Vera heqaretanê Erdoganî yê dûştê cenîyan nêrazîbiyenê cenîyan zî ramenê. Cenîyê Îzmîrij zî nêrazîbiyen damûsnay û vatî, endî bêveng be, bedenê ma zî, ciwiyayişê ma zî yê ma yo. Cenîyan venga ‘dûştê kêm aqilê Erdogan’î xopawiten’ kerdî û mesajê kuçeyan ra heta cepheyan berzkerdişê vengî’ day.
Reîscûmhûrê Tirkîye Recep Tayyîp Erdogan ke her tim bi heqaretanê verra cenîyan yeno rojdem na qorî zî cenîyan hedef girot. Goreyê Erdogan’î ‘cenîyê ke dayikbîyayiş red kenê kêmî û nîme yê.’ Nê vatenan cenîyan reyna kirêşt meydanan û bi wesîleyê nêrazîbiyen û protestoyan. Hêrsê cenîyan hona kî rameno. Slogana ‘cenî cenîya, nîme aqlê to yo’ hetê cenîyan berz bena. Cenîyanê genc yê Îzmîr zî heqaretanê Erdoganî rê nêrazîbiyen damûsnay û veng day pêrokîn cenîyan ke dûştê hêrişanê aqlê dewlet hona jêde rêxistinbiyîn û xeta xopawitenî berzêr bikerê.
Dûştê kêm aqilê Erdogan’î xopawiten
Aktivîsta ODGK Betûl Unsal vist vîrî ke cenî hetê aqlê dewlet hedef yenê girewten û aşkere kerd ke sermîyanê dewlet her finî (reynî) hewl danê merdiş, qetlîam, bêkarî û îstismarê cinsî ser bedenê cenî û zayokîya ci rojdem ra vejerê. Unsal ard ser ziwan ke îye dê vera polîtîkayê ke rayvera civaka bi exlak û polîtîk cenî çinî hesibnenê de xover bidê. Aktivîsta ODGK aşkere kerd ke her gama ma yê cenîyan hetê azadî zabiyîna û veng da pêrokîn cenîyanê genc ke dûştê kêm aqilê Erdogan’î xeta xopawiten de ca bigîrê.
Ganî Erdogan bêveng bo!
Aktivîsta Cenîya Genc a Azad (OGK) Gozde Sîvaslioglû zî vist vîrî ke êrişê Erdoganî yê dûştê cenîyan qora ewil nîyê û da zonayen ke dûştê nê vatenan cenî dê meydanan de bê. Sîvaslioglû dîyar kerd ke ‘ardişê doman zî kurtaj zî qerarê ma yo û hayr ant xoverdayişê cenîyan ser: “Ê nêşenê qerarê nayî bidê. Ganî Erdogan na babedî de hinî (endî) qisey nêkero û bêveng bo. Heqê cenîyan yê ke cenîyan bi xoverdayişî girotî estê. Cenî cepheyan ra heta kuçeyan bi (ebe) xoverdayişê xo estê. Nêşkenê cenîyan bêveng bikerê û zey cinsa diyîn îlan bikerê. Ma dê vengê xo kuçe û cepheyan de berz bikerê. Vera vatişanê Erdogan’î ma dê cewabê xo kuçeyan de bi girdkerdişê xoverdayişî bidê.
‘Cenîbîyayiş ser dayikbîyîn ra îmtihan kenê
Aktivîsta Hereketê Demokratîk yê Cenîyan (DKH) Ceren Çalik zî da zonayen ke ser cenîyan wazenê serdestî virazê û aşkere kerd ke cenîbîyayişê cenîyanê emegdar ke mexdûrê zext, kolonî û kedwerdişî yê ser dayikbîyîn ra îmtihan kenê. Çalik vist vîrî ke kamîya kesayetî yê cenîyan çinî hesibnenê û cenîyan tenya kamîya dayikbîyîn û hermetbîyîn ser ra îfade kenê.
