Trump’ın Suriye’den asker çekme kararına tepki gösteren ülkelerin başında Fransa geliyor. Fransız Dışişleri Bakanı “Askerlerinizi öyle bir günde çekemezsiniz” ifadesini kullandı. Trump’ın kararına bir başka tepkiyi de ABD Savunma Bakanı Jim Mattis istifa ederek gösterdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye’de askerlerini çekme kararının ardından Kuzey ve Doğu Suriye Yönetimi, Türk işgal tehlikesine karşı tam bir seferberlik durumuna geçerken ani gelişme karşısında uluslararası alanda tartışmalar da sürüyor.
- Fransa Savunma Bakanı Florence Parly, ABD’ye “Askerlerinizi öyle bir günde çekemezsiniz” derken, Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ABD’nin bu kararını anlamadıklarını ifade etti.
- Bu tartışmalara paralel olarak ABD Savunma Bakanı Jim Mattis istifa etti.
- Çekilme kararı, Batı medyasında ise geniş yer tutuyor.
- Alman ve İngiliz basını ABD’nin almış olduğu kararla NATO müttefiklerini zor durumda bıraktığını, DAİŞ’in yeniden harekete geçebileceği, boş kalacak meydanı ise ‘Batı düşmanlarının’ dolduracağını ön plana çıkardı.
- Trump’ın kararıyla birlikte şu anda dünya Kürtleri tartışıyor.
Fransa: DAİŞ henüz yenilmedi
ABD’nin çekilme kararına karşı çıkan güçlerin başında Fransa geliyor. Fransa, ABD öncülüğünde DAİŞ’e Karşı Uluslararası Koalisyonu’nun önemli bir üyesi durumunda. Kuzey Doğu Suriye’de Fransa’nın özel kuvvetleri bulunuyor. Ayrıca, Koalisyon’da savaş uçakları da mevcut.
Fransa Savunma Bakanı Florence Parly, Suriye’deki Amerikan askerlerini çekeceğini açıklayan ABD Başkanı Donald Trump’ın kararını eleştirdi. Fransız Bakan, “Askerlerinizi öyle bir günde çekemezsiniz” dedi.
Fransa Savunma Bakanı Florence Parly, RTL radyosuna yaptığı açıklamada, bölgede DAİŞ’in mağlup edildiğine dair analizi paylaşmadıklarını söyledi. “ABD Başkanı’nın aldığı karar, işleri radikal biçimde değiştirdi” diyen Fransız Bakan “Bu çok ciddi bir karar. Biz yarım kalan işin tamamlanması gerektiğini düşünüyoruz” diye ekledi. Parly, aksi takdirde DAİŞ’in yeniden yapılanabileceğini söyledi. Fransız Bakan söyleşisinde ayrıca ABD’nin Suriye’deki 2 bin askerini, Uluslararası Koalisyon içinde tartışma yapmadan çekmemesini istedi. Parly, “Askerlerinizi öyle bir günde çekemezsiniz” ifadesini kullandı.
‘Mattis büyük asker’
Parly, ABD Başkanı Donald Trump ile Suriye konusunda yaşadığı görüş ayrılıkları nedeniyle istifasını açıklayan ABD Savunma Bakanı Jim Mattis’i ise “büyük bir asker” olarak tanımladı. Fransız Bakan, Mattis ile ortaklıklarının bundan sonra da devam edeceğini sözlerine ekledi.
ABD’nin Suriye’den çekilme kararına daha önce de Fransa’nın AB Bakanı Nathalie Loiseau ve Fransa’nın Avrupa İşlerinden Sorumlu Bakanı Jean-Yves Le Drian da karara tepki göstermişti. Her iki bakan da Fransız askerlerinin şu an için Suriye’de kalacağını söylemişti.
Öte yandan Haber yayına hazırlandığı sırada Demokratik Suriye Meclisi’nden (MSD) İlham Ehmed ve Riyad Derar’dan oluşan bir heyetin Fransa’da üst düzey temaslarda bulunması bekleniyordu.
