İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, 26 yıldır yeni ve demokratik bir anayasa yapılmadığını, Kürt sorununun çözülmediğini, Alevilerin taleplerinin görmezden gelindiğini, emek sömürüsünün katmerleştiğini, cezaevlerinin taştığını söyledi.
İHD, 26. kuruluş yıldönümüne ilişkin Genel Merkez binasında basın toplantısı düzenledi. Toplantıya İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan’ın yanısıra İHD yöneticileri ve üyeleri katıldı. Açıklamanın yapıldığı salona sinevizyon ile tutuklu bulunan İHD Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erbey’in fotoğrafı yansıtıldı.
İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, Türkiye’deki insan hakları ihlallerinde bir değişimin olmadığını vurguladı. Türkdoğan, 26 yılda Türkiye’de değişen tek şeyin siyasal iktidarın otoriter yapısı olduğunu belirtti. Türkdoğan yaşanan tabloyu şu sözlerle ifade etti: “Değişim ve dönüşüm sürecinin hızlandığı günümüzde AKP iktidarı, tekçi ve otoriter yapısını ısrarla devam ettirmeye çalışmaktadır. Bu anlayış Türkiye’ye çok şey kaybettirdi ve kaybettirmeye devam ediyor. İHD’nin 26. yılında ilgilendiği ihlal kategorileri değişmedi. Bu ülkede hâlâ çok ağır yaşam hakkı ihlalleri yaşanmakta; işkence ve kötü-muamele uygulamaları devam etmekte; örgütlenme ve gösteri hakkı zorla bastırılmakta, ifade özgürlüğü sınırlandırılıp cezalandırılmakta; insan onuruna uygun mahpusluk rejimi uygulanmamakta; ekonomik ve sosyal haklar alanındaki kazanımlar yok edilmekte; toplumsal muhalefete ve ötekileştirilen herkese adli ve idari baskı politikası uygulanmaktadır.”
Türkiye bir polis devleti
Türkiye’de tipik bir polis devleti uygulamalarının yapıldığını belirten Türkdoğan, İHD’nin kuruluşundan bu yana devam eden sorunları da şöyle özetledi: “26 yıl önce ordu tarafından yönetiliyorduk; şimdi ise polis zihniyetine sahip siyasiler tarafından yönetiliyoruz. 26 yıldır yeni ve demokratik bir anayasaya kavuşamadık. 26 yıldır Kürt sorununu çözemedik. 26 yıldır silahlı çatışmalar devam ediyor. 26 yıldır Alevilerin taleplerini görmezden gelmeye devam ettik. 26 yıldır işçi ve emekçileri daha fazla sömürmeyi başardık. 26 yıldır cezaevlerini düşüncesini açıklayan insanlarla doldurduk. Bu olumsuz tablo uzatılabilir” dedi.
İHD’nin kuruluş gününü aynı zamana “Uluslararası Adalet Günü” olduğunu söyleyen Türkdoğan, Türkiye’nin Roma Statüsü ve BM Kayıplar Sözleşmesi’ni onamamasını eleştirerek, bu iki sözleşmenin onanmasını istedi.
Türkdoğan, açıklamanın sonunda Amed’de yaşanan polis saldırısını da kınayarak, burada halka sınırsız şiddet uygulandığına dikkat çekti.
DİHA/ ANKARA
26 yıllık hak mücadelesi
1980 askeri darbe sonrası yaşanan hak ihlallerini yakından takip edebilmek amacıyla 17 Temmuz 1986 tarihinde kurulan İHD, 26 yaşında. Kurulduğu günden bu yana yoğun baskılarla karşı karşıya kalan derneğin bir çok üye ve yöneticisi katledildi, yüzlercesi ise tutuklandı. Amed Şube Başkanı Raci Bilici, İHD üye ve yöneticilerinin deşifre ettiği işkenceciler tarafından katledildiğini fakat geri adım attıramadığını kaydetti.
İHD Şube Başkanı Raci Bilici, kuruluşundan bu yana derneğe yönelik baskı ve tehditlerin devam ettiğini hatırlatarak, devletin gerçek yüzünü deşifre eden çalışmaları nedeniyle bu tür uygulamalarla karşılaşıldığını vurguladı. 1988 yılından bu yana İHD'nin bölgede Kürt meselesinden kaynaklı insanlığa karşı işlenmiş suçları raporlaştırıp belgelediğini ve söz konusu belgelerin halen arşivlerinde bulunduğunu söyleyen Bilici, "İHD'nin deşifre ettiği işkenceciler bir çok arkadaşımız ve yoldaşımızı vahşice katletti. İşkence ile infaz etti. Ama devlet bir türlü şunu anlamadı. Yaptığı baskı, şiddet, güvenlik eksenli yaklaşım hiçbirimize, hiç bir kurumumuza geri adım attırmadı. Biz yoldaşlarımıza söz verdik. Bu halka söz verdik" dedi.
