Dêrsim de şewatê daristanan dewam keno û her ke şono hîra beno. Selahîyetdarî mudaxaleyê şewatî nêkenî û destûr nêdanî ti kes şêro mudaxale bikero. Kesê ke sey zerrîwaştoxî mudaxaleyê şewatî kerdî, vera şewatî de reaksîyon nîşan dayî. Zerrîwaştoxî wina vatî: “Ê çiqas biveşnî zî ma do newe ra keske bikerî.”
Dêrsim de netîceyê bombekerdişê helîkopter û teyarayanê şerî nizdîyê 3 hewte yo ke daristanî veşenî. Şewatê ke herêma Geyîksuyu de dest pêkerd, seba ke mudaxale nêame kerdene, hîra bi. Heta nika bi hezaran dolimî daristan bîyî wel û reyna bi mîlyonan gandarî merdî.
Bi mehneya ke şewat ‘herêma ewleyîye’ de dest pêkerdo, nîno mudaxale kerdene. Kesê zerrîwaştoxî ke wazenî mudaxaleyê şewatî bikerî, hetê qereqolan ra yenî mudaxale kerdene. Babete ser o zerrîwaştoxê ke seba hewnakerdişê şewatî ameyî herême qisey kerdî.
Cinîyan ra Tîjda Kiliçe va ‘vera tebîetê Dêrsimî de polîtîkayêka dişmenîye yena domnayene’ û wina dewam kerde: “Bi rojan o tebîetê ma veşeno, labelê mudaxale nîno kerdene. Yê ke wazenî mudaxale bikerî zî yenî asteng kerdene. Ê çiqas biveşnî zî ma do keske bikerî. Tena armancê înan bêmerdimkerdişê Dêrsimî yo.”
Merdimîye yena vînî kerdene
Dewijanê dewa Muşkîrekî ra Bîrgul Zeytîne zî wina va: “Tebîet çimeyê cuye yê merdimîye yo. Şewatî ti kesî re çîyêk nêdano qezenç kerdene. Êdî wina bîyo ke her serre şewatî vejîyenî. Nê şewatî ne yê sifteyîn î û ne zî yê peyênî yî. Ma çiqas wayîrê tebîetê xo bivejyî, hende eşkenî gama tepîya bi înan bidî eştene. Nika lazim o ma hîna zaf hesas bibî.”
Wa walî bêro cigêrayîş bikero
Zerrîwaştoxan ra Nîlufer Akdage zî daye zanayene ke dewlete bi hawayo qestî daristanan veşnena û wina va: “Walî vano Dêrsim de şewat çin o. Ez veng dana ci, wa bêro cigêrayîş bikero. Daristanî û gandarê ke mîyanê daristanî de yî yenî qetil kerdene. Ma bi îmkananê xo mudaxaleyê şewatî kenî. Ez veng dana herkesî ke wa mudaxaleyê şewatî bikerî.”
MERKEZÊ XEBERAN
Bêvengî, yê ke baraj virazenî yî
Babete ser o Sekreterê Pêroyî yê Federasyonê Komeleyanê Dêrsimî (DEDEF) Hasan Şenî qisey kerd û vera şewatan de reaksîyon nîşan da.
Şenî va ‘her serre operasyonanê leşkerî ra dima herême de şewat vejîyeno û daristanî yenî veşnayene’ û wina dewam kerd: “Dêrsim cayo ke tewr zaf elewî û kurdî tede cuyenî yo. Na rewşe înan eciz kena. No donem karê hingdarî û heywankarîye yenî kerdene, bi no hawa hewl danî cuye biqedênî. Reyna Dêrsim pêşkêşê sermaye û rantî kenî.”
Şenî dewamê qiseykerdişê xo de wina va: “11ê Tebaxe de Bursa de şewat vejîya û 58 îtfaîye, 5 helîkopterî û bi seyan kesî mudaxaleyê şewatî kerdî. Dêrsim de mudaxaleyê şewatan nîno kerdene. Wina kenî ke merdimî şewatî temaşe bikerî. Dewlete şewatan qebul nêkena. Endamê Greenpeace medyaya komelkî de derheqê Dêrsimî de xebatêk nêkenî. Greenpeace vano ‘ma meseleya herême de hetêk nêgênî’. Ti hêvîya ma Greenpeace ra çin a. Yê ke bêveng manenî, yê ke wazenî Dêrsim de baraj bivirazî yî. Ganî ma bi ruhê seferberîye şewatan bimirênî.”
Heyetê HDP û DBPyî Dêrsim de yî
Şewatê daristanan ser o heyeto ke sîyasetmedarê kurdî tede ca gênî zî şîyê Dêrsim. Heyetî mîyan de Parlamentera HDPyî ya Amedî Salîha Aydenîze, Endama Partîya Herêman ya Demokratîke Ayşe Çelîkbîleke û delegeya DBPyî Nurşat Yeşîle ca girewtî. Heyetî şewatan cayê ci de analîz kerdî. Heyet analîzî ra dima îzehet da.
Îzehet hetê Aydenîze ra ame dayene. Aydenîze va ‘her serre şewatî Dêrsim de dibare benî û emser zî vejîya’ û wina domna: “Şewatê ke yenî vetene, vayo şiddetin û daranê wişkan ver hîna hîra benî. Zerrîwaştoxî hewl danî şewatan hewna bikerî, labelê no qîm nêkeno. Ganî nê şewatî bi tesilî hewa ra bêrî hewna kerdene.”
Kesê ke hewl danî şewatan hewna bikerî, seba ke şewat kontrol bikerî herême de yî. Zerrîwaştoxê tebîetî Newala Balî, dewa Muşkîrekî û Koyê Bakirî de hewl danî şewatan hewna bikerî.” n JINNEWS / DÊRSIM