Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) İran’ın nükleer programına ilişkin raporunda, “kurumun, İran’ın nükleer bombayı harekete geçirebilecek sistemlerin geliştirilmesi yönünde faaliyetlerde bulunduğuna dair yabancı istihbarat birimleri ve kendi araştırmaları sonucu elde edilen güvenilir bilgilere” sahip olduğu belirtilmişti. 2003 yılı öncesinde bu faaliyetlerin planlı bir program altında yürütüldüğü yönünde işaretler bulunduğu belirtilen raporda, bu faaliyetlerin hala yürütülüyor olabileceği kaydedildi.
IAEA Başkanı Yukiya Amano, yönetim kurulu üyelerine yazılı olarak sunduğu raporunda, İran’ın nükleer tesislerinde “nükleer silah sahibi olmaya yönelik birçok deney yaptığı ve bazılarında başarıya ulaştığı yolunda güvenilir kaynaklardan bilgi elde ettiklerini” belirtti.
‘Tehdidi kabul edemeyiz’
IAEA’nın raporundan sonra İran’a yönelik baskılar artmaya başladı. İngiltere ve İsrail’in İran’a yönelik olası bir askeri harekat ihtimalinin güçlendiğini açıklamasından sonra dün de Fransa yönetimi İran’a yönelik yaptırımların da daha ağırlaştırılmasını istedi.
Dün bir açıklama yapan Fransa Dışişleri Bakanı Alain Juppé “Fransa İran üzerindeki diplomatik basının güçlendirilmesinde bir eşiğin daha aşılması gerektiğini düşünüyor” dedi. Juppé, “Eğer İran uluslararası toplumun taleplerine uymayı ve tüm ciddi işbirliğini reddederse, izleyecek ülkelerle birlikte eşi görülmemiş bir boyutta yaptırımlar kabul edilmesine hazırız” dedi. “Tehdit anlamına gelen bu durumu kabul edemeyiz” diyen Juppé, BM Güvenlik Konseyi’ni toplantıya çağırdı.
Almanya yönetimi de İran’a olası yaptırımlardan yana olduğunu duyurdu. Almanya Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert, IAEA’nın İran’ın nükleer faaliyetleri ile ilgili raporunun endişeleri güçlendirdiğini savunarak “Raporun içeriği de tabii ki bu endişeleri hissedilir ölçüde güçlendirmektedir” diye konuştu. Sözcü, IAEA raporunun önümüzdeki hafta BM’ye sunulacağını belirterek, “İran’ın BM Güvenlik Konseyi’ne taahhütlerini yerine getirmesi konusunda net bir karar için çalışacağız” dedi.
Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi ve veto yetkisi bulunan Rusya ise İran’a yönelik olası yeni yaptırımlara destek vermeyeceğini duyurdu.
‘Atom bombasına ihtiyacımız yok’
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Guennadi Gatilov, “İran’a karşı tüm ek yatırımlar, uluslararası toplumca Tahran’da rejim değişikliği için bir enstrüman olarak yorumlanacak. Böyle bir yaklaşım kabul edilemez ve Rus tarafı bu yönlü önerileri incelemeyecek” dedi. Gatilov, Batılı ülkeleri tek taraflı yaptırım kararları konusunda da uyararak “Çözüm için mümkün olan tek yolun diyalog olduğunu düşünüyoruz. İranlıları gerçek sorunları konuşmaya çekmek gerekiyor” dedi.
Raporun açıklanması ardından İran’ın BM’deki temsilcisi, ülkesinin nükleer programdan asla vazgeçmeyeceğini ve IAEA ile işbirliğine devam edeceğini belirtti. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad da yaptığı, “bir milim dahi geri adım atmayacaklarını” söylerken, İran’ın atom bombasına ihtiyacı olmadığını belirtti.
PARİS/TAHRAN