Şırnak’ın Silopi ilçesine bağlı Çalışkan (Gİte) beldesinde bulunan Çalışkan Hudut Taburu’nda 15 Temmuz günü Aksu (Herbol) ve Damlaca (Silip) köyleri kırsallarına atılan havan topları sonrasında çıkan yangın 3 gün sonra Silopi ve Görümlü belediyesi ile halkın çabalarıyla söndürülebildi. Halk 3 gün boyunca nöbet tutarak, yangının daha fazla büyümesini önledi.
Alanda bulunan Asuri köyü Aksu ve ormanlık alanı tamamen yanarken, yüzlerce hektar alan küle döndü.
Yangın sırasında başta meşe, palamut, menengiç ağaçları olmak üzere çok sayıda ağaç yanarken, yılan, kertenkele, kaplumbağa, çekirge gibi canlılar telef oldu.
Yangının çıktığı ilk günden itibaren yangına müdahale eden Görümlü Belde Belediye Eşbaşkanı Abdulgafur Rüzgar, devletin yangına seyirci kaldığını belirterek, “İmkanlarımız dahilinde fedakar halkımızın girişimleri ile yangın çıktığı ilk andan itibaren söndürmeye çalıştık. Rüzgarın etkisiyle bu alanlardaki ağaçlarla birlikte milyonlarca canlı yandı” dedi. Asker bilinçli yaktı Askerlerin havan atışı yaparak yangına sebep olduğu alanın Ciner Grubu’na ait kömür ocaklarının bulunduğu alan olması dikkat çekiyor. HDP Şırnak Milletvekili Faysal Sarıyıldız da askerin bilinçli olarak yangın çıkardığını, giderek büyüyen santrale yakıt ihtiyacını karşılamak amacını güttüklerini söyledi.
Yeni ocaklar kurmak için
Sarıyıldız, “Ormanlık alanda ocak kuramayacakları için bölgenin ağaçlardan arındırılması gerekiyordu. Sanki burasını ocağa uygun hale getirdiler” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: “Yangın, Cudi Dağı‘nın eteğinde olan Herebol köyünün yakınında bulunan Çalıkuyu Hudut Taburu’nun attığı havan ve aydınlatmalarla çıkarıldı. Görgü tanıklarının anlattıklarına göre, taburdan köyün kuzey ve güneyindeki ormanlık alana önce birer aydınlatma atılıyor, daha sonra bu noktalara havan atışı yapılıyor. Havanların patlamasından sonra yangın başlıyor. İki ayrı noktaya bu şekilde atış yapılması, yangın başladıktan sonra askerin müdahale etmemesi, akıllara yangını bilerek çıkardığı olasılığını getiriyor. Yangını çıkaran tabur sessizce yangını izliyor. Valilik ve AFAD ile defalarca görüşme girişimimiz oldu. Özellikle Şırnak Valiliği, her ne hikmetse önemli olaylarda bir türlü telefonumuza çıkmıyor. Yangının çıktığı alanın yakınında bir baraj bulunuyor. Helikopter bu barajdan su alarak müdahale edebilirdi. Ama müdahale etmedi. DSİ’den tutun, diğer devlet kurumlarına kadar, kimse yangını söndürme girişiminde bulunmadı.”
ŞIRNAK
90’larda boşalttı bugün yakıyor
Cudi’deki yangın 90’lı yıllarda devlet tarafından boşaltılan ve 4 yıl önce dönüşlerin yapıldığı Asuri köyü Aksu’yu(Herbol) küle çevirdi.
Asuri köyü Herbol’e 4 yıl önce dönüşler başlamıştı. 4 yıl önce geldiği köyünde yeniden yaşamı inşa eden Pitros Karatay, yıllar sonra köylerinde yeniden kendi imkânlarıyla yaratıkları yaşam alanının Cudi yangınıyla kül olduğunu söyledi.
Yangının bilinçli bir şekilde çıkarıldığını ifade eden Karatay, bu yangınla yıllar sonra köye dönüşlerin başlamasını engellemek amaçlı olduğunu söyledi. Karatay, “Köyünüze döndüğünüzde tarım, hayvancılık yapamıyorsanız, dağın ve doğanın hiçbir şeyinden faydalanamıyorsanız, sizin yaşama şansınız yok orda. Dolaysıyla ağacı, hayvanları, bütün canlıları yok ettiler. Bu yangınlar bilinçli yapılıyor. İnsanların kendi köylerine geri dönmemeleri için bir sindirme ve provokasyondur” dedi.
4 bin fidan yandı
Köye dönüşünden bu yana 4 bin fidan diktiğini ve yangınla birlikte 4 bin fidanın tamamen kül olduğunu belirten Karatay, aynı zamanda yüzlerce arısının öldüğünü ve arı kovanlarının çoğunun yandığını dile getirdi. Karatay, “Biz dişimizle tırnağımızla bir ağaç ekerken, atılan bir mermi ile milyonlarca ağacın yanması bizi son derece üzüyor” diye konuştu. Karatay, köyleri boşaltılanlara “Köylerinize dönerek sahip çıkın” çağrısında bulundu. Bin kere yaksalar dahi köylerini terk etmeyeceğini kaydeden Karatay, bu toprakların kendilerine ait olduğunu söyledi.
SEBAHATTİN KOYUNCU /DİHA/ŞIRNAK