Ege'de yanan Kürt ateşi

• Newroz'un Ege'de kitlesel olarak kutlanmasının dönüm noktası, 17 yaşındaki Rahşan Demirel'in Türk devletinin Newroz kutlamalarına saldırılara tepki olarak bedeni Kadifekale'de ateşi vermesiydi.

Rahşan Demirel, Mêrdîn'in Nisebîn (Nusaybin) ilçesinde 1975’te dünyaya geldi. Henüz bir yaşındayken ailesiyle birlikte İzmir’e göç etti. Sık sık ailesiyle birlikte memleketini ziyaret etmekten geri durmayan Rahşan Demirel, her ziyarette devlet baskısına yakından tanık oldu. Nisebîn’de 1990'lı yıllarda başlayan direniş dalga dalga yayılırken, bu direniş İzmir'de de yankısını buldu. İzmir Kadifekale'deki eylemlerde en önde yer alıp her fırsatta annesine dağa gitmek istediğini söylüyordu. 

Canımızla yanacak

1992'de Cizîr’de yaşanan direnişten de çok etkilendi. Dönemin İçişleri Bakanı İsmet Sezgin'in "Bu yıl Nevruz kutlanmayacak. Kutlayan olursa da gereği yapılacaktır" sözlerine öfkelendi. 1992'nin 22 Mart'ında henüz 17 yaşındayken Kadifekale'de bedenini ateşe verdi. Ardından bıraktığı karton parçasına ise "Ben kendimi Newroz yapıyorum Kadifekale'de. Cizre, Mardin ve Nusaybin'in cevabını vermek zorundayım. Bana sahip çıkın. İsmet Sezgin'e haber veriyorum Newroz kutlanacak… Lastikle olmazsa bile canımızla kutlanacak!" notunu düştü. Rahşan’ın ailesi, notu okuduktan sonra notun yazılı olduğu kartonu da yanına aldı.

Zafer işaretiyle kalmıştı

Anne Emine Demirel, o gün yaşananları şöyle özetliyor: "Biz hala bir insanın kendini yakabileceğini düşünemiyoruz. Sonra biraz şoku atlattıktan sonra etrafımıza baktık ki, ne görelim… İzmir'de yaşayan bütün yurtsever halkımız Kadifekale'yi sarı-kırmızı-yeşil bayraklarla donatmış. Herkesin haberi olmuş, binlerce insan Kadifekale'ye akın etmiş. Yani, biz en son öğrenen olduk. Kadifekale'nin her tarafını polisler tutmuştu. Biz zorlayarak içeriye girdik. Ben bizim bir ekmek poşetimiz vardı, onu gördüm. Polis bizi yaklaştırmak istemiyordu. Ben 'Bu kız benim kızım, bırakın' dedim. Polis, 'Nereden biliyorsun' dedi. Ben elimdeki kartonu ona gösterdim. Sonra Rahşan'ın başına gittim. Üst tarafı yanmıştı ama iki eli ile zafer işareti yaparak kalmıştı.” 

Böyle bir meşale eylemi

Rêber Apo, bu eylem sonrasındaki bir değerlendirmesinde şunu söylüyordu: "Rahşan Demirel adında çok genç bir Kürt kızının direnmesi var. Şimdi oraya taşırılmış bir Kürdistan'ın Mardin gerçekliği var. Yurtseverlik zaten etkilidir. Bu genç kızda bir yandan savaş ve özgürlük tutkusu var. Oradaki kitlemizin içinde yaşadığı utanç verici koşullar, özgürlük ve özgür yaşam anlayışıyla bağdaşmayan alçaltıcı yaşam koşulları, Newroz'un o dirilticiliği ve çekiciliğiyle birleşince, böyle bir meşale eylemi ortaya çıkıyor." İZMİR