AYŞE GUNEY/DEVRAN TOPTAŞ / MA/AMED


Federasyonê Sûrîyeya Vakurî 22ê Êlule de bi weçînayîşê hemserekê komunan startê merhaleyo yewin amebî dayîş. 1ê Kanûne de zî weçînayîşê merhaleyo dîyin ame viraştiş. Weçînitoxî şîyî sindoqan ser û endamanê meclîsê kantonî dîyar kerdî. Weçînayîşê Kongreya Şarî ya Sûrîye zî do Çileyê 2018î de bêro viraştiş. 

Babete ser o Hetkarê Hemserekîya HDPyî Parlamenter Nadîr Yildirimo ke seba taqîpkerdişê weçînayîşî şîbî, qisey kerd. Yildirimî dîyar kerd ke ê şahidîya vîstêka tarîxî kerdî û wina dewam kerd: “Seke yeno zanayîş Vakurê Sûrîye de bi bedelanê girdan şorişêk virazîya. Hêzê ke ewja de dîyarker bî, sewbîna platforman de ameyî tecrîdkerdiş. Hêzê ke ti eleqeyê xo Rojawanî reyde çinêbî, platformanê mîyanneteweyîyan de ca girewtî. Şîyayîşê ma seba wayîrvejîyayîşî bî.” 

Yildirimî qiseykerdişê xo de bale ant dîyayîşanê xo ser û wina va: “Çîyê ke bala merdimî antênê ra yewe zî merdimê 80-90 serreyîyê ke reya sifteyîne beşdarê weçînayîşî bîyî, estbî. Tarîxê Sûrîye de reya sifteyîne bî ke weçînayîşêko demokratîk ame viraştiş. Weçînayîşê verênan de kurdî qet beşdar nêbîyênê yê bînî zî bi hawayo sînordar beşdar bîyêne. Heqê welatîbîyayîşî daxî nêdîyayêne kurdan.”


Cinîyan rayberî kerdênê

Yildirimî dewamê qiseykerdişê xo de wina va: “Eleqeyê herkesî seba weçînayîşî estbî û merdimî bi hawayo coş beşdarê weçînayîşî bîyênê. Heme dezgehê Vakurê Sûrîye de muxatabê ma cinîyî bî. Vakurê Sûrîye de cinîye tena beşdarê şerî nêbena, îdare ra heta zafaneyê dezgehan de zî rayberî kena. Ewja de rolê camêrdî hîna kêmêr o. Herçiqas ke temsîlkarîya seypê esta zî, cinîyî hîna aktîf î.”



Herêma ereban de beşdarbîyayîş berz bî 

Herçiqas ke heyetî waşt derbazî herêma Efrînî bibo, labelê ewleyîye ver nêşêna şêro. Yildirimî qala herêma ereban zî kerd û wina va: “Herêma ereban de zî coş û beşdarbîyayîş zaf berz bî. Çîyo ke yeno cuyayîş tena şorişê kurdan nê, şorişê Sûrîye yo. Ewja de bi sîstemê kota her hetî ra kesî temsîlîyetî mîyan de ca gênî. Heme dezgehan de her dîn û etnîsîte ra kesî ca gênî. Çîyo ke ma ewja de dî seba parçekerdişê Sûrîye nê, seba yewîya Sûrîye hewldayîşî bîyênê. Çîyê ke ewja de bîyêne de amanc awankerdişê Sûrîyeyêka demokratîke û azadîya Rojhelato Mîyanênî bî. Cok ra dewletê statukoperestî tersenî.”


 1ê kanûne de donemo newe dest pêkerd

Yildirimî da zanayîş ke 1ê Kanûne de Sûrîye de prosesêko newe dest pêkerd û wina qedêna: “Ewja de DAIŞ ame qedênayîş û nika taxrîbatê ci zî yeno qedênayîş. 1ê Kanûne de prosesê awankerdişî ame dest pêkerdiş. 3î ra 2ê Sûrîye kontrolê Federasyonê Vakurê Sûrîye de yo. Se ra 70ê beraj û awe na herême de yî. Reyna se ra 75ê petrolî û zafaneyê zîretî zî tîya de yî. Ma ewja de kêmanîya temsîlkaranê Rojhelatê Kurdistanî hîs kerd. Fikrê ma yo ortax o bî ke wa no weçînayîş bibo wesîleya awankerdişê yewîya neteweyî. Weçînayîşî do hetê yewîya neteweyî de hişyarbîyayîşêk zî bivirazo. Eke Vakurê Sûrîye de bawerîyanê cîya-cîyayan ra hetî cuyêk awan kerdî, ma kurdî zî eşkenî awan bikerî. Rojawan de sîstemo ke lazimîya merdimîye ci rê esta, yeno awankerdiş.”