Katılım düşük oldu
Seçimlerin ikinci turu 31 Mart Pazar günü yapılacak. 36 bin 682 belediyenin yöneticilerinin belirleneceği seçimlere katılma oranı çok düşük oldu. Seçmenin yüzde 46’ya yakını sandık başına gitmedi. Bu belediye seçimleri için bir rekor. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından yapılan ilk ara seçimlerde, iktidar partisinin darbe alması ve oy kaybetmesi alışılmış ve çok görülen bir durum.
Sosyalistler darbe aldı
Ama Sosyalist Cumhurbaşkanı François Hollande’ın iktidara gelişinden iki yıl sonra, ekonomik krizin gölgesinde yapılan bu seçimlerde sosyalistler beklediklerinden daha ağır bir darbe aldılar. Sosyalist Parti (PS) ve diğer sol partiler ülke çapında oyların yüzde 43'ünü alırken, merkez sağdaki Halk Hareketi Birliği (UMP) ve ittifak yaptığı listeler, yüzde 48 oranında oy alarak önemli bir başarıya imza attı.
Tepki aşırı sağa yaradı
Sosyalistler orta büyüklükteki bir çok kenti kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Seçmen hükümete olan tepkisini genel olarak sandık başına gitmeyerek gösterirken, bazı bölgelerde daha yoğun bir katılımla aşırı sağın, Ulusal Cephe’nin (FN) anti sistem söylemine destek verdi. Aşırı sağcı Ulusal Cephe oy oranını 6 yıl önceki yerel seçimlere kıyasla yüzde 6 oranında artırarak oyların yüzde 7'sini topladı.
FN bir çok yerde birinci
Ulusal Cephe, kazanmayı hedeflediği tüm kentlerde, hem de büyük farkla birinci parti oldu. Hatta, eski madenci kenti Pas-de-Calais'te belediye başkanlığını daha birinci turun sonunda Sosyalistlerin elinden aldı. FN, ilk turda kuzeydeki Hénin-Beaumont belediyesini de elde etmeyi başardı. Resmi sonuçlara göre FN adayı Steeve Briois, oyların yüzde 50.26'sını alarak başkanlığı garantiledi. FN ayrıca güneyde bir çok kentte ikinci parti olarak Sosyalist Parti’ni önüne geçti. Parti Avignon, Perpignan, Béziers, Tarascon, Saint-Gilles, Forbach, Villeneuve-sur-Lot gibi şehirlerde de belediyeyi kazanmayı garantiledi.
Ulusa Cephe kilit parti
Aşırı sağ, nüfusu 30 binin üstünde 119 ilde ikinci tura katılabilecek. Ulusal Cephe Başkanı Marine Le Pen, seçimlerden önce öngördüğü, bin meclis üyesi seçtirme hedefine şimdiden ulaşmış durumda. Ama Ulusal Cephe’nin aynı başarıyı belediye başkanlığını kazanma konusunda gösterebilmesi biraz daha zor. İki turlu sistem içinde, oyların yüzde 50’sini almaları çok kolay değil. Bu durum Ulusal Cephe’nin üçüncü, bağımsız siyasi bir güç olarak siyasi arenada yer almasını engellemeyecek. Ulusal Cephe, önümüzdeki süreçte her türlü siyasi tartışmada, klasik sağ üzerinde baskı oluşturarak belirleyici, kilit bir rol oynayabilecek.
Paris’te sağ aday önde
Başkent Paris’te de sağın adayı Nathalie Kosciusko-Morizet (% 35,2) sosyalistlerin adayı Anne Hidalgo (% 34) önünde görünüyor. Ama Morizet’in ikinci turda seçimi kazanması hayli zor. Zira Yeşillerin yüzde 10’luk oyu ve 20 seçim bölgesine bölünmüş Paris’te seçim sistemi Sosyalist adayın lehine işliyor. Sosyalistler büyük bir olasılıkla Paris’i elde tutmayı başarabilecekler.
Marsilya'da UMP ve FN yarışacak
Marsilya’da ise sağ ve aşırı sağ büyük farkla önde. Marsilya'da UMP ve FN ikinci tura kalarak en büyük sürprize imza attı. Marsilya’da UMP’li belediye başkanı yüzde 40 oy aldı. Sosyalist Parti adayı ise yüzde 20'de kalarak hezimete uğradı. Strasbourg’da UMP adayı Fabienne Keller yüzde 32,5 oy ile birinci gelirken, PS’li belediye başkanı Roland Ries ikinci sıraya geriledi. Toulouse kentinde de UMP ve diğer sağ partilerin adayı yüzde 37 oy alırken, SP adayı yüzde 31’de kaldı. Sosyalist Parti şuan elinde olan belediyelerden Lille ve Lyon'da tek başına sandıktan çıkamadı. Ancak Lille’de Sosyalistlerin önemli isimlerinden Martine Aubry’nin ikinci turda seçimi kazanmasına kesin gözüyle bakılıyor. Limoges, Nantes gibi PS’nin güçlü olduğu şehirlerde de seçimler ikinci tura kaldı.
Sol ittifak arayışında
Bu arada seçim sonuçlarının açıklanmaya başlamasının hemen ardından, genel olarak sol, üçüncü sıraya düştüğü ve aşırı sağın adayının kazanma olasılığı olan her yerde, "Cumhuriyetçi Cephe" geleneğine uyarak sağın lehine adayını çekeceğini açıkladı. Sağ ise, "Cumhuriyetçi Cephe" fikrine çok sıcak bakmıyor. Son seçimlerde teorileştirdikleri "ne o, ne öteki" diye tanımlayabileceğimiz, "Ne Ulusal Cephe, ne Sosyalistler" tavrında israr ediyor. Ulusal Cephe ise bu tartışmalara "çıkar Cephesi" oluşturuluyor söylemiyle yanıt veriyor.
4 Kürt kadın seçildi
Fransa'da yerel seçimde 15 belediye meclis adayıyla Kürtler de yarışıyor. İlk turda 4 Kürt belediye meclis adayı birinci turda seçilmeyi başardı. Nogent Sur Orge bölgesinde Sosyalist Parti'den aday olan Seve Arpacı, Montataire bölgesinde Komünist Parti'den aday Seyran Saltık, La Courneuve bölgesinde Komünist Parti'den aday Zeliha Nesanır, Gringny bölgesinde Komünist Parti'den Cemile Renkliçay seçildi. Diğer adaylar ise ikinci turda şansını zorlayacak.
SELMA AKKAYA/PARİS