Bi aşma teşrîne qirkerdişê Dêrsime ser di pêroyina dinya, Tirkîya û Kurdistanî de merasîman ame viraştiş û nê merasîman hema zî domyenî la belê hema zî dewleta tirk qirkerdişê Dêrsime ser fermî yew lêborîn nêwaşto û no zî rewşa ke manîdar a.
Di telewîzyonê tirk de qirkerdişê Dêrsime ser bi xapenayişê serekkomar Erdogan bernameyan yena viraştiş, no nîqaşan zî bi nêzdîbîyîşê rayedarê dewleta tirk nêqewimyena, no nêzdîbîyîş nîqaşeke di qirkerdişê Dêrsime ser arenaya mîyanêneteweye de yenakerdiş, xebatê sazîyeke no şînasdayişê no qirkerdişî ser Dadgeha Ceza ya Mîyanêneteweye nê averşîyîşî ame cuyayiş. Şînasdayişê qirkerdişê Dêrsime ser tewr weş xebat Komeleya Dijverî Qirkerdişê Dêrsime kena û sereka na sazîye Ayfer Ber qise kerd.
Sereka Komeleya Dijverî Qirkerdişê Dêrsime Ayfer Ber dîyar kerd ke komeleya înan nê 2 serra ke xebat aver bena û wina vat: “Akerdişê na komele hîna rehet nêbi, çimkî yewin dewleta Almanya, çekûya ‘qirkerdişî’ ser nêwaştê dewleta tirk dijverê xo bigêro û diyin zî dema qirkerdişê bombeyê gazeke dewleta şuxulnaybi, nê bombeyan Almanyaye ra ameybi girewtiş.”

Almanya zî şinasna 
Sereka Komeleya Dijverî Qirkerdişê Dêrsime Ber destnîşan kerd ke hetanê nika ê şînasdayişê qirkerdişê Dêrsime ser aktîf xebat kerdî û wina domna: “Ma taybetê dema no xebatê xo zî bi hembarîya Komeleya Newe ra Înşaeya Dêrsime kerdî. Ma hetanê nika bi hetkarîya sazîyê FEDA, NAV-DEM, Komeleya Kurmeş 5 konferans viraşt. Ma bi nê konferansan dinyaye ra deklarê kerdî ke qirkerdişê Dêrsime dewleta tirk bi wehşetî kerda.
Ma hewna seba şinasdayişê qirkerdişê Dêrsime ser 10 hezar îmze kom kerd û ma nê îmzeyan zî 36 parlementoyê welatê ra pêşkêş kerd. 6 welat ma ra verpersê pozîtîf da. Hukûmata Federal a Almanyaye zî vat ke ê zî qirkerdişê bişînasnê. Ma bi serrana ke bi panel û konferansan dinyaye ra qirkerdişê danê famkerdiş.”

Dadgeha Lahey
Ber ciresna ke nika înan qirkerdişê Dêrsime, Dadgeha Ceza ya Mîyanêneteweye kiriştî û no kiriştişî zî pwt. Erdal Dogan organîze kerdo û wina dewam kerd: “Ma bi raporê Îsmaîl Beşîkçî û 100 maxdûrê qirkerdişê Dêrsime di serre verê Dadgeha Ceza ya Lahey ra serpiro day. No qirkerdişê rayedarê dewleta tirk hema zî domnenê, ma zî 82 rayedarê dewleta tirk Lahey ra gerra kerdî û di mîyanê nê kesan de zî M. Kemal, Îsmet Înonu, Mehmet Agar, Tansu Çîller û sewbî kesî est î.
Roj ke bêro nê kesî faşîst do Lahey de bêrê daraznayiş.”Ber wina vat: “Nika verê ma tewr muhîm proje, projeyê Trubînalî yê Dêrsim o, çimkî daraznayişê sûcdarê qirkerdişê Dêrsime ser no proje zaf muhîm o. Ma ferqê berpirsîyarê xo de yê, no ser zî ma heme detayê qirkerdişê Dêrsime Komîsyonê Heqê Merdimatî yê Neteweye kirişenî, ganîyo ke heme sazîyê mîyanêneteweye no qirkerdişî bişînasnî.”

Nameyê Kirmanckî
Ber bal ont ser lêborîn waştişê hetkardoxê serekeya CHPî Sezgîn Tanrikuluyî û wina domna: “Di teşrîne 2011’ê no demî serekwezîr Erdogan şarê Dêrsime ra lêborîn waşt bi la belê hîrê serre vîyart hema zî dewleta tirk ser Dêrsime polîtîkayê xo leyminî ra fek veranêda. Sezgîn Tanrikulu lêborîn waşt la belê seba qiymetê na lêborîn çin o. Eke CHP lêborîn wazeno se ganî CHP bêro qefelnayiş. Hukûmat zî hema zî di Dêrsime de viraştişê HES, qalekol û qerakolan domnena.”

Ber destnîşan kerd ke êdî seba qirkerdişî muze û abîdeyan bêrê viraştiş, di Dêrsime de nameyê heme qetilkaran zî bêro hawanayiş û wina peynî kerd: “Ganî heme nameyê war, kûçe û papole  bi kirmanckî Dêrsime ra tepa bêro îadekerdiş. Dewleta tirk di Kurdistane de heme qirkerdişan de rîbirî bêro. Ganî cayê goristanê Seyîd Riza û embazê ey aşkera bibo û pergala cerdewantî ra zî peynî bêrokerdiş. Doza Dêrsime ser sîyasetî yo. No ser zî ganî sîyasetmedaran ser Dêrsime polemîk nêvîrazî. Ganî nameyê Warê Balafiran a Sabîha Gokçen zî bêro bedilnayiş, çimkî na cenî bi bombeyan domananê Dêrsime qetil kerd.”


GUL GUZEL / STUTTGART