Koma Jina Azad, Almanya’nın başkenti Berlin’de çalışmalarını sürdüren Demokratik Kürt Halk Meclisi Kültür Komisyonu bünyesinde yer alıyor. Meclis kapsamında Jina Azad ile birlikte Koma Jina Dengbêj ve Erkek Korosu gibi gruplar da var. Jina Azad, kentte yapılan etkinliklerde, miting alanlarında, anma günlerinde sahne alıyor. Grup, yerel çalışmaların içinden mayalanarak doğmuş. Bunda, Kürtlerin meclisleşme ile birlikte yetkinleşen sosyal-kültürel faaliyetlerinin payı da var. Demokratik Kürt Halk Meclisi Kültür Komisyonu faaliyetleriyle birlikte Berlinde sağlam bir temel atılmış. Bunda Hozan Bengi Agirî‘nin önemli katkısı var. Kısa sürede çalışmalara katılım genişleyince, folklorik özelliklerine göre gruplar oluşturulmuş. Bunlardan biri olan Koma Jina Azad da, kısa sürede ciddi bir gelişme yaratır. Geçtiğimiz yıl katıldıkları Mihrîcan’da, üçüncü olurlar.
Bu yıl yapılan 25. Mihrîcan’da ise, solistlerinden Nurhayat Xinis ve Zöhre Pazarcix (Kurtulan) dallarında birinci olmayı başarmışlar. Grubun çalışmalarını eğitmenleri Bengî Agirî, solistlerinden Berîvana Çîya ve Zöhre Kurtulan’la konuştuk.
Kadınların direncinden esinlendiler
Koma Jina Azad’ın solistlerinden Berîvana Çîya Koma, 90 lı yıllarda Almanya‘ya yerleşir. 2009 yılında Kültür Komisyonu’na katılarak grubun oluşumunda yer alır. Jina Azad’ın geniş bir koro grubunun içinde şekillendiğini belirten Berîvana Çiya, “Koroda erkek arkadaşlarla birlikte bazen 15 kişi oluyorduk. Çıktığımız etkinliklerde teknik bazı zorluklar yaşadık. Sonra Koma Jina Azad ayrı çıksın dedik. Böyle başladık ve devam ediyoruz” diyor. Çiya, isimlerini kadının Kürt Özgürlük Mücadelesi’ndeki direncinden aldıklarını belirtiyor. Kentte Kürtlerin yaptığı etkinliklerde sahne aldıklarını belirten Çiya, eğitmenleri Ozan Bengî Agirî‘nin emeğinden övgüyle sözediyor. Jinan Azad olarak haftanın iki günü eğitsel çalışmalar sürdürdüklerini de vurguluyor.
Yeni albümü yolda
Berîvana Çiya, etkinliklerde okudukları şarkıların seçimi konusunda ise şöyle konuşuyor: “Okuduğumuz şarkıları katıldığımız etkinliğin ruhuna ve manasına göre seçiyoruz. Kürtçenin Kurmancî ve Kirmanckî lehçelerinden söylüyoruz. Şahsi tercihimde Kirmanckî’yi önde tutuyorum. Çünkü kaybolma riski taşıyan bir dil.” Berîvana Çiya, 2010 yılında çıkardığı “Welatê Dûro” adlı bir albüme sahip. Şu an yeni çalışmaları olduğunu, sonbaharda biteceğini belirten Çiya, “Onun da güzel bir çalışma olacağına inanıyorum” ifadelerinde bulunuyor.
‘Öz kültürü korumak yaşamsaldır’
Jinan Azad’ın bir diğer solisti ise Zöhre Kurtulan. Grupta olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurtulan, “Gruba 2009 yılında katıldım. Berlin Halk Korosu olarak kadın/erkek bir arada çıkıyorduk. Kadınlarla ilgili 8 Mart, Zilan Festivali gibi etkinlere katılınca, ‘neden bir kadın grubu olmasın’ dedik ve başladık” şeklinde konuşuyor.
Grubun eğitmeni Bengî Agirî ise, kentteki kültürel çalışmalara 2008 yılında başladıklarını belirtiyor. Eğitimler ardından Kürt Halk Korosu olarak sahneye çıktıklarını ifade eden Agirî, son olarak şunları dile getiriyor: “Daha sonra bu koronun içinden gruplar oluşturduk. Profesyonel tarzda olamasa da, çalışmalarımız folklor ve dengbêj dallarında devam ediyor. Son 4 aydır enstrüman olarak saz ile çalışmalar yapıyoruz. Avrupada yaşayan halkımızın kapitalist modernitenin etkisine kapılmadan, kendi öz kültürüne yabancılaşmaması yaşamsaldır. Kürt kültürünün kaybolmamasına hizmet temel amacımızdır. Bunun için çalışmalarımızda özellikle dengbêje önem veriyoruz.”
HIDIR ATEŞ / BERLİN