Suriye’de savaşan taraflardan Esad rejimi ile Batı güdümlü Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) arasında Cenevre’de başlayan barış görüşmeleri ikinci turunda ama bu durum ülkedeki çatışmaları durduramadı. Muhaliflere yakın kaynaklardan Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Cenevre 2 görüşmelerinin başladığı 22 Ocak’tan beri Suriye’de yaklaşık 5 bin kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Bu veriler, ülkede her gün 200’den fazla kişinin öldüğünü gösteriyor. Kayıpların üçte biri sivil, 500’den fazlası kadın ve çocuklardan oluşuyor. Gözlemevi’ne göre bu, savaşın başladığı 2011’den bu yana devam eden çatışmalarda üç hafta içinde kaydedilen en büyük can kaybı.
Başka kaynaklar doğrulamadı
Ancak muhalif gruplarla bağlantılı kuruluşun açıkladığı bu rakamlar bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. Zira Birleşmiş Milletler, Ocak ayında Suriye’deki ölümleri saymayı bıraktığını açıklamıştı. BM en son, Suriye’de Mart 2011’den beri süren iç savaşta 10 bini çocuk 135 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu.
Cenevre’de ilerleme yok
Ölümlerin artışına atıfta bulunan Londra merkezli Gözlemevi, hem Esad güçlerinin, hem de muhaliflerin toprak kazanmaya çalıştığını söyledi. Bunun da büyük olasılıkla Cenevre görüşmelerindeki müzakere pozisyonunu güçlendirmek için yapıldığı kaydedildi. Cenevre’de Esad rejimi ile SMDK delegasyonları arasındaki görüşmeler sürüyor, ancak bir ilerleme işareti yok. İlk turundan somut bir sonuç alınamayan görüşmelerin geçtiğimiz Pazartesi başlayan ikinci turu da gündem ve usül tartışmaları nedeniyle düğümlenmiş durumda. Rejim delegasyonu önce ‘terör’ün konuşulmasını istiyor, muhalifler ise ‘geçiş yönetimi’ni tartışmak istiyor.
ABD ile Rusya da dahil oldu
Düğümü çözmek için görüşmelerin mimarı Rusya ve ABD devrede. BM ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi, dün Rusya ve ABD Dışişleri Bakan Yardımcıları ile görüştü. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Gennady Gatilov’un bu görüşmeden önce SMDK Başkanı Ahmet Cerba ile de görüştüğü öğrenildi. Görüşmelerdeki düğüme rağmen Rus Bakan Yardımcısı Gatilov, Çarşamba günü Brahimi’ye rejim delegasyonunun müzakereleri terk etmeyeceğinin garantisini verdi. Ancak görüşmelerden basına yansıyan haberlere göre, müzakerelerden somut bir sonuç çıkması ihtimali zor görünüyor.
Tasarı düellosu
Öte yandan Rusya’nın, Suriye’deki tüm taraflara yardım görevlilerinin çalışmasına fırsat vermesi çağrısı yapan BM Güvenlik Konseyi karar tasarısını reddetmesi üzerine Moskova ve Washington arasında söz düellosu yaşandı. ABD Başkanı Barack Obama Rusya’nın tasarıyı engelleyerek Esad rejimiyle birlikte ‘sivilleri açlığa mahkum etmenin’ sorumluluğunu taşıdığını söyledi. Bir Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise bu eleştirileri ‘taraflı bir tahrifat’ diye tanımladı. Mevcut tasarıyı ‘Suriye’ye askeri müdahaleye olanak sağladığı‘ gerekçesiyle reddeden Rusya, BM Güvenlik Konseyi’ne alternatif bir tasarı sundu. BM Güvenlik Konseyi’nin Pazar günü Suriye gündemiyle toplanması bekleniyor.
LONDRA/CENEVRE