İllegalize edilmek isteniyor
Bilici, hak ihlallerine ilişkin İHD'nin bugüne kadar çok sayıda rapor hazırladığını hatırlatarak, hazırlanan raporlar ile ilgili bugüne kadar hiç bir itiraz yaşanmadığını vurguladı. Bunun nedeninin ise, vahşetin çıplaklığı ile yansıtılmasından kaynaklandığına işaret eden Bilici, buna örnek olarak Roboskî raporunu gösterdi.
Raporların AB, ABD, İngiltere gibi ülke veya büyükelçilikler ile paylaşılmasından kaynaklı rahatsızlık duyan devletin, kurumu son yıllarda illegalize etmeye çalıştığına dikkat çeken Bilici, bir örgütün içine sokulmaya çalışılan İHD'nin son dönemlerde yöneticilerinin bu çerçevede tutuklanmaya başladığına dikkat çekti.
Hak ihlallerinde tablo aynı
Türkiye'de 26 yıldır devam eden hak savunuculuğu mücadelesinde karşılaşılan sorunların aynı şekilde devam ettiğine işaret eden Bilici, bugün yaşanan insan hakları ihlallerini de şöyle vurguladı: "Dernek, cezaevi için kurulmuştu. Bakıyoruz şu an halen cezaevinde sorunlar devam ediyor. Cezaevinde katliamlar devam ediyor, insanlar diri diri yanıyor. Ring araçlarında insanlar diri diri yanıyor. Cezaevlerinde insanlar, tedavi edilmediği için ölüyor. Ya faili meçhuller; yok mu? 2011 Türkiye'sinde 129 sivil insanın katledildiğini görüyoruz. Peki işkence durmuş mu? Hayır. Doğrusu 90'lı yıllar ile 2012 yılı Türkiye'sini karşılaştırdığımızda değişen bir şey yok gibi. Eğer hala Türkiye'de insan hakları mücadelesi veren bir kurumlar birinci kuşak hakları ile uğraşıyorsa demek ki birçok şeyin değişmediğini görebiliyoruz."
Üye ve yöneticileri katledildi
17 Temmuz 1986 tarihinde çoğu yazar, gazeteci, doktor, avukat, mimar ve mühendisin desteği ile kuruluşunu ilan eden İHD, 1980 darbesinden zarar gören 98 insan hakları savunucusu tarafından dernekleştirildi. Dernek, ayrıca işkence görenlerin tedavisi için ve dokümantasyon faaliyetinde bulunması için Türkiye İnsan Hakları Vakfı'nı da kurdu. 90'lı yıllarda yakılıp yıkılan köyler ile ilgili titiz çalışma yürüten İHD, buna yönelik raporlar hazırlayıp AİHM'e sundu. Kürt sorununa ilişkin duyarlılığı nedeniyle yüzlerce yöneticisi hakkında dava açılan İHD'nin bir çok şubesi hakkında çeşitli sürelerle kapatma cezası verildi. Aynı süreçte bölgede baskı ve yöneticilerine yönelik ölüm tehditleri nedeniyle 13 şubesi kapatılan İHD'nin katledilen yöneticilerinin isimleri ise şöyle: İHD Diyarbakır Şube Kurucu Üyesi Vedat Aydın, İHD Batman Şubesi YK Üyesi Sıddık Tan, İHD Urfa Şubesi YK Üyesi İdris Özçelik , İHD Urfa Şubesi YK Üyesi Kemal Kılıç, İHD Van Şubesi Üyesi Orhan Karaağar, İHD Erzincan Şubesi Üyesi Cemal Akar, İHD Tatvan Temsilcisi Şevket Epözdemir, İHD Elazığ Şube Başkanı Metin Can, İHD Elazığ Şube Üyesi Hasan Kaya, İHD Urfa Şubesi Kurucu Üyesi Muhsin Melik ve İHD İzmir Şubesi Üyesi İkram Mihyas, İHD Bingöl Şube Başkanı Rıdvan Kızgın.
METİN İNAN / DİHA/AMED