Çözüm ve demokratik siyaset

• Demokratik siyasetin inşa edilmediği bir zeminde, barış girişimleri sınırlı kalır ve kalıcı bir çözüme ulaşılamaz.

ALİ BİLEN

Kapitalist modernite, siyaseti toplumun ortak yaşamını düzenleyen bir alan olmaktan çıkararak dar bir iktidar alanına sıkıştırdı. Böylece toplumun kendi kendini yönetme kapasitesi törpülenip politik özne olma hali zayıflatıldı. Bu durum, en açık haliyle Kürt sorununun ele alınış biçiminde kendini gösteriyor.

Geçmişte Kürt sorununun çözümüne yönelik geliştirilen girişimler incelendiğinde, demokratik siyasetin dışlandığı her sürecin başarısızlıkla sonuçlandığı görülür. Süreçler çoğu zaman yukarıdan aşağıya yürütüldü, toplumsal katılım sınırlı tutuldu ve siyaset alanı genişletilmedi. Bu nedenle ortaya çıkan her çözüm arayışı, kalıcılaşmadan sona erdi ve yerini yeniden çatışmalı bir sürece bıraktı. Bu durum, sorunun çözümünde demokratik siyasetin ne kadar hayati bir rol oynadığını açıkça ortaya koyuyor.

Türkiye’deki siyasal alanın mevcut yapısı, demokratik siyasetin gelişimini sınırlandıran bir karakter taşıyor. İktidar, güvenlikçi politikalar üzerinden süreci kontrol altında tutmayı tercih ederek, demokratik siyasetin gelişimini bir risk olarak görüyor. Zamana yayarak etkisizleştiren bu yaklaşım, barış ihtimalini sürekli erteliyor. Öte yandan muhalefet de bu konuda belirleyici ve cesur bir siyaset hattı geliştiremiyor. Kürt sorunu söz konusu olduğunda ortaya konan çekingen ve sınırlı yaklaşımlar, çözüm sürecine katkı sunmak yerine mevcut tıkanmışlığı yeniden üretiyor.

Bu tablo, Türkiye’de demokratik siyasetin neden kurumsallaşamadığını da gösteriyor. Siyaset alanı daraltıldıkça, toplumun kendini ifade etme ve karar süreçlerine katılma imkanları da ortadan kalkıyor. Toplum siyaset dışına itildikçe edilgenleşip yönlendirilmeye açık hale geliyor. Bu da Kürt sorunu gibi derin tarihsel ve toplumsal meselelerin çözümünü imkansız hale getiriyor. Oysa demokratik siyaset, toplumun tüm bileşenlerinin söz sahibi olduğu bir alan yaratır. Farklılıkların tehdit değil, zenginlik olarak görüldüğü bir siyasal anlayış, ancak demokratik siyasetle mümkündür. Bu yönüyle demokratik siyaset, hem toplumsal barışın hem de birlikte yaşamın temel güvencesidir.

Kürt sorununun kalıcı çözümü de bu zemine bağlıdır. Demokratik siyaset kanallarının açık olduğu, toplumun aktif bir özne haline geldiği bir ortamda, çözüm süreci bir ihtimal olmaktan çıkıp somut bir gerçekliğe dönüşür. Böyle bir barış, yalnızca çatışmanın sona ermesini değil, aynı zamanda toplumsal ilişkilerin yeniden kurulmasını da ifade eder. Barışın kalıcılaşması, demokratik siyasetin sürekliliğine bağlıdır.

Türkiye’de barışa dair tartışmaların büyük ölçüde demokratik siyaset zemininden kopuk bir şekilde yürütüldüğü görülüyor. İktidarın süreci kontrol altında tutan ve zamana yayan yaklaşımı ile muhalefetin alternatif bir yol ortaya koyamaması, çözüm ihtimalini zayıflatıyor. Oysa demokratik siyaset ertelenebilecek bir alan değil, tam tersine acil olarak inşa edilmesi gereken bir süreçtir.

Kürt sorununun kalıcı çözümü yalnızca demokratik siyasetle mümkündür. Bu, ne dönemsel bir tercih ne de taktiksel bir yaklaşımdır; tarihsel ve toplumsal bir zorunluluktur. Demokratik siyasetin inşa edilmediği bir zeminde, barış girişimleri sınırlı kalacak ve kalıcı bir çözüme ulaşamayacaktır. Bu nedenle yapılması gereken, demokratik siyaset alanını genişletmek, toplumsal katılımı güçlendirmek ve siyaseti yeniden toplumla buluşturmaktır. Bu şekilde hem Kürt sorunu demokratik bir zeminde çözülebilir hem de kalıcı ve onurlu bir barış inşa edilebilir.