Lille II Üniversitesi'’nde hukuk ve adalet sosyolojisi uzmanı Thomas Léonard ve Maxime Lelièvre, 2007 ve 2008 yılları arasında Lyon, Lille, Villefranche-sur-Saône, Avesnes-sur-Helpe, Bourg-en-Bresse ve Hazebrouck bölgelerindeki ceza mahkemelerinde araştırma yaptı.
Gözaltı süresinin dolmasından sonra yapılan 1228 hızlı yargılamaya katılan araştırmacılar, benzer profillere sahip kadın ve erkek sanıklar hakkında verilen kararları karşılaştırdı. Araştırmacı Léonard, "Kadınlar sıklıkla serbest bırakılıyorlar. Hapis cezalarına çarptırıldıklarında yine çoğu kez cezalar tecil edilebiliyor. Kapalı hapis cezalarına çarptırıldıklarında ise, ceza miktarı erkeğinkinden daha az oluyor”" diyor.
Neden daha hafif ceza?
Kadın ve erkek arasında neden böyle bir yargılama farkı var? Araştırmaya göre bunun bir çok nedeni var. Öncelikle, sanık bir aile babası yerine anne olduğunda hakimlerin kararlarında ailesel şartların daha ağır bastığı görülüyor. Araştırmada, “hakimlerin kadınları uzun uzun ailesel durumları, çocukları ile aralarındaki bağlar üzerine sorguladıkları belirtiliyor. Araştırma, adaletin neredeyse bilinçsiz bir şekilde kadını genel olarak bir mağdur olarak değerlendirdiğine dikkat çekiyor. Bu da yargıçlar, kadınlar sözkonusu olduğunda işlenen suçun nedenlerini daha fazla sorgulamaya itiyor. Leonard, "“Biraz Manice bir yaklaşım var. Öyle ki sanki yargıçlara göre erkek suçlular sorun yaratıyor, kadınların ise sorunları var"” diyor.
Kadınlar daha sakin
Hakim karşısına çıkarılanların sadece yüzde 5'’i kadın. Bu da yargılanan kadınlara istisna bir yaklaşım sağlıyor. Avukat cephesinde de benzer bir refleks görülüyor. Ceza avukatı Caty Richard, konu hakkında "“Bir kadını savunduğumuzda, mahkemeye kadının tutuklanması halinde ailesel maliyetin yüksekliğini hatırlatıyoruz" diyor. Diğer etkili bir faktör ise, kadınların duruşma sırasındaki davranışlarından kaynaklanıyor. Kadınlar sorgulandıklarında erkeklerden daha az sıklıkla öfke, isyan ve hakaretle karşılık veriyor. Bu da mahkeme üzerinde “iyi hal” etkisi yaratıyor.
ANF/PARİS