Geleneğe yaslanan bir çıkış

• Kürt müziği alanında üretimlerini sürdüren Piya Coline, ilk single çalışması olan “Dor bi Dor” parçasını yayımladı. Sanatçı, “Ben köprü olmak istemiyorum. Yeni üretmek ama geleneksel soundlar üzerinden üretmek istiyorum” diyor.

BARIŞ BALSEÇER

Müzik ve sahne sanatlarıyla çocukluk yıllarından bu yana iç içe olan Piya Coline, ilk single çalışması “Dor bi Dor” ile dinleyici karşısına çıktı. Bu çalışma, bir ilk kayıt olmanın ötesinde, sanatçının hayatında aldığı yön değişiminin de bir ifadesi olarak öne çıkıyor. Uzun yıllar boyunca müzik, tiyatro ve sahne üretimlerinin farklı alanlarında yer alan Piya Coline, bugüne kadar bu alanları tek mesleği olarak tanımlamıyordu. Üretim de vardı, sahne de; hatta bu üretimlerin maddi karşılığı da zaman zaman oluşuyordu. Ancak “profesyonellik” tanımı bilinçli biçimde askıda tutuluyordu. “Dor bi Dor” ile birlikte bu eşiği aştı. Sanatçı bu süreci, “Bu single ile birlikte hayatımda bir kırılma yaşadım. Artık kariyerimin tamamen sanat olması gerektiğine karar verdim” sözleriyle anlatıyor.

Amacım sadece ses olmak değil

Piya Coline, bu kararı yalnızca sanatsal bir yönelim değil, aynı zamanda yaşamsal bir yeniden kurma hali olarak tanımlıyor. Ülke değiştirmek, geri dönmek ve Kürdistan ile İstanbul arasında bir hayat kurmak gibi adımlar, müziği merkeze alan bu dönüşümün parçası olarak öne çıkıyor. Öte yandan Piya Coline, bu yönelimin iddiasının farkında olduğunu saklamıyor; ancak bunu bir “üstten konuşma” olarak değil, bir motivasyon kaynağı olarak tarif ediyor: “Bu söylediklerim bir iddia ya da kendini beğenmişlik olarak algılanmasın. Ama beni motive eden şey bu. Sesime inanmasam bu yola çıkmazdım. Ama amacım ‘Kürt müziğine yeni bir ses olmak’ değil. Ondan önce yeni üretimler ortaya koymak.”

Köprü olmak istemiyorum

Sanatçı kendisini mevcut üretimlerin karşısına değil, yanına yerleştiriyor. Özellikle Rewşan ve Ruken gibi güçlü kadın sanatçıların üretimlerine dikkat çeken Piya Coline, “Çok güçlü üretimler var. Ama ben köprü olmak istemiyorum. İki kültür arasında bir geçiş noktası olmak değil derdim. Ben biraz daha geleneksele tutunmak istiyorum. Yeni üretmek ama geleneksel soundlar üzerinden üretmek. Belki bu tamamen mümkün değil ama ben o hattı zorlamak istiyorum” diyor.

Bu yaklaşım, “Dor bi Dor”un müzikal yapısında da karşılık buluyor. Parçada tembur, kaval ve erbane gibi enstrümanlar belirleyici bir yer tutarken, batı müziğinden yalnızca bas gitar kullanılıyor. Ancak bu tercih bir karşıtlık kurmaktan çok, parçaya yeni bir derinlik katma arayışı olarak öne çıkıyor.

Duygu dilim Kürtçe

Annesi Fransız, babası Kürt olan Piya Coline, “Ben her Kürt kadar Kürdüm. Yarı değilim. Ama aynı zamanda Fransız kimliğim de var.” Fransızca, Kürtçe ve Türkçeyi ana dilleri olarak tanımlasa da, müziğinin beslendiği yeri daha farklı tarif ediyor: “Ana dillerim bunlar ama duygu dilim Kürtçe.”

Bu duygu dili, çocukluk deneyimlerinden besleniyor. Kürtçe konuşulmayan ancak Kürtçe şarkıların eksik olmadığı bir evde büyüdüğünü belirten sanatçı, bu çelişkili ama üretken zemini şöyle anlatıyor: “Babamın sesiyle, sazıyla büyüdüm. Amcalarımın klamlarıyla büyüdüm. Ama ilginç olan şu: aileme kıyasla çok daha fazla Kürtçe müzik dinleyen biri oldum.”

Kendimizi ifade ederek direniyoruz

“Dor bi Dor” bireysel bir anlatıdan yola çıksa da kolektif bir duyguya açılıyor. Piya Coline, “Yazarken bir çocuk hayal ettim. O çocuk ben olabilirim ya da olmayabilirim. Ama her çocuk gibi hayal kurma hakkı olan bir çocuk” diyor. Bu yaklaşım, parçanın politik tonunu da belirliyor. Piya Coline, direniş ve ifade arasındaki ilişkiyi ise şu sözlerle ifade ediyor: “Kendimizi ifade edebilmek için direniyoruz ve kendimizi ifade ederek direniyoruz.” Nakaratta geçen dağlar ve Teyre Baz gibi imgeler ise bu politik arka planı sembolik bir düzlemde kuruyor.

Müziğini uzun vadeli bir perspektifle kurduğunu ifade eden Piya Coline, “Belki 50-60 yıl sonra ‘geleneksel’ denecek müziği bugün üretmek istiyorum” diyor.

Parçaya eşlik edecek klip ise ilerleyen haftalarda yayımlanacak. Ali Kemal Çınar’ın yönettiği klip, anime formatında hazırlandı. Sanatçı, bu tercihi şu sözlerle açıklıyor: “Şarkı bütün Kürdistan’dan bahsediyor. Ama bütün Kürdistan’da çekim yapmak mümkün değil. Bu yüzden animasyon bir dil kurmaya karar verdik.”