Neden Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan eşbaşkanlık perspektifini verdi ve eşbaşkanlık nasıl olmalıdır konuları önem kazanmaktadır. Toplum olarak özgür yaşamanın engellerinin aşılmasında temel iki nokta bu iki soruda toplanmaktadır.

Eşbaşkanlık, toplumun yönetilme biçimine bir müdahaledir. Devletçilik ya da hiyerarşik yapılanma dediğimiz zihniyetten kopuş henüz somutlaşmamıştır. Erkek egemenlikli zihniyet baskı oluşturuyor toplum üzerinde. Siyasette de hangi adla olursa olsun ataerkil kültürün rengi ağırlıklıdır ve kadın da bu sistem altında renksizleştirilmektedir. Bununla bağlantılı olarak tüm toplum bu temelde yönetiliyor ve iradesizleştiriliyor.
Tüm toplum erkek zekasıyla yönetiliyor. Erkek zekası nedir? Donmuş enerjidir erkek zekası. İktidara yatkın enerji biçimidir. Kalıplaşmış ve donmuş düşünce biçimidir. Erkek zekası her şeyi formlaştırıyor, donduruyor, canlılıklar öldürülüyor. Ve bu durum yönetim olgusunda tam donduruluyor. Bu tarz erkek zekası donmaya, kalıplaşmaya, iktidar ekseninde kendini yapılandırmaya hazırdır. Bu zeka biçimi hem kendini donduruyor hem de toplumun zekasını donduruyor. Eşbaşkanlık donmuş erkek zekasının eritilerek toplumu dondurmasına izin vermemek içindir.
Erkek zekası kapsayıcı değildir, şefkat merhamet azdır. Toplumsal adaletsizliklerin normalleşmesi şefkat ve merhamet duygularının eksikliğindendir. Biri açken diğerinin tok yatabilmesi erkek zekasının ürünü olan sistemlerin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Adalet duygusu eksiktir. Kapitalist modernite sisteminde kimse bana zarar vermesin, ben de zarar vermeyeyim anlayışı var. Ama senin karşında iki insan birbirine zarar veriyorsa senin vicdanın ne der, nasıl durur, nasıl davranır konuları kolektif özgürlük konusunu ilgilendirir.
İktidarlaşmayla bağlantılı olarak erkek zekası sınıflandırır, tabakalar oluşturur, ikilemler oluşturur ve bunların hepsi devletleşmenin de şartları olmaktadır. Egemenlik ve devlet kodlarının tamamının erkek zekasında somutlaşması durumudur bu.
Kadın zekası nedir? Kadın doğurganlığı nedir? Kadın eğer kendi doğasına göre davranırsa, öyle hareket ederse, yönetici olmanın en iyi özelliklerini kendinde somutlaştırır. İlk olarak kapsayıcıdır. Kucaklayıcıdır. Düşünce tarzı hem akışkan hem de canlıcıdır. Aslında kadının doğal ana özellikleri onun toplumun öz yönetimini yapabilme kapasitesini de gösterir. Bu özellikleri dile getirdiğimizde kadın şekli geliyor aklımıza o da yanlıştır. Saydığımız özellikler salt kadın bedeninin özellikleri değildir. Doğal toplumun temel toplumsal özellikleridir. Bir erkek eğer kendini toplumsal görevler kapsamında bir ana gibi görebiliyorsa, öyle düşünebiliyorsa, tüm çocukları, gençleri, yaşlıları, kısacası tüm toplumu kucaklayabiliyorsa, o zaman gerçekten bir öz yönetim olgusu yaratabilir, doğru bir eşbaşkanlık yapabilir.
Bir kadın nasıl kucaklayıcıdır, çocuğunu nasıl kucaklar, besler, büyütür, onun aç açıkta kalmasına katlanamaz. İşte bu özellikler kadının doğurganlığında maddeleşen kadın zekasının görünme biçimleridir. Kadının zekası doğurarak, çeşitlenerek, büyüterek, ilerleyerek kendini görünür kılıyor. Eşbaşkanlık, toplumda bu tarz zekayı yaratmak içindir. Kadın zekasını toplumsallaştırmak içindir. Erkek zekasının biraz normalleştirilmiş ve mevcut geriliklerin üzerinin örtülmüş hali olarak sunmak, eşbaşkanlık sistemini boşa çıkarmaktır. Bu kesinlikle kabul edilemez.
Ana kadın, ana tanrıça özellikleri diyoruz, bunları sadece çocuk doğurmuş ve ana olmuş kadına ait özellikler değil, tüm kadınların özellikleridir. Aynı zamanda da toplumun kültürel özellikleridir. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan eşbaşkanlık konusuyla doğal toplumda kadında somutlaşan karakteri bugünün toplumunda herkesin temel karakteri olmasının özgür yaşamın bir şartı olduğu vurgusu yapıyor.
Özgür eş yaşam konusunda da dile gelmişti, erkekle yaşamak kaplan kafesine girmekle eşdeğerdir. Aynılaştırmamak gerekiyor ama ataerkil sistem içinde kadının da kendini erkekleşme gerçeğinden kurtarması, bugünün aşırı kadınsılaşan kadınlarına rağmen, kadın olabilmesi devrimsel bir gerekliliktir.
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın insan yaklaşımı, kadın yaklaşımı eşbaşkanlığın neden ve nasıl olması gerektiği sorularına cevap veriyor. Erkek egemenliğinin erkekte ve toplumun tamamında yarattığı formlardan kurtulmak için eşbaşkanlık şarttır. Toplumda öz yönetim yaratmak için eşbaşkanlık şarttır. Yeni bir toplumsallık bilinci yaratmak için eşbaşkanlık şarttır.
Öz yönetim olgusu aslında bir kadın işidir. Kadınca bir iştir. Eşbaşkanlık konusu tabi ki bir anlamda tedbirdir de. Yanlış yaklaşımlara, hakim anlayışlara, geriliklere ve devletçi iktidar anlayışlarına karşı bir tedbirdir. Kürt toplumu yanlış anlayışlar karşısında belli bir bilinçlenmeyi yaşamıştır.