Dünya basınında koronavirüs: İtalya’da üretim duruyor, İngiltere’de kriz kapıda İspanya, Almanya, Fransa ve İngiltere’deki koronavirüs vaka sayılarındaki hızlı artış Avrupa’yı alarma geçirirken, dünya medyasında salgın krizine dair uyarılar öne çıktı. İtalya’da gerçekleşen son basın toplantısında duyurulan verilere göre, İtalya'daki koronavirüs (Kovid-19) vakalarının toplam sayısı 53 bin 578'e yükseldi. Basın toplantısında konuşan Sivil Savunma Şefi Angelo Borrelli, son 24 saatte Kovid-19 nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısının 793 olduğunu ve toplam sayının 4 bin 825'e ulaştığını açıkladı. İtalya’da doğrulanmış koronavirüs vaka sayısı, son 24 saatte 4 bin 821 kişinin eklenmesiyle toplam 42 bin 681 oldu. Dünya çapında toplam ölüm sayısında ilk sırada 4 bin 825 kişinin yaşamını yitirdiği İtalya, ikinci sırada salgını büyük ölçüde kontrol altına aldığını duyuran ve toplam 3 bin 261 kişinin yaşamını yitirdiği Çin ve üçüncü sırada toplam 20 bin 610 kişinin pozitif virüs vakası olarak açıklandığı, bin 556 kişinin yaşamını yitirdiği İran yer alıyor. Ancak İtalya’daki kriz durumu dışında İspanya ve Almanya’daki vaka sayılarındaki hızlı artış, Avrupa genelinde Kovid-19 tedirginliğini arttırdı. İtalya’yı hem toplam vaka hem toplam ölüm sayısında ikinci sırada takip eden Avrupa ülkesi olan İspanya’da, yaşamını yitirenlerin sayısı bin 381 olurken, toplam vaka sayısı 25 bin 496 olarak kaydedildi. Kovid-19’a bağlı olarak en çok ölümün yaşandığı üçüncü Avrupa ülkesi, 562 kişinin yaşamını yitirdiği Fransa olurken, ülkede toplam vaka sayısı 14 bin 459 oldu. Almanya 22 bin 364 kişi ile Avrupa’da toplam vaka sayısında göre üçüncü sıraya otururken Almanya’da yaşamını yitirenlerin sayısı ise 84 olarak açıklandı. Amerika’da ise virüse bağlı olarak 2 bin 685 kişi yaşamını yitirirken, ABD çapında pozitif vakaların sayısı 26 bin 892 olarak açıklandı. ABD’de doktorlar tedirgin Amerika’da yayın yapan The Wall Street Journal G, “Acil Servisler doktorları çalışmaya devam etmek konusunda zorluyor” başlığıyla, Çin’de sağlık çalışanlarının yoğun şekilde kullandığı “Kişisel Koruyucu Ekipman (Personal Protective Equipment-PPE)” gibi koruyucu tedbirlerden yoksun olan Amerikan doktorlarının, özellikle acil servislerdeki (ER) çalışma koşulları nedeniyle tedirgin olduğunu gündemine taşıdı. WSJ haberinde, “Acil servislerinde kaynakların sınırlı olması, yoğun bir hasta akışı bekleyen ER ekibini kendilerinin de virüse maruz kalması noktasında endişelendiriyor. Stanford Üniversitesi Acil Tıp Departmanı Başkanı Andra Blomkalns Kaliforniya’da bulunan Palo Alto acil servisinde çalışan hekimlerin yüzde 80'inin hepsinin yeni koronavirüse maruz kaldığından şüpheleniyor. Pozitif bir vakayı ilk test eden doktor çok hastalandı. Bu nedenle Dr. Blomkalns, yaşlı doktorların ve organ nakli yapılan doktorlar gibi yüksek risk grubundaki sağlık çalışanlarının hastalarla bizzat görüşmeleri yapmasının engellenmesini istiyor” ifadelerine yer verdi. The Telegraph Gazetesi, İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi’nin (NHS), insanların