Uluslararası Af Örgütü yeni raporunda dünya genelinde idam cezalarının sayısındaki artışa dikkat çekti. Berlin’de açıklanan rapora göre, 2013 yılında en az 778 kişi idam edildi. Bir önceki yıl bu sayı 682’ydi. Rapora göre infazların çoğu ise sırasıyla Çin, İran, Suudi Arabistan, ABD ve Somali'de gerçekleşti. "2013'te Ölüm Cezası: Sayılar ve Gerçekler" başlığını taşıyan rapora göre özellikle Irak ve İran’da idamlar alarm verici boyutlara ulaştı. Geçen yıl İran’da resmi idam cezaları 369, güvenilir kaynaklara göre ise gerçek rakam 704. 2012'de bu rakam 314'tü. Irak’ta ise idam edilenlerin sayısı 169 olarak kaydedildi. Suudi Arabistan’da 79 kişi idam edilirken bu sayı ABD’de 39 ve Somali’de 34 olarak kayıtlara geçti.


Çin rakam vermiyor
Ancak istatistikler, Çin’deki sayıları kapsamıyor, zira Pekin yönetimi idam cezalarını 'devlet sırrı' olarak değerlendiriyor. Resmi açıklama yapılmadığı için ülkede kaç kişinin idam edildiği tam olarak bilinmiyor. Uluslararası Af Örgütü, Çin'de her yıl binlerce kişinin idam edildiğini tahmin ediyor ve bu sayının tüm ülkelerdeki sayıdan daha fazla olduğu sanılıyor. Kuzey Kore’deki rakamların da güvenilir olmadığı kaydediliyor.  Raporda, "Dünyada infaz teknikleri olarak başını kesme, elektrikli sandalye ile infaz, kurşuna dizme, asma ve zehirli iğne ile infaz kullanıldı" denildi.

Çocuklar da idam ediliyor
Raporda, idam edilenleri arasında çocukların da olduğu belirtildi. Suudi Arabistan’da 3 çocuğun asıldığı rapor edilirken, benzer durumların İran ve Yemen'de yaşandığına dair ciddi iddialar olduğu ifade edildi. Ayrıca Botswana, Hindistan ve Nijerya ile bazı durumlarda İran ve Suudi Arabistan'da, infaz edilen mahkumların cesetlerinin, gömülmeleri için ailelerine verilmediği de kayıtlara geçti.

İran ve Irak alarm veriyor
Uluslararası Af Örgütü’nün Almanya yönetiminin sözcüsü Oliver Hendrich “İdamların büyük bölümünün az sayıda ülkenin hesabına yazılmış olması hayret ve utanç verici” diye konuştu. İran’daki yargılamaların uluslararası standartlara uygun olmadığını belirten Hendrich, Irak’ta verilen idam cezalarının belirsiz 'terörle mücadele' yasalarına dayandırıldığını söyledi. Oliver Hendrich, “Suudi Arabistan’da 18 yaşın altında üç kişinin asılmış olması özellikle şoke edici” yorumunu yaptı.  

4 ülke yeniden başladı
Endonezya, Kuveyt, Nijerya ve Vietnam’da yıllar sonra 2013’te tekrar insanların idam edilmiş olmasının da endişe verici olduğunu sözlerine ekledi. Yıllardır idam cezalarının kaldırılması için çalışmalarda bulunan Uluslararası Af Örgütü’nün genel sekreteri Salil Shetty “bu yönde bir eğilim olduğuna” dikkat çekti. Shetty 140 ülkenin idam cezasını yasalardan ya da uygulamadan çıkardığına işaret ederek “İdam cezası gelecekte geçmişe ait bir konu haline gelecek" dedi. ABD’de Maryland idam cezasını kaldıran 18’inci eyalet olmuştu.

Bir yetmedi 3 kez idam
Öte yandan Dicle Haber Ajansı, raporun açıklandığı aynı gün İran'da yargılanan Kürt siyasi tutuklu Morteza Rahmani'nin tam üç kez idam cezasına çarptırıldığını duyurdu. Rahmani, İran tarafından idama mahkum edilen 22'inci Kürt tutuklu. İki yıldır cezaevinde tutulan Kürt tutsak, Tahran hükümetine karşı çalışan 'örgüte üye olmak' ve 'ulusal güvenliğe karşı çalışmakla' suçlanıyordu. Ajansın haberine göre, Rahmani, suçlamaları kabul etmediği için hem sorguda hem de cezaevinde ağır işkencelere maruz kaldı.

22 Kürt idamı bekliyor
İran'da Rahmani gibi idam cezası kesinleşmiş Kürt tutsakların isimleri şöyle: Zaniar Moradi, Loghman Moradi, Hooshang Rezaie, Sirvan Nezhavi, Behrooz Alkhani, Reza Mullahzadeh, Arman Parvizi, Ibrahim Issapour, Mohammad Abdullahi, Saber Mokhled Movaneh, Seyed Jamal Mohammadi, Seyed Sami Hosseini, Abdullah Sarvarian, Habiballah Lotfi, Bakhtiyar Memari, Samko Khorshidi, Mostafa Salimi, Arshid Akhandi, Saman Nasim, Anwar Rostami, Ali Ahmad Soluiman, Morteza Rahmani.

 HABER MERKEZİ