- Küçük yırtıklar ilk etapta fark edilmeyebilir. Dizdeki bağların yaralanıp yaralanmaması hastalığın seyrini etkiler. Hareketliliğinin kalıcı sınırlanmaması için tedavi önemlidir.
DERSİM DAĞDEVİREN
Menisküs, diz eklemi içerisinde bulunan kaval kemiği ile uyluk kemiği arasında yer alan ve kıkırdaktan oluşan bir yapı. İç ve dış menisküs var. Her iki menisküs de diz ekleminin hareketlerini stabilize eder.
Menisküs yırtıkları özellikle futbol gibi topla oynanan spor dallarında en sık görülen diz yaralanmaları arasındadır.
Nedenleri
Yırtık, diz ağır yük altında büküldüğünde meydana gelir. Ani yaralanma sonucu oluşan menisküs yırtığının (travmatik yırtık) yanı sıra aşınmaya bağlı menisküs yırtıkları da vardır. Travmatik yırtıklar, çoğunlukla genç insanlarda görülür. Aşınmaya bağlı yırtıklar ise her hangi bir yaşta meydana gelebilir. Diz kireçlenmesi (artroz) olan insanlarda genellikle aşınmaya ve yıpranmaya bağlı menisküs hasarı vardır. Sıklıkla eğilmeyi veya diz çökmeyi gerektiren mesleklerde çalışan insanlarda menisküs yırtığı daha sık görülür. Aşırı kilo da risk faktörüdür.
Belirtileri
Diz ağrısı ve şişkinlik, menisküs yırtığının başlıca belirtileridir. Bu insanın yürümesini zorlaştırır ve böylelikle hareket alanını daraltır. Bazı insanlar, menisküsün yırtıldığı anda çıkan sesi hisseder. Küçük yırtıklar ilk etapta fark edilmeyebilir. Dizdeki bağların yaralanıp yaralanmaması hastalığın seyrini etkilemektedir. Diz hareketliliğinin kalıcı biçimde sınırlanmaması için tedavi yapılması önemlidir.
Teşhisi
Teşhis için hasta öyküsü, belirtiler ve muayene önemlidir. Başka diz yaralanmaları konusunda şüphe varsa veya ameliyat konusu gündemdeyse MR ile dizin görüntüsü oluşturulur.
Tedavisi
Menisküs yırtığı varsa, önce ağrı ve şişlik azalıncaya kadar dizi hareketsiz hale getirmek önemlidir. Şişmeye karşı ilk birkaç gün bacağı yukarı kaldırmak ve dizi soğutmak yardımcı olur. Belirtiler azalana kadar diz çökme, çömelme ve dönme hareketlerinden kaçınmak gerekir. Yırtık sıkışmaya yol açmıyorsa ameliyatsız tedavi mümkün olabilir. İltihap önleyici ağrı kesiciler ve dizlik de yardımcı olabilir. Kasları güçlendiren egzersizler de kolaylaştırıcı olabilir.
Ameliyatı
Şiddetli ağrı ve hareket alanının önemli ölçüde daralması ameliyat bakımından önemli kıstaslardır. Ameliyat kesi yapmadan endoskop aracılığıyla yapılır. Ameliyat esnasında hasarlı kısımlar çıkarılır, ancak menisküs mümkün olduğu kadar korunmaya çalışılır.
Ameliyat sonrası
Ameliyattan sonra kasları güçlendiren egzersizler önemlidir. Çoğunlukla ameliyattan bir hafta sonra yürümek mümkün. Genel iyileşme süresi ise ortalama 6 hafta sürer.