Bir kuşağın hafızası Koma Berxwedan

• Koma Berxwedan üyeleri yeniden aynı isimle sahnelere döneceklerini duyurdu. Koma Berxwedan’ın yeniden aktifleşme sürecine öncülük eden Xelîl Xemgîn, "Aslında sıfırdan başlıyoruz. Ortada hazır bir yapı yok; bir anlamda geride kalan enkazı yeniden ayağa kaldırıyoruz" dedi.
• Cevat Mervanî, Koma Berxwedan’ın yeniden aktifleşmesini bir “geri dönüşten” çok tarihsel ve vicdani bir sorumluluğun yeniden üstlenilmesi olarak değerlendirdi. Hozan Şemdîn ise yeni dönemi eski ve yeni kuşakların birlikte yürüteceği bir süreç olarak tanımladı.
• Xemgîn Bîrhat, yeni dönemde temel hedefin kolektif ruhu yeniden kurmak olduğunu dile getirdi. Amele ise, "Koma Berxwedan’ı yeniden zirveye taşımak amacıyla; genç, dinamik ve yetenekli isimlere kapılarımızı açarak bu birikimi geleceğe aktarmayı hedefliyoruz" diye vurguladı.

ERKAN GÜLBAHÇE

Koma Amed ve Agirê Jiyan'ın ardından Koma Berxwedan üyeleri de yeniden Koma Berxwedan olarak sahnelere döneceklerini duyurdu. Almanya’nın Köln kenti yakınlarındaki Sankt Augustin’de düzenlenen resepsiyonla duyurulan bu karar, yılların biriktirdiği kültürel ve politik hafızanın yeniden sahneye çıkışı olarak değerlendiriliyor.

Koma Berxwedan’ın kurucu ve farklı dönemlerde yer almış üyelerinden Xelîl Xemgîn, Xemgîn Bîrhat, Amele, Şiyar Munzur, Serdar, Şemdîn, Cevat Mervanî, Peyvan Arjîn ve Hekîm Sefqan başta olmak üzere birçok isim etkinlikte hazır bulundu. Ayrıca TEV-ÇAND, Hunerê Mizgîn, Heyva Sor, YEK MAL ve KOMAV temsilcileri katılırken, KNK, KONGRA GEL ve KCDK-E de mesaj gönderdi.

İlk eser seslendirildi

Resepsiyonun en dikkat çekici anlarından biri, grubun yeni dönemdeki ilk eserini sahnede ilk kez seslendirmesiydi. Söz ve müziği Xelîl Xemgîn’e ait olan “Kurdistan Yek Welatê”nin düzenlemesi Mir Ednen tarafından yapıldı. Ednen, eserin aynı isimli bir senfoninin giriş parçası olarak tasarlandığını belirtti. Yaklaşık 30 dakika sürecek senfoninin notalarının hazır olduğunu, ancak henüz icra edilmediğini ifade etti. Bu kapsamda Portekiz’de bir senfoni orkestrasıyla, yaklaşık 80 müzisyenin yer alacağı bir çalışmanın planlandığı açıklandı.

Sanat bir mücadele alanı

Koma Berxwedan’ın yeniden aktifleşme sürecine öncülük eden Xelîl Xemgîn, grubun kuruluş süreci ve geçirdiği dönüşümleri anlattı. Xemgîn’e göre grup, klasik bir müzik topluluğu olarak değil, HUNERKOM bünyesinde kolektif ve örgütlü bir sanat anlayışıyla ortaya çıktı. “Sanatı hiçbir zaman sadece üretim ya da eğlence alanı olarak görmedik; onu doğrudan bir mücadele alanı olarak ele aldık” diyen Xemgîn, grubun ilk yıllarında güçlü bir ideolojik birlik ve kolektif ruh bulunduğunu ifade etti. Kürdistan’ın farklı bölgelerinden gelen sanatçıların bu zeminde buluştuğunu ve ortaya çıkan üretimin hem sanatsal hem de toplumsal bir karşılık bulduğunu vurguladı. Xemgîn, 1990’lı yıllarda akademileşme ve kurumsallaşma yönünde önemli adımlar atıldığını, bu sürecin binlerce gencin sanata yönelmesinde etkili olduğunu belirtti.

'Sıfırdan başlıyoruz'

Xemgîn, yeniden başlama kararının uzun süren değerlendirmeler sonucunda alındığını belirtti. Geçmişte yapılanların, eksiklerin ve hataların açıkça tartışıldığını vurgulayan Xemgîn, bu sürecin yeni bir başlangıcı beraberinde getirdiğini söyledi. Bu süreci “geri dönüş” olarak tanımlamaktan kaçındığını belirten Xemgîn, “Aslında sıfırdan başlıyoruz. Ortada hazır bir yapı yok; bir anlamda geride kalan enkazı yeniden ayağa kaldırıyoruz” ifadelerini kullandı.

Hedef: Kurumsallaşma

Yeni dönemde en önemli hedeflerden birinin kurumsallaşma ve akademileşme olduğunu belirten Xemgîn, Kürt müziğini geliştirecek kalıcı yapılar oluşturmak istediklerini dile getirdi. Bu kapsamda müzik okulları ve akademiler kurmayı planladıklarını ifade etti. Amaçlarının, her Kürt gencinin kendini ifade edebileceği bir alan yaratmak olduğunu söyleyen Xemgîn, Koma Berxwedan’ı yeniden bir çekim merkezi haline getirmeyi hedeflediklerini belirtti. Sanatsal üretimde belirli ilkelerin korunacağını vurgulayan Xemgîn, toplumsal sorumluluk taşıyan ve ulusal değerlerle bağ kuran bir çizginin sürdürüleceğini ifade etti. Ayrıca tüm eski üyelerin birebir aynı şekilde yeniden bir araya gelmediğini, ancak ortak üretim ve dayanışmanın devam edeceğini söyledi.

Geçmişten ders çıkararak

Önümüzdeki dönemde konserler, turneler ve yeni projelerle daha geniş kitlelere ulaşmayı planladıklarını belirten Xemgîn, öncelikli hedeflerinin güçlü bir altyapı oluşturmak olduğunu vurguladı. “Kalıcı olmak istiyoruz. Geçmişte yaptığımız hatalardan ders çıkararak bu kez daha sağlam bir yapı kuracağız” diyen Xemgîn, yeni dönemde daha kapsayıcı ve örgütlü bir sanat anlayışıyla hareket edeceklerini ifade etti.

Cevat Mervanî

Grup üyelerinden Cevat Mervanî, Koma Berxwedan’ın yeniden aktifleşmesini bir “geri dönüşten” çok tarihsel ve vicdani bir sorumluluğun yeniden üstlenilmesi olarak değerlendirdi. Grubun geçmişte yalnızca müzik değil, tiyatro ve folklor gibi alanlarda da güçlü bir üretim ortaya koyduğunu hatırlatan Mervanî, bu birikimin yeni kuşaklara aktarılmasının temel hedef olduğunu vurguladı. Özellikle diasporadaki gençlerin katılımının önemli olacağını belirten Mervanî, yeni dönemde kültürel merkezler, eğitim çalışmaları ve dijital alanı kapsayan daha geniş bir üretim zemini oluşturmayı planladıklarını ifade etti.