Kürt edebiyatının en önemli şairlerinden Feqiyê Teyran’ın Wan’ın Miks (Bahçesaray) ilçesinde bulunan aynı zamanda doğduğu köy olan Vereruz’da ilk ders aldığı medrese ile türbesi varlığını ilk günkü gibi koruyor. Adaleti, güvenilirliği ve zekasıyla günümüze kadar adını duyuran ve kuşlarla konuşma özelliği efsanelere konu olan Teyran’ın köyünde halen kuşların cıvıltısı yankılanırken, Feqî’nin mirasına sahip çıkan köylüleri, “Feqî halen kuşlarla konuşuyor” diyor.
İlim için Kürdistan’ı gezdi
Feqiyê Teyran’ın yaklaşık 400 yıl önce Vereruz köyünde dünyaya geldiğini ve Kürdistan’ın birçok kentini ilim öğrenmek için gezdiğini anlatan köy sakinlerinden Abdulbaki Ahi, “Burada Mir Hesen medresesinde devam ettirmiş ilmini. Daha sonra Xîzan’a (Hizan) gitmiş orada devam ettirmiş. Xîzan’dan sonra Cizîr’i (Cizre) gitmiş, orda da bilgisini arttırmış. Çocukları yokmuş. Xîzan’da Sinem isimli bir kıza aşık olmuş. Ama kavuşamamışlar” dedi.
‘Kuşlar ziyaretin etrafında’
5 kuşaktır Vereruz köyünde yaşadığını anlatan Ahi, Feqiyê Teyran’ın türbesinin bulunduğu alanda binlerce kuş olduğunu, kuşların halen Feqî’nin türbesinin etrafında sürekli olarak uçtuğunu belirterek, “Buralar hep ormanlık. Binlerce kuş ziyaretin etrafında. Kimse tarafından da temizlenmemesine rağmen her zaman temiz kalıyor. Bu köydeki herkes bunu görüyor. Küçük hayvanlar kendilerini korumak için türbeye sığınıyorlar” diye konuştu.
‘Cizîr’i çok severmiş’
Feqiyê Teyran’ın yaşamı boyunca Kürdistan şehirlerini gezdiğini ve özellikle Cizîr’i çok sevdiğini söyleyen Ahi, “Kelha Gımgım’e düşman gelip çevreyi tutarak erkekleri öldürmüş, bu sırada bir kadın içerde kalmış. Bu kadın düşmanın eline geçmemek için bedenini ateşe vermiş. Feqî de bu kadın hakkında, ‘Başınız dik alnınız açık olsun. Yarın mahşerde Feqî’nin yardımcısı olun. Çünkü siz namusunuzu korumuşsunuz, perişan olmamak için kendinizi ateşe vermişsiniz’ demiş. Ülkesine bu kadar değer veriyormuş” ifadelerini kullandı.
WAN