‘Dûştê sîstema serdest xo rêxistin bikeme’
Ceren Çalik aşkere kerd ke zey DKH ê rolê cenîbîyîn, pêrokîn şiklê kedwerdî û zextan red kenê û wina dewam kerd: “Senî ke kurtaj jew heq û tercîx o, zayokî (ardişê domanî) zî eynî çî yo. No tercîxê ferdî însafê dewletan de nîyo. Cenî bi îradeyê xo yê cewherî qerar danê ke senî (çitur) biciwîyê. Çiyo ke hewce keno ma bikerê dûştê sîstema serdest de xo tenzîmkerdiş û berzkerdişê tekoşînî yo. Rêxistinbîyayiş (tenzîmkerdis) do serbestî bîyaro.
‘Endî bêveng bê cenî dê qisey bikerê’
Azaya Kolektîfê Cenîyan yê Zangehî Tûana Ûgûz zî hayr ant êrişanê îxtidara sîyasî yê vera cenîyan ser û da zonayen ke AKP ebe her vatişê xo dişmenîya vera cenîyan kena berz û wina va: “Cenî ke cenîyan dûştê AKP û Erdogan o ke îstismarkerdoxanê domanan û tecawizkaran sevekna heqê kurtajî pawite, ewro zî dê weşîya xo dûştê kesê ke vanê ‘Cenîya ke nêbena dayik kêm a nîme ya’ bi slogana ‘endî bêveng bê cenî dê qisey bikerê’ bipawê.” Ûgûz qiseyanê xo bi vatenê “Amfîyanê xo ra heta kampusanê xo îsyanê cenîyanê zangehî do bikirêşîyo kuçeyan. Bedenê ma zî, ciwiyayişê ma zî yê ma yê” qedîna.
DÎHA/ÎZMÎR
Ganî cenîyan ra ef biwazo
Meclîsê Mayanê Haştî yê Mêrdîn, Wann û Îzmîr zî vera qiseyanê Erdoganî de nêrazîbiyen damûsnay û persa ‘Serva ke şima bikişê doman biyarime, çima ma doman bîyarime, çima bidime kiştiş?’ kerdî. Îzmîr de Meclîsê Mayanê Haştî eve kombiyayişê çapemenî dûştê qiseyanê ‘Cenîyê ke dayikbîyîn red kenê kêmî yê, nîme yê’ nêrazîbiyen damûsnay.
Çima doman bîyarime?
Azaya Meclîsî Behîye Yalçin ke kombiyayiş de qisey kerd û va: “Ti Reîscûmhûr ê, nêşkenê qerarê doman ardişê hometî bidê. Destê xo bedenê mi ra biance, ti nêşkenê ser bedenê mi ra sîyaset bikerê”. Yalçin xîtabê Erdogan’î kerd û va, hurendîya ke ti bi meseleya doman ardişê cenîyan ra mijûl bibê, serva ke gonîya ke rijena vindarnê çîyê bike. Yalçin persa ‘Serva ke şima bikişê doman biyarime, çima ma doman bîyarime?’ kerd.
Mêrdîn de zî Meclîsê Mayanê Haştî yê Artûklû û Qoser bana DBP yê Artûklû de amey pêhet û kombîyayina çapemenî viraştî. Bi nameyê dayikan Turkan Durç qisey kerd û wezîfeyê Erdoganî vist vîrî û va, hinî wezîfeyê xo bike, cenîyan ra destê xo biance.
Cenî dê ser payan de bê
Mayan ra Halîme Işik zî da zonayen ke Erdogan’î her çî ca verdayo û qisey resneno cenîyan û wina va: “Çima êrişê cenîyan keno. La endî cenî dê vera pêrokîn nêheqîyan ser payan de bê.
Vera heqaretanê Erdogan’î jû nêrazîbiyen zî Meclîsê Mayanê Haştî yê Wan ra amê. Azaya Meclîsî Hanîfe Kaçan vist vîrî ke vatişê Erdogan’î fikrê ci yê derheqê cenîyan de aşkere keno. Kaçan da zonayen ke Erdogan çiwext ke qisey keno vano ‘cenî kêmî yê, nîme yê’ û va, Erdogan cenîyan zayif vîneno. Kaçan waşt ke Erdogan desinde vatişanê xo peyser bigîro û pêrokîn cenîyan ra ef biwazo.