Ulus-devlet fenomeninin hakim fikriyatta insanlığın gelişiminde doğal bir evre gibi yansıtıldığının altını çizen dergi, bu teleolojinin sosyal teorinin kurmaca bir hilesi olduğuna dikkatimizi çekiyor. Son iki yüzyılda ulus-devlet ve türevlerinin insanlığa karşı yarattığı tahribatları yeniden gündemleştiren dergi, tartışmayı devlet lehine sürdürmeyen özgün bir bağlamdan hareket ediyor.
Dipnot dergisi, ulus-devlet fikrini yeniden tartışmaya açarak ulus-devlet denizinde boğulmuş halklara özgürlük alanlarının mümkün olduğunu göstermeye çalışıyor. Kapağına Ortadoğu’daki ulus-devletler haritasının çizerleri Sykes ve Picot’nun resmini basan dergi, ulus-devletin bu coğrafyadaki yüzyıllık iç karartıcı tarihselliğine imgesel bir eleştirellikle yaklaşıyor. Yönetme fikrinin şimdiye dek sosyal teorinin hep ilgilendiği bir konu olduğunu hatırlatan Dipnot, otorite lehine rehin alınmış bir skalaya dahil edilen bu kısır tartışmanın dışına çıkmamızı öneriyor.
Kapitalist modernite ile ulus-devlet arasında varoluşsal bir bağ olduğu vurgusunu odağına alarak, ulus-devlet kıskacından sıyrılmanın imkanlarını da gündemleştiriyor. Toplum ile devlet arasındaki gerilimli ilişkiye, toplumun çeşitliliği aleyhine sert bir müdahale formu anlamına gelen ulus-devlete karşı, toplumun demokratik yeniden inşası için özerklik (komünalizm) fırsatını öne çıkarıyor. Medine Vesikası’ndan, Paris Komünü’ne ve oradan da Kibutz deneyimine doğru yol alarak, farklı deneyimleri masaya yatırıyor. Farklı coğrafyalardaki farklı alternatifleri hatırlatarak “ulus-devlet mecburiyeti” yanılgısının altını oyuyor.

Derginin bu sayıdaki yazar kadrosu da dikkat çekici. Ulus-devlet mefhumuna eleştirel bakışlarıyla öne çıkan dünyaca ünlü yazarlar Kojin Karatani ve Bob Jessop dergiye esaslı yazılarıyla orijinal bir katkı sunmuş. Yine dünyaca ünlü bir yazar olan Spivak, maduniyet fikrinin izini Arap Baharı’nın içinden sürüyor.

İSTANBUL