KDP’nin Türk devletinin oyunuyla tek başına karar alıp 25 Eylül’de yaptığı referandum sonrasında Başurê Kürdistan’da büyük bir siyasi ve ekonomik kriz yaşanırken, hükümet halkın taleplerini, sorunlarını gözardı etmeye devam etti. Hükümetin yanlış politikalarına karşı Güney Kürdistan halkı 4 gündür alanlara çıkarak, 'Yıkılsın iktidar', 'Hükümet istifa' ve ’26 yıllık hükümdarlığa son' sloganlarıyla eylemler yapıyor. KDP ve YNK halkın taleplerini dikkate almak yerine 'dış parmak' yalanıyla hem eylemlere saldırıyor hem de yoğun gözaltılara başvuruyor. Hükümetin diğer iki ortağı Goran ve Komela ise çekildiklerini açıkladı.
Federe Kürdistan’da hükümetin politikaları; ekonomik kriz, yolsuzluk ve siyasi belirsizlikten rahatsız olan halk, ilk iki günkü saldırılara rağmen dün de bazı merkezlerde alanlara çıktı. Güney Kürdistan’da yayın yapan Rojnews’in saat 16.00’ya kadar paylaştığı bilgiler şöyle:
İki kentte yasak
Süleymaniye’nin Çemçemal ve Germiyan’ın Kifrî ilçelerinde ikinci bir emre kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Çemçemal Kaymakamı, yasağın sadece merkezde uygulanacağın belirterek, hükümetin resmi kurumlarında tatil edildiğini söyledi.
Koyê’de bir kişi katledildi
Hewlêr’in Koyê ilçesinde dün sabah saatlerinden itibaren göstericiler hükümetin politikalarını protesto etmek için alanlara çıktı. Koyê’de göstericilere müdahale eden Asayiş güçleri bir kişiyi katletti, 19 kişiyi ise yaraladı.
Ranya’da hiç durmadı
Ranya’da eylemler kesintisiz sürüyor. Önceki gün 6 kişinin katledilmesi ardından saat 19.00 sıralarında ilçede bulunan KDP ofisi ateşe verildi.
Dün akşam açıklama yaptılar
Federe Kürdistan Parlamentosu, KDP ve Nêçirvan Barzani ile YNK ikinci gün açıklama yaptılar. Barzani, içinde bulundukları koşullara anlatarak, eylemlerden rahatsızlığını ifade etti. KDP de binalarına yönelik eylemlere tepki göstererek, güvenlik güçlerini motive etti. YNK Politbürosu ise eylemleri tasvip etmeyerek 'fitne' uyarısı yaptı.
Ranya’da üçüncü gün
Süleymaniye’nin Ranya ilçesi ve Şarezur beldesinde dün sabah saatlerinden itibaren protestolar yeniden başladı. Ranya’da toplanan binler, önceki gün katledilenler için kurulan taziye yerine yürüdü. Yürüyüş boyunca “Şehîd namirin”, ”Yıkılsın iktidar” sloganları atıldı. Ziyaretin ardından göstericiler Sosyalist Demokratik Partisi’nin ofisini, daha sonra da Goran Hareketi’nin ofisini ateşe verdi.
Kaymakam eylemlere katıldı
Süleymaniye’ye bağlı Qeladizê beldesinde gün boyu protestolar sürerken, göstericiler İslami Birlik Partisi bürosunu ateşe verdi. Eylemciler, ofise “Bijî hêza gel” yazdı. Qeladiz Kaymakamı Bekir Bayz, kaymakamlıktan istifa edip eylemcilere katıldı.
Süleymaniye ablukada
Süleymaniye’de göstericilerin protesto eylemelerini engellemek için Mewlewi, Berderi Sera, Seratay Salim, BAxê Giştî ve birçok noktaya asayiş ve güvenlik güçleri konumlandı. Göstericiler fiilen yasaklandı.
Halepçe’de 3 günlük yas
Halepçe Vilayeti Valisi Elî Osman, Germiyan vilayeti idaresi, Güvenlik Konseyi, siyasi partiler ve sivil savunma örgütleri ile yapmış olduğu görüşmelerin ardından bir basın açıklaması yaptı. Elî Osman, açıklamasında, “Ranya’da şehit olan eylemcilerin ailelerine bağlılığımızı göstermek adına Perşembe gününü resmi tatil yaptık. 3 gün boyunca bütün kurum ve parti ofislerindeki bayraklar yarıya indirilecektir” dedi.
İki parti hükümetten çekildi
Değişim Hareketi (Goran) ile Kürdistan İslami Topluluk (Komel) partileri hükümetten çekilme kararı aldı. İki partinin resmi internet sitelerinden yapılan açıklamada şöyle denildi: “Bölgenin durumunun değerlendirilmesi için birkaç gündür devam eden toplantı sonrası Komel ve Goran aldıkları ortak karar doğrultusunda hükümetten çekildi."
Hükümetten çekilmenin yanı sıra Goran'ın, Parlamento Başkanlığını da bıraktığı belirtildi.
