BİRCAN DEÐİRMENCİ / AMED
Kitabını yayımlatmak için Türkiye’ye gelen ancak Mardin’de çektikleri fotoğraflar nedeniyle tutuklanan Rojhilatlı yazar Secad (Jiyar) Cehanferd ve öğrenci arkadaşı Hassan Belede’nin serbest bırakılması için İran’daki aydın ve yazarlar bir bildiri yayınladı.
İran’ın Kirmanşah kentinde yaşayan Kürt yazar Secad (Jiyar) Cehanferd ve Hassan Belede adındaki öğrenci arkadaşı, Mardin Otogarı’nda 3 Ocak tarihinde şüpheli oldukları gerekçesiyle gözaltına alındı.
22 gün sonra mahkemeye çıkarılan Cehanferd ve Belede, PKK/KCK üyesi oldukları iddiasıyla tutuklanarak Mardin Cezaevi’ne gönderildi.
Fotoğraf çektiler diye...
Cehanferd ve Belede’nin avukatı Necat Çıray, müvekkillerinin Mardin’de PKK ve KCK’nin gerçekleştireceği saldırılar için keşif amaçlı fotoğraflar çektikleri iddiasıyla suçlandığını söyledi.
Av. Necat Çıray, “Müvekkillerim İranlı turistler. Burada, OHAL’in getirdiği sınırlamalardan habersizler. Mardin’de birçok yerde fotoğraf ve video çekmişler. Savcılık ifade sırasında müvekkillerime fotoğraf ve görüntülerin PKK ve KCK’nin gerçekleştireceği saldırılar için keşif amaçlı çekildiğini iddia ediyor. Oysa biri yazar, biri de öğrenci. Bir turist Mardin’e geldiğinde nasıl fotoğraf çekerse, öyle fotoğraflar çekmiş. Ama sürecin hassasiyetinden dolayı böyle bir suçlamayla karşı karşıyalar” dedi.
Müvekkillerinin tutuklanmasına yaptıkları itirazın reddedildiğini söyleyen Av. Çıray, ilk duruşmanın 20 Nisan’da Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüleceğini bildirdi. Av. Çıray; Cehanferd’in örgüt üyeliği, Belede’nin ise örgüt üyeliği ve örgüt propagandası suçlamasıyla yargılandığını belirtti.
Kabul edilemez bir durum
Kürt Yazarlar Derneği (KÜRD PEN) Onursal Başkanı Şehmus Sefer de Jiyar Cehanferd’in üyeleri olduğunu söyleyerek bu durumun kabul edilemez olduğunu açıkladı.
Sefer, Cehanferd’in İran’daki Aleviliğe yakın Ehli Hak mezhebi mensupları Yaresan ve Kelhur Kürtleri üzerine hazırladığı folklor kitabını bastırmak için Diyarbakır’a geldiğini söyledi.
Sefer, “Yılbaşından önce Jiyar, internet üzerinden bana ulaşarak kitabını basmak için Diyarbakır’a geleceğini söyledi. Benden yayınevi tavsiye etmemi istedi. Birkaç hafta sonra Türkiye’ye geldiler. Hassan Belede ise 29 Aralık’ta Mardin Artuklu Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Kürdoloji Bölümü’nün master programına başvurmuştu, bir hafta sonra da sınava girecekti. Bu yüzden beklemeleri gerekiyordu. Diyarbakır’a geldiler, Jiyar bana kitaplarını hediye getirmişti. Yayınevleriyle görüştü, dosyasını J&J adlı yayınevine verdi. Mardin’e döndüler. Daha sonra kendilerinden haber alamadım” dedi.
Sefer, Cehanferd ve Belede’nin Mardin’de gözaltına alındığını, görüşmelerinden 15 gün sonra sosyal medya üzerinden öğrendiklerini söyledi.
İranlı yazarlar: Sesleri olalım
İranlı yazar, aydın ve sivil toplum aktivistleri Türkiye’de gözaltına alınıp daha sonra tutuklanan iki Kürt araştırmacı yazarın durumuna ilişkin “Haydi hep beraber Secad (Jiyar) Cehanferd ve Hesen Belede’nin sesi olalım!” başlığıyla bir bildiri yayınladı.
Cehanferd ve Belede’nin tutuklanmasının “insan hakları açısından” üzücü olduğunu belirten yazarlar, tutuklular hakkında haberdar da olamadıklarını, dolayısıyla sağlıklarına dair de endişeler bulunduğunu kaydetti.
Cehanferd’in İran’da Kürt folkloruna dair çalışmalarıyla tanındığını, Belede’nin ise çevirmen, araştırmacı ve gazeteci olduğunu aktaran İranlı yazarlar, “Şahısların tutuklanma nedeni, Türkiye’deki polisin bir kimlik kontrolünden ibarettir. Bu arada Secad Cehanferd hem dil ve kültür çalışmalarından alıkonulmuştur; hem de uzmanlık alanı olan Kelhori lehçesindeki çalışmaları aksamıştır” dedi.
“İran’daki yazar, gazeteci ve insan hakları aktivistleri olarak bizler bu iki dil, kültür ve edebiyat insanının kanun dışı olarak tutuklanmalarını kabul etmiyor; bu şahısları desteklediğimizi bildiriyoruz” diye kaydedilen açıklama, şu ifadelerle devam etti: “Türkiye devletinden talebimiz, bu iki araştırmacının mümkün olan en kısa zamanda serbest bırakılmasıdır. Neticede şunu da belirtmeliyiz ki Türkiye devletinin bu iki araştırmacıyı tutuklama eylemi, bizi de bir parça tutuklamıştır; çünkü bu durum hepimizin insani ve ahlaki görevidir. Bu nedenle Türkiye devletini bütün kuvvetimizle sorumlu davranmaya çağırıyor; bütün sivil toplum kuruluşları ve temsilcilerini duyarlılığa davet ederek bu iki insanın özgürlüğüne ses olmaları yönünde çaba sarf etmelerini istiyoruz.”
Yazarlar, İran Dışişleri Bakanlığı’ndan da Cehanferd ve Belede’nin serbest bırakılması için girişimde bulunmasını talep etti.