İki hafta önce bu köşemizde ‘Eş ve Çocuklara Alman Vatandaşlığı‘ konusunu işlemiştik. Bu hafta ise bu konunun devamı olabilecek ‘Doğumla Alman Vatandaşlık Hakkı’nı bir kez daha burada işeyerek, kafalardaki sorulara cevap bulmaya çalışacağız.


Doğumla Alman Vatandaşlık Hakkı
Eğer anne veya baba Alman vatandaşı ise, çocuk doğduğunda otomatikman Alman vatandaşlığını elde eder. Çocuğun anne ve babası evli değilse ve sadece baba Alman vatandaşıysa, babalığını (Standesamt - Nüfus Dairesi’ne) tanıttırmak zorundadır. Bununla hukuki olarak da baba olduğu belirlenmiş, ancak ondan sonra Alman vatandaşlığını çocuğuna aktarmış olur. Eğer anne ve babadan hiçbiri Alman vatandaşı değilse, ancak anne veya babadan biri en az sekiz yıldır Almanya sınırları içerisinde yasal olarak ikamet etmişse, çocuk yine de otomatikman Alman vatandaşlığı elde eder. Ayrıca doğumla birlikte anne ve babanın süresiz oturum ya da bir AB vatandaşı olarak, daha doğrusu bir AB vatandaşının aile efradı olarak serbest dolaşım hakkı elde etmeleri gerekir.

Seçme Modeli
Yukarıda da belirtildiği gibi, genelde çocuk hem anne ve babasının uyruğuna, hem de Alman vatandaşlığına sahip olur. Ancak bu çifte vatandaşlık kural haline dönüşmesin diye, Opsiyon Modeli denilen bir model getirilmiştir: Buna göre 18 yaşını dolduran ve böylece rüştünü ispat eden çocuk iki vatandaşlıktan birisini seçmek zorundadır. Vatandaşlık kabulü yapan makamlar çocuk 18 yaşını tam olarak doldurduktan sonra ona yazılı olarak, Alman vatandaşlığını mı, yoksa diğer yabancı ülke vatandaşlığını mı korumak istediğini sorar. Eğer rüştünü ispatlayan çocuk yabancı ülke vatandaşlığı için karar verirse Alman vatandaşlığını otomatikman kaybeder.
Alman vatandaşlığında kalmak isteyen çocuk 23 yaşına kadar diğer ülke vatandaşlığından çıktığını ispat etmek zorundadır. Her iki ülke vatandaşlığı da bırakılmak istenmiyorsa, bu 21 yaş doldurulana kadar bir dilekçeyle talep edilebilir. Vatandaşlık kabulü yapan makamlar bu dilekçeyi, yabancı ülke vatandaşlığını terk etmek mümkün değilse veya bu istenebilecek bir durum değilse, kabul eder. Eğer söz konusu olan yabancı ülke vatandaşlığı bir Avrupa Birliği ülkesi veya İsviçre vatandaşlığıysa, kişinin ikinci vatandaşlığına onay verilir. Söz konusu tarihten sonra yabancı ana ve babaların Almanya’da doğan çocukları, ana ve babadan biri çocuğun doğduğu sırada en az sekiz yıldan beri devamlı ve yasal şekilde Almanya’da yaşadığı ve oturma hakkına ya da en az üç yıldan beri süresiz oturma iznine sahip bulunduğu takdirde, otomatik olarak Alman olurlar. Bu çocuklar, doğuştan itibaren tüm hak ve görevleriyle Alman vatandaşı olurlar. Ayrıca doğuştan itibaren genellikle ana ve babalarının vatandaşlığını da alırlar.
Burada dikkat edilmesi gereken bazı önemli husular şunlardır:
- Yabancı vatandaşlığı korumak istediklerini bildirdikleri takdirde, Alman vatandaşlığını kaybederler. 23 yaşını dolduruncaya kadar vatandaşlıklarından biri üzerindeki kararlarını bildirmeyenler de aynı şekilde Alman vatandaşlığını kaybederler.
- Alman vatandaşlığına karar verdikleri takdirde, bunların esas itibariyle 23 yaşına kadar, diğer vatandaşlıktan çıktıklarını belgelemeleri gerekir.
- Öteki vatandaşlıktan çıkmak olanaksız ise ya da göze alınamayacak kadar büyük zorluklara bağlıysa, birden fazla vatandaşlık kabul edilir. Bu tarihte öteki vatandaşlıktan çıkarılma işleminin sonucunun belirsiz olası durumuda bile, en geç 21 yaşına kadar vatandaşlığı koruma izni için başvurulmalıdır.
Almanya’da doğan yabancı bir çocuk doğumla doğrudan Alman vatandaşlığına sahip olması için mutlaka ilgili vatandaşlık dairesine başvuruda bulunulması gerekmektetir.

YEK-KOM Beratungsstelle/
Adres: Graf Adolf Str.
70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211-1711454