METİN YOKSU / MA/BATMAN

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; Türkiye, dünya mercimek üretiminin sadece yüzde 6’sına sahip. Üretim tüketimi karşılayamadığı için Türkiye verimli topraklara sahip olmasına rağmen mercimeği de ithal etmek zorunda kalıyor. 2018 yılının ilk 5 ayında ithal edilen mercimeğin yüzde 70’ini de Kanada’dan sağladı.

Mezoptamya Ajansı’ndan Metin Yoksu’nun haberine göre mercimeğin en çok ekildiği kentlerin başında gelen Diyarbakır, Urfa, Mardin ve Batman’da çiftçiler, desteklenmedikleri için üretimin gittikçe düştüğünü belirtiyor.

Bu yıl Batman’da yaklaşık 60 bin dönümlük alanda ekilen mercimeğin hasadından yaklaşık 20 bin ton mercimek elde edildi. Verim çiftçilerin beklentisinin çok aşağısında kaldı.

Çiftçinin beli büküldü 

Batman Ziraat Odası Başkanı Ebubekir Doğan, bu yıl ki mercimek üretiminden çiftçilerin yüzünün gülmediğini dile getirdi. Mercimekte rekoltenin düşmesinin temel nedeni olarak artan yağışı gösteren Doğan, ”Çiftçi son yıllarda olmadığı kadar kötü durumda. Özellikle dövizin sürekli artışı buna bağlı olarak da tohum ve mazot giderlerindeki artış çiftçinin bu yıl belini büktü. Bu sorunun ortadan kalkması için var olan teşviklerin daha da artırılması gerekiyor. Özellikle mazot, tohum ve gübre konusunda çiftçinin desteklenmesi gerekiyor” diye konuştu.

Bütün bir yıl bekledik

Batman’da çiftçilik yapan Hacı Ali Yardım da, bu yıl ki verimin beklentilerinin çok aşağısında olduğunu ifade etti. Mazot, gübre ve tohum giderlerinin birkaç yıl öncesine göre en az iki katına çıktığını dile getiren Yardım, ”Bütün bir yıl bu anı bekledik. Ama rekolte düşük çıktı. Biz bunu önceden tahmin ederek mercimek dışında arpa ve buğday da ekmiştik ama gider orada da çok fazla olduğu için artık iflasın eşiğindeyiz” dedi.

 Çiftçi Hafiz Sezgin ise, hükümetin çiftçi politikalarını eleştirerek, “Çiftçiye de işçiye de destekleme yapılmıyor. Giderlerimiz çok arttı ne yapacağımızı bilmiyoruz” dedi.

Kriz kurbanlık satışını da vurdu

Hayvan besicileri, geçtiğimiz yıl ellerinde kalan hayvanlarla pazara çıktı. 11 Ağustos’ta başlayacak Kurban Bayramı için şimdiden Mersin’in Akdeniz ilçesinde bulunan hayvan pazarına gelen besiciler, hayvanlarının bu yıl da ellerinde kalmasından endişeleniyor.

25 yıldır hayvan besiciliği yapan Fikret Aydemir, hayvan yemlerine gelen zamdan dolayı hayvan fiyatlarının arttığını ifade etti. Geçen yıl Kurban Bayramı’nda 220 hayvandan 120’sini satabildiğini ve bu yıldan da umutlu olmadıklarını anlatan Aydemir, elinde kalan hayvanlara 1 yıl daha bakmak zorunda kalmasından dolayı zararının arttığını ifade etti. Aydemir, bayramda ellerinde kalan hayvanları daha sonrasında düşük fiyatlarla sattıklarını söyledi.

Hayvancılık bitti 

Aydemir, son yıllarda yem fiyatlarındaki artıştan ötürü kötü günler geçirdiklerini aktardı ve ekledi: “Bir hayvanın fiyatı ne kadar ucuz olursa biz o kadar çok hayvan alıp satabiliyoruz. Ama hem yem fiyatları hem de son yıllarda hayvanların dışarıdan getirilmesi hayvan fiyatlarını arttırdı. Bu nedenle biz de satış yapamıyoruz. İnsanların hayvan alabilecek parası olmuyor. Bu ülkede hayvancılık bitti.”

Besicilik yapan kimse kalmadı 

Bir diğer besici Ali Kaya da krizden kaynaklı eskiye oranla hayvan satışlarında ciddi bir azalma olduğunu ifade etti. Geçen yıllarda ayda 50 hayvan sattıklarını şimdi ise krizden ötürü sayının 10’a düştüğünü belirten Kaya, insanların hayvan alacak parasının olmadığını ve geçen yıl kurbanlıkta getirdiği 200 hayvanın anca 100’ünü satabildiğini söyledi. Hayvancılığın bitme noktasında olduğuna işaret eden Kaya, “Memleketim Mardin’de yıllar önce sadece bizim köyde 12 bin hayvan vardı ama besicilik yapan kimseler kalmadı. İnsanlar artık hayvancılık yapamıyor çünkü yetiştirdiğini satamıyor” dedi.