CHP, AKP’nin 15 yıllık iktidarının ekonomik sonuçları için “15 Yılın Faturası- AKP’nin Ağır Tahribatı“ raporu hazırladı.
Genel Başkan Yardımcısı Çetin Osman Budak sorumluluğunda hazırlanan aporda, AKP’nin 15 yıllık iktidarında Türkiye’ye ekonomik olarak nereden nereye getirdiği ortaya konuldu.
Rapordan dikkat çekenler şöyle:
Borç üçe katlandı
Aralık 2002’de 242.7 milyar lira olan devlet borcu 2016 Aralık’ta 759.6 milyar liraya ulaşarak neredeyse 3’e katlandı.
İşsizlik büyüyor
Yoksuluk ve işsizliği küçültmüyor, büyütüyor. Aralık 2002’de özel sektörün dış borcu 43 milyar dolardan Aralık 2016’da 293.7 milyar dolara ulaştı. 1988-2002 arası ortalama işsizlik yüzde 8 iken, 2016’da işsizlik oranı yüzde 12.1 olarak gerçekleşti.
Cari açık, dış borç
Aralık 2002’de 52 yılda verilen cari açık 43.7 milyar dolar iken AKP iktidarında cari açık 526.3 milyar dolar oldu. Aralık 2002’de 80 yıllık dış ticaret açığı 247 milyar dolar iken, 15 yıllık dış ticaret açığı 888.9 milyar dolara yükseldi.
Karşılıksız çek ve borç
Aralık 2002’de karşılıksız çek tutarı 2.2 milyar lira iken, Aralık 2016’da karşılıksız çek tutarı 27.7 milyar lira oldu. Son 7 yılda borcunu ödeyemeyen 852 bin kişi ceza aldı, hapse düştü. Aynı tarihlerde 0.8 milyar TL olan protestolu senet tutarı, 12.3 milyar TL oldu.
Gelir-borç dengesi
Tüketicinin 2002’de 6.6 Milyar TL olan banka borcu, Aralık 2016’da yaklaşık 70 kat artarak 419.6 milyar TL’ye ulaştı. 15 yıl önce aile gelirinin borca oranı yüzde 4.7 iken, 15 yılın sonunda yüzde 57 oldu
Aralık 2002’de çiftçilerin 5.1 milyar TL olan banka borcu, Aralık 2016’da 14 kattan fazla artarak 73.4 milyar TL oldu. Aynı tarihlerde 1 kilogram ekmeğin fiyatı 1.03 TL iken, 3.5 kat artarak 3.89 TL’ye ulaştı.
Yata var, traktöre yok
Lüks yatlardaki KDV’yi, ÖTV’yi sıfırladılar ancak çiftçinin mazotunu unuttular. Aralık 2002’de benzin 1.66 TL, motorin ise 1.30 TL idi. Aralık 2016’da benzin 5.44 TL, motorin ise 4.74 TL oldu.
Aralık 2002’de 1 metreküp su 144 Kuruş, 1 kilovat elektrik 16 kuruştu. Aralık 2016’da bunlar sırasıyla 408 kuruş ve 42 kuruş oldu.
Aynı tarihlerde 1 metreküp doğalgaz 39 kuruştan 110 kuruşa, 12 kilogramlık tüp 21.4 TL’den 64.5 TL’ye çıktı. 15 yılda devletin ödediği faiz 700 milyar TL, vatandaşın ödediği faiz ise 317 milyar TL oldu.
Sıralamaların rezili
Hukukun üstünlüğü endeksinde Türkiye, 113 ülke arasında 99. sıraya düştü. Basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke içinde 151. sırada yer aldı. Son 5 yılda 600 bin çocuk suça sürüklendi. 550 bin çocuk mağdur oldu. Çocukların cinsel istismarı yüzde 434, kadına şiddet yüzde 1400, boşanmalar yüzde 38, fuhuş yüzde 790, tutuklu ve hükümle sayısı yüzde 231, uyuşturucu bağımlılığı yüzde 678, insan öldürme yüzde 261, cinsel taciz yüzde 499 arttı.
ANKARA