Rusya: Detayları bilmiyoruz
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ABD’nin Suriye’den çekilme kararına ilişkin açıklamada bulundu. Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “ABD’nin DAİŞ’e karşı zaferdeki rolünü abartmak niyetinde değiliz” dedi.
Moskova’nın halen ABD güçlerinin Suriye’den ne zaman, ne şekilde ayrılacaklarını ve nereye gideceklerini anlamadığını belirten Peskov, ülkede olayların gidişatının nasıl olacağını da bilmediklerini kaydetti.
Peskov “Rusya’nın dış politikanın her alanında aradığı şey, istikrar ve öngörülebilirlik. Bunlar tüm ülkelerin olumlu karşıladığı şeyler. İstikrar ve öngörülebilirlik yerini tahmin edilemezliğe bıraktığında uluslararası ilişkilerde rahatsızlık ve endişeye neden olur. Bu endişe sadece Rusya ile ilgili değil, tüm ülkelerle ilgili” dedi.
ABD’nin Afganistan’daki güçlerini çekme ihtimaline ilişkin bir soruyu yanıtlayan Peskov, Rusya’nın burada istikrara zarar verecek hiçbir şey istemediği yanıtını verdi.
ABD Savunma Bakanı Mattis istifa etti
Öte yandan çekilme kararına tepki, ABD yönetiminde de kendisini dışa vurmuş durumda. ABD Savunma Bakanı Jim Mattis istifa etti. Mattis’in istifası, Trump’ın ABD yönetimi içinde tartışmada böyle bir karara gittiği yönündeki düşünceyi doğruluyor.
Mattis, Trump ile anlaşmazlıklar yaşadığını kabul ederek, istifasını sundu. Jim Mattis’in ABD Başkanı Donald Trump’a yazdığı istifa mektubu Pentagon tarafından yayınlandı.
Mattis, “Görüşleri bu ve bazı diğer konularda sizin görüşlerinize daha yakın bir Savunma Bakanınız olmasına hakkınız var. Bu nedenle benim için doğru olanın geri çekilmek olduğunu düşünüyorum” dedi. Mattis’in istifası ABD Başkanı Donald Trump’ın Suriye’den çekilme kararından sonra geldi. Savunma Bakanı, geri çekilmeye karşı çıkıyordu.
Reuters’a konuşan Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump ve Mattis’in Perşembe günü yaptıkları ikili görüşmede bazı konularda görüş ayrılığına düştüğünü söyledi.
Mattis’in istifasını açıklamasından önce Trump, Twitter üzerinde Mattis’in Şubat ayı sonunda görevini bırakacağını ve yerine yeni bir bakan atanacağını duyurmuştu.
Mattis, 2016 yılında Pentagon’un başına atanmıştı. 1991’de Körfez Savaşı sırasında bir taburun komutanıydı. 2001’de Afganistan’da özel kuvvetleri komutan eden Mattis, 2003’te Irak işgali sırasında da kilit rol üstlenmiş, Felluce çatışmalarında deniz piyadelerini komuta etmişti.
2013 yılında ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nda (CENTCOM) görevini tamamlayan Mattis, o dönemin Başkanı Barack Obama’nın Ortadoğu politikalarını kamuoyu önünde açık bir şekilde eleştirmişti. Mattis’in en ciddi eleştirileri İran’a ilişkin olarak dikkat çekiyor. Mattis, İran’ı Ortadoğu’da istikrarın önündeki en kalıcı tehdit olarak gösteriyordu.
HABER MERKEZİ
Batıyı DAİŞ korkusu sardı
ABD Başkanı Donald Trump’ın askeri birlikleri Suriye’den çekme kararının yol açabileceği sonuçlar ve Suriye’nin önemli aktörlerinden olan Kürtler, Alman ve İngiliz gazetelerinin öncelikli yorum konusunu oluşturdu. DAİŞ’in yeniden canlanabileceği basın yayın kurumlarının dile getirdiği bir diğer husus.
- Alman Die Welt gazetesi, Trump’ın kararının Batı’nın düşmanlarına davetiye çıkarmak anlamına geldiğini belirtti.
