Serekê pêroyî yê ÎHDyî Turkdoganî da zanayîş ke tecrîdê Îmraliyî hindî agêrayo bi îşkenceyî, CPT gureyê xo nêkeno û Konseya Ewropa (KE) zî binpaykerdişanê heqan ê ûcayî rê bi hawayêkê sîyasîyî nizd bena û va: “No tecrîd heman wextî de serê hemeyê cimatî de zî yeno bicaardene.”
SERKAN DEMÎREL / ANF/BERN
Serekê Pêroyî yê Komela Heqê Merdiman (ÎHD) Ozturk Turkdoganî derheqê meseleyanê tecrîdo girankerde yê serê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî, grevanê vêşanîyan ê ke seba paştîdayîşê çalakîya grevê vêşanîye yê Leyla Guvene ameyê destpêkerdene, polîtîkayê teberî yê dewleta Tirkî û nizdbîyayîşê Rojawanî ser o qisey kerd.
Turkdoganî derheqê tecrîdî de wina va: “Tecrîdê serê Ocalanî heman wextî de vînayîş û fikranê ê ser o zî yeno bicaardene. Wazenê ke vernîya vilabîyayîşê fikranê ê bigîrê. Gama ke tecrîd kesêk ke hende cehdê aşitî keno ser o bêro bicaardene, no tecrîd heman wextî de serê hemeyê cimatî de zî yeno bicaardene. Yanî temamê cimatî ser o tecrîd yeno bicaardene.”
Ganî CPT gureyê xo bica biyaro
Turkdoganî dewamê qiseykerdişê xo de va ‘Hemverê nê tecrîdî de zî cimatî mîyan de reaksîyonêk esto, cimat çalakîya Leyla Guvene rê wayîr vejêno’ û domna: “Hetêna ra yeno waştene ke no hesasîyetê cimatî bi zext û zordarîyan bêro şiktene. Sazîya Komîteya Vernîgirewtişê Muameleyo Xirab û Îşkenceyî ya Ewropa (CPT) hendî tayê çîyan dana têro. Helbet Tirkîye meseleyê tecrîdî de CPTyî rê tayê çîyî vatê. Labelê CPT çîyo ke aye ra vajîyayê nê ganî gureyê xo bica biyaro, halî cayê ci de tesbît bikero û bi eşkerayî biyaro ziwan ke heqê Ocalanî yenê binpaykerdene. Gureyê CPTyî vernîgirewtişê îşkenceyî yo. Eke CPT herinda vernîgirewtişî de bi bêxemî têgêrena no yeno na mana ke gureyê xo bica nêana.”
Turkdoganî qiseykerdişê xo de qala kêmasîyanê Ewropa kerd û va: “Ma tîya vînenê ke kêmasî Konseya Ewropa (KE) de zî esta. Konseye eşkena hemverê binpaykerdişanê Tirkîye de hîna aktîf têbigêro la însîyatîfêkê winayênê nêgêna. Mesela Kurdî ewro cayê ke ciwîyenê ê cayan de wazenê ke îdareyanê xo awan bikerê. Yanî wazenê ke heqê xo yê tewrbîyayîşê îdareyî bixebetnê. Eke Konseya Ewropa goreyê peymannameyanê xo têbigêrayêne ganî paştî bidayêne nê heqê Kurdan, la wina aseno ke Konseye bicaardişê wezîfeyanê xo ra dûrî kewta.”
Pabesteyê dewletan a
Turkdoganî wina dewam kerd: “Tawîzê ke heta ewro ameyê dayene nê welatan de hetê heqanê merdiman û demokrasî ra faydeyêk nêresna, eksê nê de nê wareyan de problemî hîna bî gird. Na polîtîkaya Konseye bi îflasî qedîyaye. Nika Rûsya vejîyayîşê endamîya Konseya Ewropa ser o munaqeşeyan kena. Ganî nizdbîyayîşê dewlete û yê Konseye yewbînan ra cîya bibê. Konseye gureyo ke seba aye ameyo bewlîkerdene ganî bica biyaro. Ma vînenê tawîzê ke dîyayî bi Tirkîye çîyêkê rindî nêard meydan, Tirkîye hîna ver bi xirabî ser berde.Tirkîye bi hawayêkê eşkerayî vat ke aye nêwazena Kurdî Sûrîye de bibê wayîrê statu. No zî eşkera yo ke polîtîkaya şerî dewre de ya.”