Yek ji van dêran Dêra Ermeniyan a Golbagî ya navçeya Mazgîrtê ye. Dêra Golbagî heta sala 1960’an geş bû û li vir îbadet dihat kirin. Piştî ku ermeniyan ji vir koçber kir û dêr vala ma, hêdî hêdî dîwarên dêrê wêran bûn. Di sala 1992’an de li ber çavê welatiyan dêr ji aliyê tîmên tevgera taybet ve hate bombekirin, gelek dîwarê wê û qubeya wê hilweşiya. Dîwarên wê yên li ser piyan ma jî li benda restorasyonê ye. Şahidê bûyerê yê bi navê Riza Îlbey e. Îlbey, anî ziman ku 50 sal berê piştî ermeniyan ji gund koçber kirin, dêr vala bû û hêdî hêdî bi qedera wê re hate hiştin. Îlbay, da zanîn ku piştî sala 1992’an ji aliyê tîmên taybet ve hate bombekirin, qube û dîwarên wê hilweşiyan û herî dawî jî ji aliyê xiznedêran ve hate rûxandin. Îlbay, daxuyand ku dema ew zarok bû, li hundirê dêrê dilîstin û tîmên taybet hatin di hundirê dêrê de bombe bi cih kirin û pişt re bombe teqandin.

‘Hişmendiya yekperest dêr hilweşand’
Welatiyê bi navê Alî Haydar Gulmez jî anî ziman ku dêra dîrokî ku warekî bîr û baweriyê û pîroz bû ji aliyê hişmendiya yekparêz û serdest ve hate hilweşandin. Gulmez, destnîşan kir ku di felsefeya bareriya wan de hemû ol pîroz in û xizmetê ji mirovahiyê re dikin. Gulmez, derbirî ku warê îbadetxaneya ermeniyan divê neyê rûxandin û xwest tu kes li hemberî rûxandin û wêrankirina vê şûnwarê de bêdeng nemînin. Gulmez, bilêv kir ku li Mazgirtê bi sedan salan ermenî, Kurd û elewî û sûnî di nava hevde bi biratî, dostanî û aştiyê jiyan. Gulmez, bibîrxist ku hişmediya ku hemû reng, ziman û baweriyan înkar dike her tim di nava hewldana talankirin û wêrakirinê de ye.

Midûrê Çand û Turîzmê yê Bajar jî der barê dêrê de diyar kir ku ji bo restorasyona wê pere tune. Balkêş e li gel ku di nava nexyenên çandê de cih digire jî heta niha nehatiye parastin.

DÊRSIM