Çewlîk'in Bangîlan İlçesi'ne bağlı Kale köyündeki tarihi cami, mezarlık, hamam, kale ve Kasrı-Magazin işhanı olarak kullanıldığı tespit edilen tarihi yapılar, yapımına başlanan HES'in tehdidi altında. Bu eserlerden hamamın dışındakiler, Erzurum Kültür Tabiat Varlıkları tarafından tescili yapılarak koruma altına alınmış ve eserlerin olduğu alan SİT alanı ilan edilmişti. Tarihi eserleri koruması gereken Bingöl İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, baraj yapımına başlayan firmalar tarafından uyarılmasına rağmen görevini yapmaması dikkat çekiyor. HES inşaatı sınırları içinde yer alan Kale köyünde bir tarih yok olma riskiyle karşı karşıya.
Bölge halkı tedirgin
Köy çukur bir vadide olduğundan barajın derin suların altında kalacağı öngörülürken, suların yükselmesiyle birlikte kale istasyonu da tümüyle su altında kalacak. 1990'lı yıllarda köyleri yakılarak zorunlu göçe tabi tutulan yöre halkı, barajın yapımından dolayı tedirginlik içinde yaşıyor. Köylüler köylerinin sular altında kalacağından dolayı kara kara düşünürken, devlet yetkilileri ise sulu arazinin dönümüne 4 bin 800 TL değer biçmiş durumda.
Birçok kişi istihdam olarak görüyor
Çewlîkli M. Şirin Yanılmaz, baraj inşaatını birçok kişinin istihdam kapısı olarak gördüğünü belirterek, "Baraj inşaatında çalışanların yarıdan fazlası yöre halkıdır. Bu tarihi geçmişe sahip olan yerle birlikte Murat Vadisi'nde bulunan doğa harikası olan tabiat varlıkları yerleşim yerleri olan köy, mezra ve kom yok olacak. HES ile sular altında kalacak. Tıpkı Munzur Vadisi ve Hasankeyf gibi. Ne yazık ki bölgede bulunan tarihi yerler doğa harikaları bir bir yok edilmektedir. Murat Vadisi'ndeki var olan ağaç türleri ve bitki örtüsü en zengin yöredir. Ağaç türleri ve bitki örtülerinin başında sımak, yabani üzüm, meşe ve ceviz ağaçları gelmektedir. Aslanbeyli (Qemeran) ve Doğuyeli (Tutêl) köyleri cevizleriyle meşhurdur. İnandık (Hovît) köyü Murat Vadisi'ndeki tarlalarında ve köy merasında çok sayıda dağ armudu ve dardağan bulunuyor" dedi.
DİHA/ÇEWLIK