İstanbul İşçi Sendikaları Şubeler Platformu hazırladığı rapora göre, Covid-19 testi pozitif çıkan işçi sayısının her geçen gün artarken, birçok işkolunda patronlar emekçileri ya ücretsiz izne ya da işten çıkartıyor.

İstanbul İşçi Sendikaları Şubeler Platformu (İİSŞP), Kuzey Kürdistan ve Türkiye'yi etkisi altına alan koronavirüs (Covid-19) salgını sürecinde, İstanbul'daki çeşitli işkollarında yaşananları inceleyerek bir rapor hazırladı.

İstanbul'da kayıtlı olarak 4 milyon civarında çalışan olduğu ifade edilen raporda, toplam işçi sayısı içerisinde yaklaşık 350 bin civarında sendikalı işçinin bulunduğu aktarıldı.

Platforma gelen bilgiler içerisinde, birçok fabrika ve işyerinde koronavirüs testi pozitif çıkan işçilerin olduğu söylenirken, milyonlarca işçinin canı ve sağlığının tehlikede olduğu vurgulandı.

Fabrikalarda işçi kıyımı

İstanbul'da petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç sanayi sektöründe 150 bin civarında işçi çalıştığı belirtilen rapora göre salgın sürecinde otomotiv yan sanayine üretim yapan firmaların birçoğu durmuş durumda. Yine sektörde yurt dışından gelen hammadde yokluğundan dolayı duruşlar olduğu görülüyor. Ücretsiz izinler ve zorunlu yıllık izin kullandırtma sektörde oldukça yaygınlaşıyor. Fabrikalarda taşeron işçileri yoğun bir şekilde işten çıkartılıyor.

Salgın sendikasız iş yerlerinde

Tuzla tersaneleri ve Ambarlı limanı başta olmak üzere koronavirüs vakaları görülmektedir. Bu sektörde sendikalı işyerlerinde henüz vakaya rastlanmadı. Salgına karşı sendikasız işyerlerinde ise önlemler çok yetersiz. Ambarlı limanındaki işyerlerinde zorunlu yıllık izne çıkarmalar var. Tersanelerde ücretsiz izin uygulaması yaygınlaşıyor.

İstanbul'da bu sektörde 1 milyon civarında işçi çalışmakta ve 30 bin civarında sendikalı işçi vardır. İstanbul'da toplam AVM sayısı ise 136'dır. AVM'lerde ve mağazalarda çalışan işçilerin büyük çoğunluğu ücretsiz izne çıkartıldı. Bu sektörde market işçileri ve internet üzerinden satış yapan yerler yoğun çalışıyor fakat buradaki işçilerin iş yükleri çok artmış durumda. İşçiler her gün binlerce kişiyle temas etmesine rağmen salgına karşı gerektiği şekilde tedbirler alınmıyor.

Zorunlu ücretsiz izin

İstanbul'da gıda işkolunda 140 bin civarında işçi çalışmakta ve 10 bin civarında sendikalı işçi bulunmaktadır. Salgın sürecinde İstanbul'da gıda fabrikalarının yüzde 70'ine yakını üretimlerini artırmış durumda. Gıda üretimindeki artış nedeniyle işten atmalar yok fakat 50 yaş üstü ve risk grubunda olan işçilere, zorunlu yıllık izin kullandırtma veya ücretsiz izne çıkarma uygulamaları gittikçe yaygınlaşıyor. Özellikle sendikasız ve örgütsüz işyerlerinde koronavirüs salgını sonrası hijyen koşullarının sağlanmadığı görülmüştür.

Çimento, toprak ve cam sanayi

İstanbul'da bu işkolunda 25 bin civarında işçi çalışmakta ve 2.500 civarında sendikalı işçi vardır. Cam başta olmak üzere seramik ve çimentoda işten atmalar yaşanıyor. Kronik rahatsızlığı olan işçileri ücretsiz izne çıkarma yaygınlaşıyor. Yurtdışına çalışan fabrikalarda 15-20 gün süreyle işlerini durduran işletmeler var.

Salgını fırsata çeviren patronlar

İstanbul'da dokuma, hazır giyim ve deri sanayi sektörde 400 bin civarında işçi çalışmakta ve 15 bin civarında sendikalı işçi vardır. Salgın sürecinde işkolunda daralma var ve salgını fırsata çeviren patronlar işten atmalara başladı. Sendikasız işyerlerinde sağlık kontrolleri ve hijyen önlemleri çok yüzeysel ve yetersiz. Tuvaletler başta olmak üzere ortak kullanım alanları çok sağlıksız.

Vaka sayısı artıyor

İstanbul'da sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda 100 bin civarında işçi çalışmakta ve 5 bin civarında sendikalı işçi bulunuyor. Sağlık işçilerine koruyucu ekipmanlarda ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Koronavirüs testi pozitif çıkan sağlık çalışanı sayısı gittikçe artıyor. Memurlara verilen ek ödemeler işçilere yansıtılmıyor.

Yüzde 70 iş kaybı

Taşımacılık sektörde 230 bin civarında işçi çalışmakta ve 30 bin civarında sendikalı işçi vardır. İşletmelerin yüzde 70'inde iş kaybı yaşanıyor. Risk grubunda bulunan taşıma işkolu işçilerine dair hiçbir özel önlem alınmamaktadır.

Güvenlik işkolunda ise 75 bin civarında işçi çalışmakta ve 14 bin civarında sendikalı işçi bulunuyor. Risk grubunda olan işçiler, yıllık izin kullanmaya veya ücretsiz izne zorlanıyor.

İstanbul'da inşaat sektöründe 450 bin civarında işçi çalışmakta ve 5 bin civarında sendikalı işçi vardır. Koronavirüs salgını sürecinde 11 Mart'tan bu yana yaklaşık 15 bin işçi işten çıkartıldı.

İzinler yıllık izinden düşürülüyor

Basın, yayın ve gazetecilik işkolunda 55 bin civarında işçi çalışmakta ve 2 bin 500 civarında sendikalı işçi vardır. Salgın nedeniyle verilen izinler yıllık izinlerden düşülüyor. İSTANBUL