Musa, bi tableta ke destê xo de ya ke 10 destûrî  nuşte bîy ame Koyê Sîna ser, verbê manzereya ke vînayî de vîra ey bibi heyal. Çimkî wexta ke koyî ra amebi war erey mendbi û qewmê ci soza ke dabi ci nêtepiştb û bawerê pûtê golika ke zerdî ra virazya bi kerd bi. Mûsa wexta ke no vîna tableta ke destê xo ey de 10 destûrî amebi nuştişî perçe perçe kerdbi.

Çirayo nêzani wexta ke medyayî de 10 xalîy amey qisekerdiş dest xalêy ke Yahve yî dabi Mûsayî ame vîra min. Çîyê ke peynîyî de gere bivajî ez sere de vana. Waşteyê min 10 xalîy bikûrê mezîyetî erey mekûro, şarê kurd zey şarê Mûsayî serekêy xo yê polîtîk rê serenêwedarno. Çimkî rewşeke winayine de rewşa Anatolîya do gonî mîyan de bimana.


Mezgê medenîyan wa pîya bibêy

Homa pirtûka pîroz de Eyub bi dejî terbîye kerdbi. Tarîxa ke cuyeno de zî kurdîy bi bi seserrano ke dej û kederan terbîye beno. Hewna newe Kobanî di bi desan dejan ra pey, cenîyê ke vazdanê serkewtişî û dinyayî ra meydan waneneêy. Kesêy ke nêwazenêy ney vengî bişinawê dinyayî de û şeytanêy bê ziwan heme, çîyêy ke yenê cuyayişî ra çimêy xo genêy se, çîyê ke kurdîy bikerê yew çî yo; o zî mafê xo yê veradayişî xerç bikê yo. Çîyeke wina ez bi nameyê xo biwazî raşt o. Çimkî Anatolî û Mezopotamyayî de bi desan medenîyetîy ameyê meydan se heme berhemêy mezgê înan êy. Nêy 2 cayî zî wextî cayê ke medenîyetîy vejyayê dinyayî yê. Nêy semedan ra ez zaf wazena ke ney ra pey wirdin mezgîy zî yewhet bibêy.  Tabî nêy waşteyê min êy. Hetê bînî ra raşteya cuyayişî meydanî de yê. Şarêy 2 mezgan wazenêy ke ‘10 destûrî’ bi hawayeke zelal û bê şer bi encam bibo. Semedê ney zî lazimo ke sîyasetmedarîy bi sebir û zaf bi aram bibêy. Lazimo ke zereyê ‘10 destûrî’ zî bi aram û sebir bihûnê, teşe bikerêy ke wirdin şarîy yewbînan virar bikerêy. Nêy semedan ra yo ke lazimo şerwanêy wirdin kiştan zî bi werek, bi ezmeke raşt bibêy û bifikiryê. Ekê kî werekî bibo se sîyaseta dizdeyî û alî-cengîzî nêşkeno ocayî de bivindero û do sîyaseteke raşteqîn cayê xo bigero.Lazimo ke ‘10 destûrî’ bi hezaran rayan bêro şirovekerdiş û nirxnayiş. Çimkî sereke dewam keno esto û lazimo ke semedê cuyayiş bivîno ra xebatîy bêrêy viraştiş. Sifte;

1. Zereyê sîyaseta demokratîk gere bêro pirkerdiş.

2. Çareserîya demokratîkî de cayê netewî û herêmî do senî bibo?

3. Qadêy azadîya civatî gere bi esasêy qanûnî bêrêy pawiyayiş.

4. Sazgerey ke dewletî virazenêy lazimo ke goreya esasêy mafêy merdiman bêrêy ronayiş. 

5. Çareserî de encamêy sosyo ekonomîk, bi taybet kiştêy ke destêy xo de tifing tepêşenêy do senî bêrêy îdamekerdişî ra çareserîyeke cîddî gere bêro viraştiş. 

6. Çareserîya ke tede rayîr geno de ewlehî, goreya esas nirxêy merdiman bêrêy teşekerdiş.

7. Qanûnêy ke vejîyenêy, lazimo ke bi pozîtîfeya cenîyan bêro sereraştkerdiş. 

8. Nasnameya şaran çiman ver de gere bibo û goreya ey hereket bibo.

9. Serrekomarîya demokratîk, şarêy welateke hevpar gere bi pîmitişê demokratîk bibo. 

10. Qanûneke semedê weşkerdiş û dermankerdişî heme hemleyan.

Xalêy ke min cor de maritîy 4 aşmêy ke mendêy weçînayişî  de do senî bêrêy hadrekediş bi serê xo problemeke yo. Nêy çîyê winayine verî zî wexta şer û aştîyî de ameybîy nuştiş û dewam keno. Rojêy peynî de zî pêvînayişê aştî kurdan û hukûmatî mîyan de trafîkeke sixle giroto û dewam keno. Tabî ke no pêvînayiş keso ke dejêy şerî bi serrano ke cûyayo û vînayo zaf kêfweş keno û hevî dano.

Çimkî welatê ma de bi serrano ke şereke gemarin de kaykerdişêy ke mezg qebûl nêkeno amey kaykerdiş. 80 serrêy peynî de ax bi gonîya kurdan weye bi. Keso ke şer nêcuyayo wahşeta şerî nêşkeno fam bikero. Semedê dek û dolabêy şerî ver de cidayişê aştîyî her tim bê encam nedêy. Şaristanîy û dewîya amey veşnayiş û talankerdiş. 

Hesabêy merdeyan zî nîyamey tepiştişî. Merdimêy ciwan kewtîy axî mîyan. Aşt û naşta zey papaxanan qisey yenêkerdiş. 

Înan şahdeteya panzerî merdiman pelixnay nêkerdêy. Înan heskerdeyeke xo faîlî mechûlan de vinî nêkerdêy û eke esto se cesedê ci yê bi gonî hembêz nêkerdêy û maç nêkerdêy. Emberyanêy / cîranêy înan ke koleksîyona goşan virazenê zî nêbîyê. Êy mayê ke gedeyê vinî kerdê ra zî nîyê. Kerayeke mezelê tikeyan zî çîno. 

Dewa xo ra bi zor nîyameyê dakoçkerdiş surgunkerdiş. Ziwanê maya înan zî înan ra nîyameyo girotiş. Lorînê înan ke gedeyan ra vanê zî nîyameyo qedexekerdiş. Eywanêy nêweşxaneyan de raştê desan cesedê gerîlayan zî nîyameyê. Semedê qîrana şerî gedeyê 12 serre bi guleyan qetilkerdiş û terorîst îlankerdiş zî çîyeke îfade nêkeno. 

Zincîya ma de hewna boya gonî esto. Ma hewna xo ya şewan de bi kabûs werzenêy. Ha semedê ney o ke aştîya herî xirab zî şerî ra weştir o, ez vana û ez veng dana şerwaştoxêy ke qîrenê ke vengê xo nêvejê.  Waşteyê min o ke na gam ‘Des destûrî’ do cayê xo bivîno û şaran ra golikêy newe nêvirazo. Bawerê pûtêy newe nêbo.


CENNET BÎLEK