Nê aşmîyanê peyinan de kesê ke bi kurdî (kurmacî/kirdasî û kirmanckî) nuştê, her ke şinê kemî benê. Kesê ke nê serranê peyinan de kurdkî nuştê, zafêrê ci karmendê dewlete bî. Dewlete zî teşebusê cûntada 15ê temûze dima, verê zilmdê xo da ê karmendan zî. Înan ra bi hezaran a kar ra vetî û demeyê dima fina girotî kar. Labelê xeylê zî kar ra eştî. Pekî dewlete çi rê verî kar ra eştî û dima fina girotî kar?
Cewabê na perse zaf eşkera yo. Dewlete waşt karker û karmendanê ke kurd ê, bitersano. Îktîdarê AKPê na polîtîka de xeylê ser kewte. Ez nika ewinêna kesê ke nê seranê peyênan de îmkanê perwerdeyê kurdkî, bi taybetî kirmanckî, dî; înan ra xeylê nê aşmîyanê peyinan de nuştişê kirmanckî ra fek verdayo û bi tirkî ya nusenê. Înan ra tayne zî vengê xo birna û ancîyay koşedê xo.
Nê 20 serranê peyinan de medyaya sosyalî (Twîter, Facebook, Instagram, Whatsapp û yê bînî) seba nuştişê ziwandê ma zî îmkanê weşî peyda kerdî. Dewlete zî na yewe zana. Co ra sansorêndo giran rona medya sosyalî ser. Serokkomarî bi xo emir da polîsan û va ”kesî ke medya sosyalî de duştê ma ya propoganda kenê, taqîb bikerê û ceza bidê ci.” Û şarî rê zî va ”îxbar bikerê.”
Nê fermanî dima bi 10-hezaran a kesê ke medya sosyalî bi kar ardê kewtî taqîbdê polîsî ver. Înan ra xeylê nika hepis de rê. Nê hemleyê Dîktatoreya AKPê xeylê kesê ke verê hamnanî medya sosoyalî bi kar ardê û fikrê xo vila kerdê, tersay û verî muhtewayê nuştanê xo virnay û dima zî medya sosyalî kok ra ca verday.
Helbet ez hemberê na polîtîkaya dewletê ya zilmî de tersê karmend, karker û wendekaran fam kena. Çike bi di qisanê îxbarçîyan a, dewlete şena nanê înan û domananê înan bibirno. Û nanê xeylê kesan birna zî. Labelê çîyo ke ez fam nêkena, tayn kesê ke nê 3-4 serranê peyinan de di sewîyeyê ûnîversîta de kirmanckî wendê û ma hêvî kerdê ke înan ra cigêroxî û pisporê ziwanê ma bivijîyê, înan zî nuştişê ziwandê ma ra fek verda û nika bi tirkî ya nuşenê û hetta bi tirkî ya cuyenê.
Mi gora mesela nuştiş, wendiş, bikarardişê ziwandê ma de ganî ma gam pey de nêerzê. Mewzîyê ke ma nê serranê peyinan de bi ariqdê çarî û gonîda cangorîyan a qezenc kerdê, xo dest ra vera nêdê. Ganî ma herinda komel û dezgeyê ziwanî yê ke bi qerarnameyanê hukmatî ya amey girotiş de yê neweyan akerê û xizmetê xo yê seba ziwanê xo dewam bikero. Xo otosansurkerdiş mergê ziwanê ma yo. Ganî kurdî xo psîkolojîyê otosansurî ra rizgar bikerê.
Xeylê nuştoxî, rojnamevanî, mamostayî, sîyasetçî heta nika ameyê tepiştiş, îfadeyê înan ame girotiş, înan ra tayn kewtê hepis yan zî kar ra ameyê eştiş. Labirê xeylê zî estê ke îhtîmalê tepiştiş yan zî kar ra eştişê înan yan çinyo yan zî zaf zeîf o. Ez winêna ê winasînî zî ê yê ziwandê ma ra remenê! Qiseyêda pîlandê ma esta, vanê ”fermanê deveyan vejîya luyan vaz da.”
Ganî ma nêverdê na polîtîkaya tersî ser bikewo. Ganî ma verî bolêrî ziwanê xo kar bîyarê. Keyeyê xo de, bi embaz û embirîyananê (cîran) xo ya, cayê karî û dibistanan de ziwanê xo bikar biyar. Seba wendiş û nuştişî îmkanê ke estê pêrine bi kar bîyaro û îmkananê neweyan peyda bikero.