Goran’lı bakanlar, 2015’te hükümetten azledilmişti. Parlamento Başkanı Yusuf Muhammed de o dönemden bu yana görevde bulunmuyor.
Goran'ın 24, Komel'in ise 6 parlamenteri bulunuyor.
NRT TV karartıldı
Süleymaniye merkezli yapan NRT TV’nin binası Asayiş güçleri tarafından basılarak, birçok çalışanı gözaltına alındı. NRT yöneticisi NRT Kawe Ehmed facebook hesabı üzerinde şunları söyledi: “Asayiş güçleri NRT kanalını bastı. Kanalın yayını durdurulmuş ve tüm çalışanlar gözaltına alındı.”
Kürdistan Bölgesi Hükümeti Kültür ve Gençlik Bakanı Xalîd Dûskî, “Süleymaniye valisine telefon açarak, NRT'nin Arapça ve Kürtçe kanalları halkı gösteri yapmaya ve şiddet uygulamaya yönlendirdi. Bu yönlendirme de hükümet ve genel merkez kurumlarının yakılmasına sebebiyet verdi. Bizler de bu yüzden bu kanalın kapatılmasına karar verdik" dedi.
Ebdulwahîd gözaltında
Yeni Nesil Hareketi Başkanı Shaswar Ebdulwahîd, İngiltere’den Süleymaniye’ye dönüşünde Süleymaniye Havalimanı’nda gözaltına alındı. Ebdulwahîd aynı zamanda Nadya şirketi ve NRT televizyon kanalı sahibidir. Protesto eylemlerine destek verdiği gerekçesiyle gözaltı kararı verilmişti.
Ailesiyle görüştürülmedi
Yeni Nesil Hareketi’nin lideri (Tevgera Nifşê Nû) Shaswar Ebdulwahîd’in kız kardeşi Irak Parlamentosu Parlamenteri Sirwe Ebdulwahîd, Süleymaniye’de basın toplantısı düzenledi. Sirwe Ebdulwahîd, "Güvenliği Asayiş güçlerinin sorumluluğu altındadır. Asayiş güçlerinden gözaltına alınma sebebinin ve gözaltında bulunduğu yerin açıklanmasını talep ediyoruz. NRT kanalının kapatılmasının BAAS rejimi uygulamasından farksızdır. Şayet kanuni bir gözaltı olsaydı görüştürülürdük. Ancak akıbetini sorduğumuzda, birileri terörle mücadele güçlerinin elinde olduğunu söylerken, birileri de başka güçlerin elinde olduğunu söylüyor” dedi.
Abdullah: Serbest bırakın
Tevgera Azadî Genel Eşbaşkanı Mihemed Abdullah, Yeni Nesil Hareketi Başkanı Ebdulwahîd, NRT çalışanları, 3 üyeleri ile diğer göstericilerin bir an önce serbest bırakılması gerektiğini söyledi.
4 maddelik çözüm önerisi
Tevgera Azadî, Güney Kürdistan’da devam eden protesto gösterileri ile ilgili 4 maddelik bir çözüm önerisi sundu.
Kürdistan Özgür Toplum Hareketi (Tevgera Azadî ya Civaka Kurdistanê), Güney Kürdistan’da halen devam etmekte olan protesto gösterilerine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Tevgera Azadî’nin resmi sitesinden yapılan açıklamada, eylemcilerin taleplerine destek verilirken, siyasi iktidarının meşruluğunun kalmadığı ve bu iktidarın lağvedilmesi gerektiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca mevcut sorunların çözümü için şu 4 madde sıralandı:
* Mevcut iktidarın hiçbir meşruluğu kalmadı, lağvedilmeli. Bölgede seçimler yapılana kadar, gerekli çalışmaların yürütülebilmesi ve meşru bir yönetimin sağlanabilmesi için geçici hükümet kurulmalıdır.
* İktidarın eylemcilere ve halkın meşru taleplerine karşı şiddet kullanması kabul edilemez. Uygulanan her türlü şiddetin kaosu daha da arttırdığı bilinmelidir. İktidarın bu aşamada en iyi tutumu, halkın meşru taleplerine cevap vermesidir. İktidarın, şiddete başvuranlara karşı görevini yerine getirmesi, olayları soruşturması ve cezalandırması ve güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınan herkesi serbest bırakması gerekmektedir.
* Demokratik çözüm yollarının gelişmesi, şiddet olaylarının yaşanmaması, genel merkezlerin yakılmaması ve protestoların örgütlü bir şekilde gerçekleşebilmesi için eylemcilerin ve kendilerini sorumlu hissedenlerin bir yönetim heyeti kurması gerekmektedir.
* Tevgera Azadî olarak halkın eylemlerini, demokratik ve barışçıl taleplerini desteklemekteyiz. Buradan arkadaş ve dostlarımıza, taleplerimizin demokratik bir biçimde ifade edilmesi çağrısında bulunuyoruz. Şiddeti arttıran kesimlerin tarafında değiliz. Dost ve arkadaşlarımızın da şiddetten uzak durmalarını istemekteyiz.
SÜLEYMANİYE