Reng û kerdişê faşîzmî her ca de zeypê yê. Kiştiş, gonîrijnayiş, şîdet, hêrs, nîjadperestî prensîbê faşîzmî yo. Pêrokîn dîktatorî zilm û zorvajî de sînoran nêsilasnenê. Winî zilmê gird kenê ke, wazenê şaran bitersnê. Komara Dominîk de zî, Îspanya de zî, Almanya de zî, Irak de zî raybaz û kerdişê dîktatoran eynî bî. Weşiya rih û aqilî yê dîktatoran ca de niya. Nayî ra şenê serva waştenanê xo bi milyonan kesan bidê kiştiş. Çend nimûneyan de yeno vînayen ke pêrokîn dîktatorî çi qe şibnenê pê.…  

Rafael Leonidas Trujillo; serra 1930’î de verra serwezîrî Komara Dominîk derbeya eskerî viraşt û dest rona îxtidar ser. 1930’î ra heta 1961’î Komara Dominîk bi dîktatorî îdare kerd. Merdimê xo ard wezîfeyanê berz, siyasetmedarê doştê xo da kiştiş. 1942’î ra heta 1952 wezîfeyê reîs-cumhurî girot. Serva ke îxtidar destê xo de bigîro zerreyê welatî de faşîzm da ramitiş. Pêrokîn welat açarna zey zindanî. Zindanan de îşkenceyê ke nîna aqilê kesî ramit. Verra ceniyan tacîz, tecawiz û kiştiş zey polîtîkayê rejîmî ramit. Peynî de wexto ke şi hetê keyeyê xo, ser ray de bi tifinganê makîneyî ame kiştiş.

Adolf Hitler; Serra 1934’î ra heta 1945’î bi dîktatorî û faşîzm Almanya ravêrberd. Destci kerdişê herbê 2. yê dinya de rolê do gird kay kerd. Waşt ke pêrokîn dinya bigîro bin hegemonyaya xo, Almanya de jû netew û jû îtiqat rono. Îdeolojiya ci nîjadperwerî bî. Hîtler’î şeş ra vêşî mîlyon Yahûdî eşt firinan, veşna, qampan de eşt odeyanê gaz û qetilkerd. Hêrişê welatanê Avrupa û Asya kerd, xeylê ci zî îşgal kerd. Heta ke qûwetê Sowyet 23’ê Nîsan 1945’î dekewê zerreyê Berlîn û artêşa Almanya herb vinî kerd, Hîtler faşîzma xo de nêvindiya. 30’ê Nîsan 1945’î de hucreyê xo yê bin erdî de xo kişt. Bado ke Jûbiyena Sowyetî welişya vejya teber ke des mîlyonî ra vêşî kes hetê rejîmê Nazîyan ra ameyê kiştiş.

Francisco Franco; Badê herbê miyanî yê Îspanya 1936’î ra heta serra merdişê xo ’75’î, bi dîktatorî û monarşî îdareyê Îspanya destê xo de tepişt. Badê herbê miyanî yê Îspanya verra komunîstan îdeolojiya faşîst ya bi nameyê Falanjîzm roniya. Na îdeolojî tenya nîjadperweriya Îspanî û îtiqatê katolîk esas girot. Franco’yî makeqanûna esasî, partiyanê siyasî red kerd. Qedexeyê tenzîmkerdiş û pêhet ameyiş qedexe kerd. Heta serra 1966’î verra medya sansur estbi. Wexto ke medya derheqê dîktatorî de xeberê rindî viraşt, îyê xeberî bê sansur amey weşînayen. Dîktator Franco’yî verra komunîstan, sosyalîstan, roşnbîr û nuştoxan verra pêrokîn muxalîfan herbê da gonîn ramit. Ceniyan rê zî wezîfeyê pir qeçek-doman ardiş da. Nê nimûneyan mi çima day? Çi ke nika tirkiye zî hetê jew dîktatorî û rejîma faşîst yena îdare kerdin. 

Recep Tayyîp Erdogan zî îdeolojiya ‘tirkperestiya sipî û îslama kiho’ pêrokîn şaran rê ferz keno. Ermenî, Kurd, Rum, Çerkez, Laz, Süryanî, Romen, Ereban û baweriya ci înkar keno. Zey taqîpkarê Franco, zey Hîtler bi derbe, bi raybazanê faşîstîn hewl dano hikumdarî de bimano. Medya ya muxalîf keno qedexe. Partiyê muxalîf hedef damisneno, teşîr keno. Îradeyê şaran qebûl nêkeno. Ceniyan rê vano şima keye ra mevejyê û qeçekî biyarê. Bombe varneno ser şarî, tanq û topan rişeno ser, qetilkeno. Sûk û qezayan gêno bin ablûqa û dano ver guleyan. Pitikê 35 rojî, ke hetê çeteyanê ci amê qetilkerdin rê vano ‘terorîst’. Hiqûq gêno binlinganê xo. Kamî ra hes nêkeno, hedef damisneno kişeno. Veriya ke bibo reîs-cumhur serva ke ‘bêhet’ bo soz wend. La nika her roj soz o ke ser namûsê xo wend binling keno. Zey serverê AKP hereket keno, weçînayinan de vejyeno meydanan. Serva menfaatanê îxtidara xo bi hezaran kesan dano merdiş. Hiqûq girota bin qontrolê xo. Qerakter, psîkolojî, dirûmê ciyê rihî, hêrsê ci, kerdişê ci, polîtîkayê ci tam û tam yê jew dîktatorî yê.

Zey ke nimûneyanê dîktatoranê bînan de zî ayseno peyniya dîktatorî û faşîzm tarîtiyo. Nayî ra peyniyê Erdogan’î zî rind û roşn nêayseno. Him zerreyê welatî de, him zî teber de riyê ci yo raşt deşîfre beno. Ya Erdogan do îstifa bikero û îxtidar dewrê şarî bikero, ya zî peyniya ci do zey alwozanê ci yê bîn bo. La gune şarî verra faşîzma Erdogan’î hewna vêşî vengê xo berz bikerê. Gerek welat û îxtidar destê çeteyan de nîro viradayin. Faşîzm ser ters xo ferz kena. La dîktatorê tewr girt Hîtler bi. Nîmeyê dinya girot bin qontrolê xo. Peynî de sebi, artêşê bînî amey fek dê kêberê ci, ca nêmend biremo û peynî de xo kişt. Cok ra gune herkes bi cesaret, bi îrade û bi xoverdayişê do gird verniya faşîzma Erdogan’î de vinderê û vajê; şima nêşenê ravêrê!. 

Wexto ke quwetê faşîst yê dîktatorê Îspanya Franco destpa hêrişan kerdî, sosyalîst, şoreşger, gencê Îspanya bi slogana ‘No Pasaran’ (şima nêşkenê ravêrê) verra tanq û topan vindiyay. Nika zî gerek tirkiye de pêrokîn şarî bibê jû û faşîzma Erdogan’î rê vajê ‘No Pasaran’!