BBC Kültür, farklı ülkelerden yazarlara başvurarak kuşaktan kuşağa aktarılan, kıtaları aşan ve toplumu değiştiren hikâyeleri seçmelerini istedi.

Nisan ayında yapılan ankette yazarlar, insanların düşüncelerini şekillendirdiği ve tarihi etkilediğini düşündükleri beş hikâye seçti. 35 ülkeden 108 yazar, akademisyen, gazeteci, eleştirmen ve çevirmenin sunduğu listenin ilk 100'e giren eserleri belirlendi. Bu liste, kimileri artık konuşulmayan 33 farklı dilden roman, şiir, masal ve oyun içeriyordu.

Odysseia ilk sırada

Listede, Homeros'un Odysseia destanı ilk sıraya yerleşti. Tom Amca'nın Kulübesi, "dünyayı biçimlendiren hikâye" tanımını herkesin farklı yorumladığını gösteriyordu.

Homeros'un destanı kuşaklar boyunca aktarılırken, Harriet Beecher Stowe'un 1852'de yazdığı bu roman "ABD'de yaygın okunan ilk siyasi içerikli roman" olarak övgüye değer bulundu.

Frankenstein, 1984, Parçalanma adlı romanlar da ilk beşe girdi.  Cervantes’in büyük eseri Don Kişot ise yedinci sırada yer aldı. Gabriel García Márquez’in Yüzyıllık Yalnızlık romanı da 9 sıraya yerleşti. Gılgamış Destanı da listenin 14. sırasında kendisine yer buldu.

Shakespeare, Woolf ve Kafka

Lisete iki kadın yazar yer alırken, ilk 100'e giren eserlerin 23'ü kadın yazarlara ait. En fazla ismi anılan yazarlar ise kişi başına üç hikâye ile Shakespeare, Virginia Woolf ve Franz Kafka oldu. Yüz klasik arasına giren hikâyeler arasında dünya çapında az bilinenler de var. Örneğin Upton Sinclair'in Chicago Mezbahalarıromanı etkili olmuş, gıda güvenliği ile ilgili federal yasaların çıkarılmasına ön ayak olmuştu.

Saadat Hasan Manto'nun Toba Tek Singh romanında ise "Hindistan ile Pakistan'ın ayrılması sonrasında sınırdan delilerin transferi öyküsü ile iki ülkenin bölünmesinin neden olduğu travma anlatılıyor.

Bu elbette nihai bir liste değil; bazı hikâyelerin neden uzun ömürlü olduğu ve yüzyıllar ve bin yıllar sonrasında bile nasıl yankı bulduğu konusunda bir tartışma başlatıyor daha çok.

İlk 10'a giren hikâyeler: 

1. Odysseia (Homeros, MÖ 8. yy)

2. Tom Amca'nın Kulübesi (Harriet Beecher Stowe, 1852)

3. Frankenstein (Mary Shelley, 1818)

4. 1984 (George Orwell, 1949)

5. Parçalanma (Chinua Achebe, 1958)

6. Binbir Gece Masalları (çeşitli yazarlar, 8-18. yy)

7. Don Kişot (Miguel de Cervantes, 1605-1615)

8. Hamlet (William Shakespeare, 1603)

9. Yüzyıllık Yalnızlık (Gabriel García Márquez, 1967)

10. İlyada (Homeros, MÖ 8. yüzyıl)