Ewro Efrîn, ma meşte…?
Bê guman îşqalê Efrînî zê Helebce, zê Kobanê royê Kurdan de, royê dostanên bindestan de birînêde bîne kerde ra. Nîgarên îşqalê Efrînî yên ke dinya ra bîyî vila, nîşanê karekterê îşqalî zelal musnenê dinya.
Naca gere ma biyarîme xo vîrî, ke Tirkîya Rûsya û Îran de ju mutabaqat viraşt û angorê nê cîhatçîyên ke Heleb de bi otobusan vetî teber û dûştê naye de Rûsya îzne dê LSY (Leşkerîya Surîyeya Azade) û nê bi hetkarîya Tirkîya El Raî ra kewtî Rojawan û ‘korîdorê antî-kurdkî’ avan kerd. Nê her di hereketî paralel ameyî kerdene. Destê LSYî kewtena El Babî û raxelesnayena Helebî eynî roje de bîye.
Naca de Tirkîya bi ju kemere da di çuçikan ro: Zere de korîdorê Kurdan vindarnayene, teber de kî sîndorê xo yo DAIŞî girewtene dinya rê îlan kerde.
Operasyonê ‘Gilê Zeytune’ de kî Tirkîya eynî raye ra şîye. Naca de hurêndîya Heleb-El Babî de Efrîn-Guta girewt. Xo vîrî ra mekerîme Guta de bi hetkarîya Suudan Ceyşûl Îslam, bi hetkarîya Qatarî Feylek ûl Rahman û Nureddîn Zengînî yo ke hetkarîya Amerîka girewt bî û El Qaîdeya Sûrîye Hayat Tahrirîûş Şamî, û bi hetkarîya Tirkîya, Suudî, Qatar û Tirkîya Ahrarûş Şamî dûştê Esadî de ceng kerdêne.
Roja ke LSY kewtêne Efrîn, Esad kî şîyêne Guta. Her di hetan serkewtena xo îlan kerdêne. Roja ke LSY Efrîn kerd binê kontrolê xo, Guta kî kewte binê kontrolê Esadî.
Rûsya hem dûştê Îdlîb û Guta de Efrîn da Tirkîya hem kî bi nê îşqalî waşt ke bi destê Tirkîya ju derse bidêro PYDye. Yanê îşqalê Efrînî bê hetkarîya Rûsya û sere de kî bê bêvengîya Amerîka û bêvengîya dinya mûmkûn nêbî.
Bêvengîya dinya, polîtîkaya Amerîka, Rûsya û Ewropa ancîya kerd eşkera, ke serê herdan de dewletî, hukumatî seba heqanên Kurdan amade nîyê. Ya kî bi vatişêde bîn, heq û huqûqê Kurdan nê dewlet û hukumatî re derd nîyo.
Polîtîkaya Amerîka de heq û huqûqê Kurdan parêznayene, ya kî wa Kurdî wayîrê heqanên xo bê, net çîn a. Na ne tenya Rojawan de Vaşur de kî nîyanên a. Bê naye kî Tirkîya şeştî serrî ya endamê NATO ya û Amerîka ewro partnerê xo yê NATOyî seba Kurdan nêerzena.
Ewro kî Tirkîya hetê ra wazena Efrînî bikero welatê Erebanên Sunîyan hetê nasîyonalîzmê Tirkan qena zixmêrî, hetê ra kî vatişanê îslamîstan kena zêde, polîtîkaya îslamê sîyasî kena polîtîkaya rojanîye. Tirkîya dûştê Kurdan de bê sebeb nêvana, “Ê zerduştî yê, putperest ê, terorîst ê.” Êndî hurêndîya polîtîkaya kemalîsta pozîtîvîste canbazîya dînî girewto Tirkîya de. Dişmentîya Kurdan zê demê Kemalîstan pozîtîvîzîmî ser ro nêkenê, dînî ser ro kenê.
Vizêrî Kurdî “yobaz, gerîcî bî, ewro Kurdî komunîst, ateîst ê.” Jutîya zidan û têkoşînê înan!
Tirkîya propagandayêde zaf qilêrine kena. Tirkîye vana “birayê manê Kurdî” cîya, “teror û terorîstî” cîya rê.” O taw gere mordem biperso: Ma Vaşurê Kurdîstanî de? Şima ucayî ra se vanê? Kerkûk destê Kurdan ra vejîya kewt destê Îraqî û bi naye kî destê Heştî Şabî. Gelo naye de kara şima çi bîye?
Yanê Tirkîye meselaya Kurdan de tim PKKye kena problem, lê dûştê Kurdanên Vakurî kî vejîna, seba vîndî kerdena înan dest ra çi êno, kena. Yanê mesela meselaya PKK ya kî YPG nîya.
Mesela a wa, ke wa Kurdî –Vaşur seba nînan ju qeza bîye- kotî benê wa bibê, wayirê heqan mebê. Na polîtîka, no zîhnîyet Îttîhat Terakî ra nat nîya ro. Kemalîstan na polîtîka ramite, birayê muslumanî kî na polîtîka rêyêna bi metodanên û propagandayêde qilêrinêre ramenê. Yanê no sere de dûştê Kurdan de, dûştê her kesî yo ke nêno rê nîgarê Tirkîye, wo.
Bi îşqalê Efrînî na polîtîka teberê sîndoranên Tirkîye de newe ra amê aktîv kerdene. Bi naye kî wazenê hem sîstemo ke Kurdan no ro, birijnê, hem kî demografîyê dorhêmanên sîndorê Tirkîye bivurnê.
Naca de armanc tenya Efrîn nîyo. Meselaya taybetîye îşqalê Efrînî ra dime dest kena ci.
Ewro Efrîn bi, meşte hedef -zê Şengalî- cayêde bîno.
Gere na sareyê ma pêroyine de binîşo ro, ke ma bişîkîme angorê naye polîtîka bivirazîme.
Na derheq de kî fekê kamî beno ra, vano: „Gere ma jutîya xo bivirazîme. Gere Kurdî ju bê. Gere Kurdî xo mîyan de polîtîkayêde kurdkî bivirazê.“
Lê nê vatenî, nê waştişî tenya fek de, çekuyan de manenê. Sîyaset û partîyên Kurdan yên ke wayirê qewet û îqtîdarî yê, her çi hekmeta, nê wazî ra dûrî vindenê, serde kî ê bînî kenê binê tomete, rexne kenê. Her kes vano: „Ez, polîtîkaya mi raşt a. O bîn, polîtîkaya dê şaş a.“
De bê mîyan ra bivejîye, se vejîna.
Çareserîye tenya a wa, ke bê şert û şurt gere partîyên Kurdan -bê eke, hama, ma- polîtîkayêde şîrige bivirazê. Na polîtîka gere polîtîkayêde rojanîye, polîtîkayêde pseudo-şîrigîye mebo. Gere na polîtîka rakerde, eşkera, zelal bo, hetê şarî ra bêro zanayene û kontrol kerdene. Na şîrigîye ne tenya roja tenge de, lê roja hîraye de kî hetê her kesî ra bêro parêznayene û şeveknayene.