evde kalmaması durumunda İtalya tipi koronavirüs kriziyle karşı karşıya kalacağını ve doktorların koronavirüs ölümleri hızlandıkça hayatta kalma şansı en yüksek olan hastalara öncelik vermeye dair talimat aldığını gündemine taşıdı. Ulusal sağlık sistemi çökebilir Telegraph’ta, insanlar "kelimenin tam anlamıyla binlerce canı kurtarmak" için "evde kal” tavsiyesine kulak vermez ve salgını yavaşlatmak için kahramanca ve kolektif bir ulusal çaba gösterilmezse, ulusal sağlık sistemi NHS’nin de çökmesinin muhtemel olduğu görüşü öne çıkarken, “Resmi yönetimler, İngiliz doktorların hayatta kalma olasılığı en yüksek olan koronavirüs hastalarına öncelik vermelerinin önünü açtığı için NHS, sadece iki hafta içinde İtalyan sağlık sistemi gibi ‘yenik düşebilir’. Başbakan son uyarısında, İngiltere'nin İtalya'nın sadece ‘iki veya üç’ hafta arkasında olduğunu ve Kovid-19'dan ölümün 24 saat içinde 793 kişi arttığını söyledi” detayına yer verildi. İngiltere'de tedirginlik İngiliz The Guardian, öne çıkan ulusal gündem başlıkları, Hindistan’da gündüz vakti sokağa çıkma yasakları, İtalya’nın tecrit tedbirlerini sıkılaştırması ve İngiltere’de servis ve eğlence sektöründen işletmelerin kapatılmasının ardından işletmecilerin gelecek kaygısı oldu. The Guardian, Hindistan Başbakanı vatandaşları sokağa çıkma yasağına uymaya çağırırken, İngilizlerin evde kalma emirlerine karşı çıkarak sahil kasabalarına akın etmesinden sonra İngiltere'de endişeleri yükselttiğini yazdı. Gazetede, “Koronavirüsün İngiltere’de yayılmasını engellemek için resmi uyarılar artık ‘evde kal’ yönünde olmasına rağmen yüz binlerce insan cumartesi günü sahile hücum etti. Binlerce insan Lincolnshire'da bulunan Skegness'e gittikten sonra Lincolnshire polisinin baş komiseri Marc Jones kasabanın karavan alanlarının ve oyun salonlarının ‘çabucak’ kapatılması emrini verdi” haberine yer verildi. Guardian’ın uluslararası gündem başlıkları arasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın erken dönemde yayınlanmış bir koronavirüs uyarı raporuna ilişkin “rapor hatalıydı” açıklaması ve kendisini “savaş dönemi başkanı” olarak krize öncülük eden başkan şeklinde tanımlaması yer alırken, Amerika’daki yeni tedbirler açıklandı. New York’ta zorunlu olmayan işlerde çalışan tüm işçilerin evde kalması gerektiğine dair yeni uyarılar duyuruldu. Rusya İtalya'ya tıbbı yardım gönderdi Rus haber ajansı Sputnik’in İtalya sitesinde yer alan “Putin salgına karşı savaşta İtalya’ya yardım edecek” başlıklı haberinde, Kremlin’in, Rus Başkanı Vladimir Putin ile İtalyan Başbakanı Giuseppe Conte’nin telefonda görüştüğü ve Putin’in kritik seviyede ciddiyet taşıyan bu salgın durumunda İtalyan liderliği ve halkına desteğini ilettiğine dair açıklaması duyuruldu. Haberinde devamında, Kremlin’in mesajında yer alan şu ifadeler yer aldı: "Koronavirüsle mücadelede yakın etkileşim konusunda anlaştık. İtalyan tarafının ilgisine yanıt olarak, Rusya Devlet Başkanı zamanında gerekli yardımı sağlama isteğini doğruladı ve spesifik parametrelerini özetledi.” İtalya'da üretim duracak Corriere Della Sera (CDS) Gazetesi, İtalyan Başbakan Giuseppe Conte’nin açıklamasını, "Gereksiz üretim aktiviteleri İtalya’da ülke çapında durdurulacak” başlığıyla manşetine taşıyarak, salgının dramatik bir şekilde yayıldığı İtalya’da hükümetin tedbirleri sıkılaştırdığını yazdı. Koronavirüs enfeksiyonu vakalarının sürekli artması nedeniyle son derece kısıtlayıcı tedbir emirlerinden en çok etkilenen üç bölgenin Lombardiya, Piedmont ve Veneto olduğunu duyuran CDS, Başbakan Giuseppe Conte’nin 3 Nisan’a kadar sürecek yeni tedbirlere ilişkin açıklamasını, “İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en ciddi krizle karşı karşıyayız. Pek çok vatandaşın ölümü her gün yenilenen bir acıdır. İtalya genelinde, zorunlu olmayan, çok gerekli olmayan her üretici faaliyet İtalya çapında durdurulacaktır” şeklinde duyurdu. Almanya'da öncelikli olanlar korona vakaları Alman Die Zait Gazetesi, salgın nedeniyle diğer tıbbi operasyon ve ameliyatların ertelemesi çağrısı yapılan hastanelerdeki diğer hastaların sorunlarını gündemine taşıyarak, özellikle bebek bekleyen ailelerin durumuna dikkati çekti. Die Zeit, İtalya ve Çin’den yorgun hemşire ve doktorlar, aşırı dolmuş acil servisler ve en önemlisi de korona hastaları için çok az sayıdaki yatak ve respiratör (solunum cihazı) olduğu yönündeki raporlar ışığında, salgına karşı sağlık sistemini daha iyi hazırlamaya çalışan Alman otoritelerin aldığı yeni kararlar almaya çalıştığını yazdı. “Federal Sağlık Bakanı Jens Spahn’ın Alman hastanelerine yeni yaptığı bir çağrıda ‘Planladığınız tüm ameliyatları erteleyin!’ dedi. Bu korona salgınından etkilenen hastalara öncelik verilmesi noktasında bilimsel açıdan anlamlı bir karar olabilir, öte yandan haftalardır, hatta belki de aylardır ameliyat bekleyen diğer hastaların yaşamlarına üzerine bu kararın büyük etkisi var” ifadelerinin yer aldığı haberde, “Peki ya doğumlar ne olacak? Bu ertelenemez operasyonlardan biri. O yüzden Kovid-19’a sahip hastalar bir hastanede her zaman en öncelikli olmayabilir” denildi. Fransa'da ağır hasta seli Fransa’da yayın yapan Le Monde Gazetesi, “Hastaneler ağır vaka seli ile karşı karşıya” başlıklı manşetiyle ülkede hızla artan Kovid-19 vakalarını gündemine taşıdı. “Kovid-19’dan dolayı ölenlerin sayısı 450’yi geçerken her sağlık çalışanı enfekte olan hastaların ‘seline’ hazırlanıyor” ifadelerinin geçtiği haberde, Fransa’nın Kuzeydoğu’sunda bulunan Grand-Est’de yoğun bakım servislerinin doygunluğa ulaştığını ve sağlık çalışanlarının ağır iş yüküyle boğuştuğunu yazdı. Le Monde’un anlık güncellenen internet gazetesinde ise 20 Mart’tan bu yana 112 kişinin yaşamını yitirmesiyle Fransa çapında ölüm sayısının 562’ye ulaştığını ve toplam 14 bin 459 vaka içinde bin 525 kişinin yoğun bakım ünitelerinde olduğu bilgisi paylaşıldı. Le Monde, Sağlık Bakanı Olivier Véran’ın 250 milyon maske siparişi vermesine dair detayına ek olarak, “Hastalığın teşhisi stratejimizi değiştireceğiz. Asıl zorluk eve kapanma süreci bittikten sonra testlerin sayısını artırabilmekte” açıklamasını da güncel gelişmelerde ilk sıralarda yazdı. MA /Eylül Deniz Yaşar