Yeno vatiş ke 23ê çileyî de paytextê Kazakistanî Astana de seba ke qederê Sûrîye dîyar bikerî, rayberîya Îran, Tirkîya û Rûsya de do pêvînayîşî dest pêbikerî.
Yeno zanayîş ke nê pêvînayîşî newe nîyî; verê cû zî bajarê Cenevre ya Swîsre de bi rayberîya Amerîka de çend reyî kombîyayîşî ameybî viraştiş, labelê nê pêvînayîşan de ti problemê Sûrîye rê çareserî nêameybî dîyayîş. Hetta çareserî hetêk de ronê, problemî hîna giranêr bîyî. Çira o wext sernêkewtbî, çira problemê Sûrîye çareser nêbîyî?
Vatişêk esto vano; ‘Merdim kura de vînî kerd, ganî ewja de bigêro’. Merdim eşkeno vajo ke seba nêyî problemê Sûrîye çareser nêbîyî. Pêvînayîşê Cenevre de zî yê ke beşdar bîyî, ti eleqeya xo bi çareserîya Sûrîye reyde çinêbî. Yê ke beşdar bîyî, bi xo problem bîy û ti projeyê înan çinêbî. Reyna muxatabê esasî yanî kurdî nêameybî dawetkerdiş. Wextê pêvînayîşê Cenevre de yê ke vera çeteyanê DAIŞî de şerê pawitişê rûmet û erjê merdimîye meşnayêne, kurdî bîy. Labelê bi waştişê Tirkîya û sewbîna hêz û welatan kurdî nêameybî dawetkerdiş. Yê ke beşdar bîyî warê pratîkî de ti hêzê înan çinêbî û herême de ti bingeya xo ya pratîk zî nêasayêne.
Eynî pêvînayîşî na rey do Astana de bêrî viraştiş û yê ke rayberî bikerî zî cîya yî. Her çiqas ke yê ke pêvînayîşan organîze kenî cîya bibî zî, nizdîbîyayîşê hemînan yew o. Verê cû wexto ke kombîyayîş Cenevre de ameyêne viraştiş têkilîya Amerîka û Tirkîya estbî û waştişê Tirkîya ver kurdî nêameybî dawetkerdiş. Ewro zî kombîyayîş bi rayberîya Îran, Tirkîya û Rûsya ra yeno kerdiş. Wezîrê Tirkîya Çavuşoglu vera vengdayîşê wezîrê Amerîka ke vatêne ganî kurdî beşdarê kombîyayîşan bibî de va ‘o wext wa DAIŞ zî beşdar bibo’. Yanî çimê îdarekaranê Tirkîya de DAIŞ û kurdî û partîya kurdan yew î.
Ewro Sûrîye de muxalefeto esasin hetê Federasyonê Sûrîyeya Vakurî yê Demokratîke ra yeno kerdiş. Çimkî yê ke heme venganê cîya û kêmaran mîyanê xo de hewêneno; Federasyonê Sûrîyeya Vakurî yê Demokratîke yo. Mîyanê nê federasyonî de heme bawerî, nîjad û fikrî estî. Senî ke Sûrîye cayêko kozmopolît o û heme tewir bawerî û şarî tede ca gênî, merdim eşkeno vajo cewherê Sûrîye yê rastikên mîyanê federasyonî de ca gênî.
Tabî no seba çareserî bes nîyo, wexto ke merdim warê pratîkî ra ewnîyeno, vîneno ke warê pratîkî de zî yê ke erj û rûmetê şarî paweno, Federasyonê Sûrîyeya Vakurî yê Demokratîke yo. Bitaybetî grûbê bînî ke îdîaya muxalefetî meşnayêne, hetê hêzanê herême ra ameyî pasîfîzekerdiş. Nika herême de tena hêzêko bi hawayo rastikên muxalefet keno, Federasyonê Sûrîyeya Vakurî yê Demokratîke yo. Cok ra sey ke vatişê corên de zî derbaz bîyêne, merdim cayêko vînî kerdo de gêreno. Ewro krîz û kaosê Sûrîye demokratîkbîyayîşî ver vejîyayî, nê semedî ra krîzê Sûrîye zî ancax bi demokratîkbîyayîş çareser beno. Demokratîkbîyayîş zî ancax naskerdişê bawerî, fikir û nîjadê cîya-cîyayan mumkin o. Yanî problem nasbîyayîş û muxatabgirîyayîşê Federasyonê Sûrîyeya Vakurî yê Demokratîke beno.
Cok ra Astanaya ke kurd tede ca nêgirî, pêvînayîşê Cenevre ra cîyayêr nêbena û netîceyê ci de zî çareserî nêvejîyeno, tena dem derg beno û krîz û kaos hîna kûrêr benî.