Karar, Ruanda Cumhurbaşkanı Paul Kagame’nin Fransa’nın soykırıma doğrudan katıldığı açıklamasından sonra alındı. Kagame daha önce de benzer açıklamalar yapmış, Fransız hükümeti ise iddiayı reddetmişti. Son açıklama üzerine Fransız Dışişleri Bakanlığı, bu açıklamaların iki ülke arasındaki uzlaşma çabalarına aykırı olduğu savundu. Fransa Adalet Bakanı Christiane Taubira Kigali’de bugün yapılacak etkinliğe katılmaktan vazgeçti.


1 milyona yakın insan katledildi
Ruanda Cumhurbaşkanı Kagame, Fransızca yayımlanan haftalık Jeune Afrique dergisindeki mülakatta, Fransa ve Belçika’nın Ruanda Soykırımı’nda doğrudan rol oynadığını söyledi. Soykırım, Hutulara mensup olan Cumhurbaşkanı Juvenal Habyarimana’nın 6 Nisan 1994’te uçağının düşürülmesi sonucu ölmesinin ardından başlamıştı. Radikal Hutular, 100 gün içerisinde çoğu Tutsi ve ılımlı Hutu olan en az 800 bin kişiyi öldürmüştü. Kagame’nin lideri olduğu, Tutsilerin öncülüğündeki birliklerin radikal Hutulara üstünlük sağlaması üzerine soykırım sona ermişti.  

Fransa da soykırıma katıldı
Kagame’nin halen iktidarda olan partisi, o dönem Juvenal Habyarimana’nın müttefiki olan Fransa’nın soykırıma destek verdiğini söylüyor. Ruanda’nın soykırım komisyonu da 2008’de yayımlanan raporda Fransa’nın soykırım yapan silahlı gruplara eğitim verdiğini belirtmişti. Raporda Fransız askerlerin de katliamlarda rol oynadığı belirtilmiş, 13 siyasetçi ve 20 memur isim verilerek suçlanmıştı. Ancak suçlananların çoğu, henüz yargı önüne çıkmadı. Fransa, Ruanda’ya ‘insani yardım’ ve ‘sivilleri korumak’ için asker gönderildiğini ileri sürerek soykırımda rol oynadığını reddediyor. Ancak Kagame, Fransa’nın soykırımı gerçekleştiren milisleri koruduğunu vurguluyor. Soykırım tartışmaları yüzünden iki ülke arasındaki ilişkiler 2006 ve 2009 arasında dondurulmuştu.

Sadece bir kişi ceza aldı
Karşıklı girişimlerle kısmen ilişkiler düzelince Kagame, 2011’de Paris’e gitti ve Fransa’da soykırımı araştıracak bir birim oluşturuldu. Geçen ay Ruanda’nın eski istihbarat servisi başkanı Pascal Simbikangwato, soykırımdaki rolünden dolayı Paris’te 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ancak bu çok yetersiz görülüyor. Kagame, Simbikangwa’nın mahkumiyeti sonrası  "20 yıl sonra bir suçlu cezaya çarptırılıyor ama Fransa’daki adalet sistemi kaç tane suçluyu gözden kaçırıyor? Bu ceza bir jest ya da Fransa’nın Ruanda’ya yaptığı bir iyilik gibi gösterildi. Ancak Fransa’nın soykırımdaki rolü incelenmeli“ demişti. Bir milyona yakın insanın ölümüyle sonuçlanan katliamın ardından Ruanda halen yaralarını sarmaya çalışıyor.

HABER MERKEZİ