Suriye rejiminin geleceği konusunda ikiye bölünen uluslararası toplum, yeni bir yol haritası hazırlamaya çalışıyor. Esad rejimini destekleyen Rusya’ya baskı artıyor.
Suriye’de 11 aydır devam eden gösterilerde muhaliflerin iddiasına göre yaklaşık 7 bin kişi yaşamını yitirdi. Suriye’nin demokratikleşmesiyle ilgilenmeyen muhalifler, sadece Devlet Başkanı Beşar Esad’ın görevini bırakmasını istiyor. Muhalifler, aylardır yaptıkları gösterilerle bunu başaramayınca dış güçlerden medet umar hale geldi. Mısır ve Libya örneğinden ders almayan batılı güçler ise, Suriye’nin demokratikleşmesiyle ilgilenmiyorlar. Onlar da sadece Esad’ın gitmesini istiyor. Ancak hem muhaliflerin hem de batılı güçlerin Esad sonrası hiçbir planı olmaması dikkat çekiyor.
Esad’a destek veren ülkeler ise rejimin olduğu gibi kalmasını istiyor. Başını Rusya’nın çektiği ve İran ile Çin’in destek verdiği bu ülkeler ise, Suriye’de sadece şiddetin sona ermesini ve her şeyin eskisi gibi olmasını istiyor.
Aylarca devam eden şiddet ve kaos ortamına rağmen tarafların istediği olmadı. En son geçtiğimiz hafta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde ele alınan Şam yönetimi karşıtı kararın veto edilmesiyle bütün kartlar yeniden karıldı.
Rusya markaja alındı
Esad karşıtı ABD ve ‘dostları’, Şam yönetiminin üzerindeki baskıyı artırmak için diplomasiye başvurdu. Türkiye’nin arka çıktığı Muhalifler ise ‘dış müdahalenin’ kaçınılmaz olduğunu söylüyor. Bunun için geçtiğimiz hafta İstanbul’da biraraya gelerek ‘Ulusal Değişim Hareketi’ni kuran muhaliflerin lideri Fehd el Masri, Fransa’da Batılı yetkililerle yaptığı görüşmede Suriye halkının ‘bir askeri müdahale’ beklediğini ileri sürdü.
Batılı güçler, şu an bir askeri müdahaleden kaçınıyor. Ancak diplomasinin sonuç alabilmesi için Esad yönetimine destek veren Rusya’nın ikna edilmesi gerekiyor. Esad’ın iktidarı bırakmasını isteyen güçler de Rusya’ya yakın markaj uyguluyor. Önceki gün Türkiye ve Fransa liderleri, Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev’i arayarak Şam politikasını gözden geçirmesini istedi. Fransa ve Türkiye, Moskova’dan BM Güvenlik Konseyi’ne gelecek Şam yönetimi karşıtı kararlarda veto hakkını kullanmamasını istedi. Rusya yönetimi ise Suriye’deki sorunun diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini ve bir dış müdahaleye gerek olmadığı konusundaki fikrini tekrarladı.
Arap gözlemciler Suriye’de
Rusya, şimdilik Esad rejiminin arkasında dururken, gözlemcilerini Suriye’den çeken Arap Birliği ile temasa geçti. Dün bir açıklama yapan Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Bin Helli, Arap Birliği’nin Suriye’deki sorunu çözme konusunda Rusya ve Çin ile birlikte hareket edeceğini açıkladı. Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil el Arabi’nin Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile temas halinde olduğunu belirten Helli, “Sorunun çözümü için Moskova ile ortak hareket edeceğiz” dedi. Helli, Arap Birliği’nin Suriye’ye yeniden gözlemci göndereceğini de söyledi.
Bu arada Suriye’ye yönelik olası bir dış müdahaleyi savunan Türkiye, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nu ABD’ye gönderdi. 6 gün Washington’da temaslarda bulanacak olan Davutoğlu, ABD’nin ‘dostlarıyla’ Suriye’deki krizin çözümü için uluslararası konferans yapılması çağrısı yaptı. Davutoğlu ABD’ye gitmeden önce yaptığı açıklamada, “Arap Birliği ile birlikte yeni bir uluslararası girişimi devreye sokacaklarını” söyledi.
Suriye’deki muhalifler, Esad rejimine karşı eylemlerin odağı olan Humus kentine günlerdir yapılan saldırıların roket ve havan ateşiyle dün de sürdüğünü ileri sürdü.
ŞAM
Yeni MİT ajanları yakalandı
Suriye ile Türkiye arasında 49 MİT ajanının serbest bırakılması için görüşmeler yapılırken, yeni MİT ajanlarının yakalandığı açıklandı. MİT ajanlarıyla birlikte Özgür Suriye Ordusu’nun lideri Riyad Esad’ın da Suriye devlet güçlerince yakalandığı ileri sürüldü.
Mısır’da yayın yapan Şarku’l Evsat’ın Suriye Halk Partisi Milletvekili Halid Abbud’un iddiasına dayanarak verdiği habere göre, onlarca MİT ajanı ve Riyad Esad, Türkiye sınırındaki Idlib kenti yakınlarında yakalandı. Suriye devlet güçleri, ayrıca silah ve Özgür Suriye Ordusu militanı da yakaladığını ileri sürüldü.
Suriye hükümetine yakın Şam Press radyosu, Salı günü Şam’la Ankara arasında Suriye’de tutuklu bulunan 49 Türk istihbaratçının serbest bırakılması konusunda müzakereler yapıldığını öne sürmüş ve Suriyeli yetkililerin tutuklu Türk istihbaratçıların serbest bırakılması karşılığında Riyad Esed’in teslim edilmesini istediklerini duyurmuştu.
ŞAM
Diplomatlar sınırdışı edildi
Almanya Dışişleri Bakanlığı, Esad rejimi muhaliflerini izleyen iki Suriye uyruklunun tutuklanmasının ardından, dört Suriyeli diplomatın da sınırdışı edildiğini açıkladı.
Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle yaptığı yazılı açıklamada,”Casus olduklarından şüphelenilen iki kişinin tutuklanmasından sonra Berlin’deki Suriye büyükelçiliğinde görevli dört Suriyelinin de sınır dışı edilmesine karar verdim” dedi.
Açıklamada, Suriye büyükelçisinin Salı günü bakanlığa çağrıldığı bildirildi ve “Alman hükümeti Almanya’da Suriye muhalefetine karşı bu tür davranışların kabul edilmeyeceğini çok açık biçimde bir kez daha ifade etmiştir” denildi.
BERLİN