Crohn hastalığı kronik ve iltihabi, bulaşıcı olmayan bağırsak hastalığıdır. Crohn hastalığı ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünde ya da aynı anda birkaç farklı bölümünde aralıklı iltihaplar ile kendini gösterir.
Her yıl 100.000 kişiden 5’i bu hastalığa yakalanır. Sıklığı kuzeye gidildikçe artar. Onlu, yirmili yaşlarda ve 45 ile 65 yaşları arasında daha çok görülmektedir. Ancak her yaş grubundan insan bu hastalığa yakalanabilir.
Yoğun araştırmalara rağmen hastalığın nedeni halen bilinmemektedir. Genetik olarak hastalığa yatkın bireylerde bilinmeyen çevresel veya mikrobik bir faktörün mide bağırsak bölümünde anormal bir iltihabi yanıtı – bu ülsere kadar varabilmektedir – tetiklediği düşünülmektedir. Sigara içmenin, romatizmal ilaç ve aspirin kullanımının, hormonsal değişiklerin ve enfeksiyonların Crohn hastalığının alevlenmesine neden oldukları iyi bilinmektedir.
Karın ağrısı, ishal (kalın barsağın tutulduğu hastalarda dışkı ile kan gelmektedir), iştahsızlık, kilo kaybı, halsizlik, yorgunluk, kansızlık önemli belirtilerdir. Bağırsakta daralma olması durumunda bulantı, kusma, şişkinlik ve kabızlık görülmektedir. Hastaların bir kısmında bağırsak ile diğer organlar, cilt veya makat arasında kanalların açılması (fistül), buralardan akıntıların gelmesi ve makatta apse ve yaraların olması da görülmektedir. Ağızda yaralar, gözde kızarıklık ve yanma, eklem ağrıları, cilt döküntüsü ve karaciğer fonksiyonu bozuklukları da olası belirtilerdir.
Sıklıkla haftalar-aylar süren karın ağrısı, ishal, kilo kaybı yakınmaları olan hastada Crohn hastalığından şüphe edilir. Basit kan tetkikleri kansızlık ve iltihaplanmanın bazı bulgularını gösterebilir. Tanı: En önemli tetkiklerden biri endoskopi aleti olarak adlandırılan bükülebilir ve kamera taşıyan cihazla bağırsağın incelenmesidir. Bu inceleme sırasında tanıda önemli olabilecek parçalar alınır ve tahlil edilir.
Hastalığın bütün bulguları aynı anda görülmeyebilir. Bazen gizli kansızlığa bağlı sadece halsizlik ve yorgunluk yakınmaları ya da eklem ağrıları / şişkinliği ile başlayabilir. Bazı hastalarda hastalığın ilk başlangıcı apandisit belirtilerine benzer ve tanı apandisit düşünülerek yapılan ameliyat sırasında konulur.
Crohn hastalığının tedavisi hastalığın şiddetine ve hastalığın yerine (ince bağırsak, kalın bağırsak, makat vb.) göre belirlenir. Bugün için tedavide kullanılan ilaçlar; hastalığın nedeni bilinmediği için, sebebe yönelik değil, iltihabin gerilemesini sağlayan ilaçlardır. Bunların başında kortizon ve Azathioprin gibi ilaçlar gelmektedir. Ilaçla tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi tedavi gerekmektedir.
Diyetin hastalıkta önemli bir rolü olmadığına inanılır, ancak hastalığın aktif olduğu dönemlerde fazla posalı besinlerden (çiğ sebze ve meyveler gibi) kaçınmanın uygun olduğu söylenir