Suriye’de çatışan taraflardan Esad rejimi ile Batı ve Türkiye güdümlü muhalifleri uzlaştırma amacıyla toplanan Cenevre 2 Konferansı’nda, hafta sonu doğrudan görüşmelere geçildi. Cuma günü restleşen Esad rejimi ile Suriye Devrimci ve Muhalif Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) heyetleri, Cumartesi günkü ilk görüşmede, U şeklindeki bir masanın bulunduğu salona farklı kapılardan girip farklı kapılardan çıktılar ve birbirleriyle hiç konuşmadılar. Taraflar doğrudan konuşmak yerine mesajlarını BM’nin Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi aracılığıyla birbirlerine ilettiler.
Başmüzakereciler değişti
Suriye Enformasyon Bakanı Umran Zubi’nin “Geçiş hükümeti sadece çökmüş devletlerde olur” açıklamasının gölgesinde, Brahimi’nin arabuluculuğunda iki seans yapıldı. Hükümet adına Dışişleri Bakanı Velid Muallim yerine BM Temsilcisi Beşar Caferi, Koalisyon adına Başkan Ahmed Cerba yerine Hadi Bahra başmüzakerecilik yaptı.
Öncelikli konu ateşkes
Alınan bilgiye göre, iki turda masadaki öncelikli konu şiddetli çatışmalara sahne olan Humus’ta ateşkes ilan edilmesi ve insani yardımların ulaştırılmasıydı. SMDK’den temsilciler bu ateşkesin başarılı olması halinde kapsamının genişletilmesinin amaçlandığını belirtti. BM Acil Durumlar Koordinatörü Valery Amos de ateşkesin sağlanması halinde Suriye’de yardıma muhtaç milyonlarca kişiye gıda ve ilaç yardımının mümkün olabileceğini söyledi. Amos, yardım konusunda öncelikli kentlerin Humus, Halep ve Şam olduğunu vurguladı.
‘Yarım adım’
Arabulucu Brahimi ise ele alınan konuların Suriye’de geçiş hükümeti kurulmasına yönelik sürecin başlangıcını oluşturduğunu söyledi. “Çok fazla ilerleme sağlayamadık ama devam ediyoruz. Yarım adımlarla ilerliyoruz” diyen Brahimi, önce insani konuların tartışılmasını sağlayarak taraflar arasında güven tesis etmeye çalıştığını belirtti.
Taraflar arasında dün devam eden görüşmelerde ise esir alınan ve kaçırılan kişilerin takas edilmesi önerisi ele alındı.
Geçici hükümet bugün
SMDK ile Esad rejimi arasındaki esas pazarlık ise bugün yapılacak. SMDK’nin sözcüsü Luey es-Safi, “Esas görüşmeler Pazartesi başlayacak. O aşamada geçiş hükümetini çok daha ciddi konuşmaya başlayacağız” bilgisini verdi. Ancak Esad rejimi ile SMDK, Cenevre 2’nin amacı konusunda farklı görüşlere sahip. Rejim temsilcileri, görüşmelerin amacının “yabancıların desteklediği terörizmi durdurmak” olduğunu söylüyor. Bununla ise tüm silahlı muhalefet kastediliyor. Ayrıca rejim heyeti, Beşar Esad’ın konumunu tartışmaya dahi açmayacaklarını, “Devlet başkanımız kırmızı çizgimiz, kimse dokunamaz” diyerek ifade ediyor. Muhalefet ise geçiş hükümeti kurulması çağrısı yapan Cenevre 1 Konferansı’ndan çıkan bildirinin temel alınmasını ve Esad’sız bir geçiş hükümeti kurulmasını istiyor.
CENEVRE