İlk ortaya çıkışının üzerinden 130 yıl geçen ütopik dünya dili Esperanto bugün dünyanın her köşesinde iki milyon kişi tarafından konuşuluyor. Esperantistler her yıl kongre yapıyor, okullarda dersleri ve kursları var. Üstelik internet Esperanto’ya yeni bir alan açtı.

1887’de Ludwik L Zamenhof’un yarattığı Esperanto dilini belki birçok kişi başarısız bulsa da bugün iki milyon insan konuşuyor ve öğrenmek isteyenlerin sayısı artıyor.

Esperanto bütün ülkelerde ikinci dil olarak öğrenilmek üzere icat edildi. Kolay bir kalıbı, 16 temel kuralı vardı. Kelimeleri İngilizce, Almanca, biraz da Fransızca, İspanyolca ve İtalyancadan alınmıştı.

Bir zamanlar geleceğin dili olarak görülmüş, rasyonellik ve bilimle dünyanın geliştirilmesi modern idealinin bir ifadesi olarak Fransız aydınları içinde ilgi görmüştü. Basit ve sade yapısıyla belki de bir sürü ayrıntıyla dolu olan doğal dillerden daha iyi bir iletişim aracı olabilirdi.

Esperanto şehri

Zamenhof’a göre, herkes aynı dili konuşsa ”eğitim, idealler, yargılar, amaçlar da aynılaşır, tüm uluslar kardeşçe birleşir”di. Bu dilin adı ‘uluslararası dil’ olacaktı ama Zamenhof’un kod adı ‘Dr. Esperanto’ daha çok kabul gördü. Bayrağı, umudu ve barışı simgeleyen yeşil-beyaz renkteydi ve beş kıtayı temsilen beş köşeli bir yıldız taşıyordu.

Hatta Hollanda, Almanya ve Fransa arasında 3,5 km karelik bir alanda Esperanto dilinin konuşulduğu ‘Amikejo’ adlı bir ülke kurma girişimi bile oldu.

Almanya’daki Herzberg am Harz kenti 2006’dan bu yana kendisine ”Esperanto Şehri” adını taktı.

Anti faşist bir dil

BBC’den Jose Luis Penarredonda’nın haberine göre Esperanto başlangıçtan beri anti-faşist ve pasifit hareketlerle bağlantısıyla biliniyor.

Facebook ve Google en popüler ürünlerini Esperanto dilinde de tanıttılar bir süre. Ama asıl önemli gelişme 2011 yılında Luis Von Ahn’ın internette milyonlarca kitabın ücretsiz dijital kopyasını yapmasıyla başladı. Duolingo adlı bir platform ile yeni dilleri öğretme yoluyla interneti tercüme edecekti.

Duolingo 2014’te ilk Esperanto versiyonunu yaptı.

Bu kolay uygulama programına 1,1 milyon kişinin Esperanto kurslarına kayıt yaptırdığı söyleniyor. Bugün bu dili konuşanların sayısı ise iki milyon civarında. Kayıt yaptıranların yarısının kursu tamamlanması bekleniyor.

 

KÜLTÜR SERVİSİ