Yorumda “Kararın vereceği zarar, Suriye ile sınırlı kalmayacak. Yıllarca desteklediği Kürtleri bir anda gözden çıkaran ABD’ye artık güvenilebilir mi? Trump’ın Suriye’den çekilme kararı Batının bütün düşmanlarına meydanı bırakmak anlamına gelir. Putin ve İran muhtemelen yeni provokasyonların hazırlığı içindedir. İsrail kendini savunabilir. Avrupa’nın durumu ise daha kritik görünüyor.”
- Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), Trump’ın kimseye danışmadan böyle bir karar almasını eleştirdi.
FAZ’ın yorumu şöyle: “Bir yandan Trump ani Suriye kararının ‘sürpriz’ olduğunu söyleyenlere kızmasına haklı nedenler gösterilebilir. Çünkü Trump, meydanı İran, Rusya, Türkiye, cihatçılar ve Esad rejimine bırakacağı gerekçesiyle yapılan uyarıları dikkate alarak kararını ertelemiş olmasına rağmen Suriye’den çekileceklerini daha seçim kampanyası sırasında söylemişti. Diğer taraftan ise Dışişleri’nden Savunma Bakanlığı’na kadar Washington yönetiminden farklı açıklamaların geldiği de gözden kaçmıyor. Beyaz Saray Güvenlik Danışmanı John Bolton da son İranlı ülkeyi terk edene kadar Suriye’de kalacaklarını söylüyor. ABD’nin ortakları, Başkan Trump’ın bakanlarına kulak asmadığını bir kez daha tecrübe etmiş oldular.”
- Süddeutsche Zeitung’un yorumunda şu ifadeler yer aldı:
“Trump, başkanlık koltuğunda oturduğu müddetçe ABD açık farkla askeri bakımdan en güçlü ama aynı zamanda da en az güvenilir müttefik olarak kalacak. Dolayısıyla NATO’nun Avrupa kanadı olağanüstü gayretle güçlendirilmeli, Avrupa Birliği’nin dış politikadaki ağırlığı da arttırılmalıdır. Korku iyi bir kılavuz olamaz ama korkusuzluğun akılsızcası daha tehlikelidir.”
- Stuttgarter Zeitung ise ABD Başkanı’nın bu kararla birlikte ‘huzursuzluk bölgesinde’ doğacak olumsuz sonuçları göze aldığını vurguladı. Gazetenin yorumu özetle şöyle: “Şimdiye kadar yüksek kayıplar vererek terör milisi DAİŞ ile mücadelenin omurgasını oluşturan Kürtler, ihanete uğradıklarını düşünüyor. Trump’ın favori düşmanı İran ise durumdan memnun. Suriye’nin savaş sonrası düzeninin şekillendirilmesinde meydan Rusya, İran ve Türkiye’ye kaldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin adeta sevinircesine Trump’ın kararından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Trump’ın kararı nedeniyle DAİŞ’in hesaplanamaz bir tehlike olarak varlığını sürdüreceği de unutulmamalı.”
DAİŞ yeniden doğabilir
- İngiliz Guardian’ın gazetesinin Ortadoğu muhabiri Chulov, Trump’ın “DAİŞ’i yendik çekiliyoruz” açıklamasının gerçeği yansıtmadığını belirtti. Chulov, savaşın haritada iyi gözüktüğünü fakat sahada durumun o kadar da net olmadığını yazdı. Chulov, Derêzor’da QSD ve Koalisyon güçlerinin yürüttüğü bölgeyi DAİŞ’ten temizleme operasyonun halen sürdüğünü ancak halen bu bölgede 2 bin 500 DAİŞ çetesinin olduğuna dikkat çekti. Chulov, “Savaşın yükünü ABD ordusu tarafından silahlandırılan ve desteklenen Kürtler omuzladı. Suriye’nin doğusunda radikal İslamcılara karşı savaşta dört yılda bin 500’den fazla adam kaybettiler” ifadelerini kullandı. Chulov, “En güçlü düşmanının savaşı bırakmasıyla birlikte DAİŞ yeniden doğabilir” dedi.
- Independent yazarı Patrick Cockburn ise Türkiye’nin işgal tehdidi karşısında Kürtlerin Esad ile anlaşabileceğini yazdı.
HABER MERKEZİ