BAAS rejimi döneminde evlerde az sayıdaki öğrenci ile gizlice yürütülen dil eğitimi çalışmaları şimdilerde Kobanê merkez ve köylerinde yüzlerce okul, binlerce öğretmen ve on binlerce öğrenciye ulaşmış durumda. 2012 yılında Rojava devrimi ile birlikte Kobanê’de kurulan Kürt Dil Kurumu’nun çalışmalarının ardından bir öğretmen ve 12 öğrenci ile başlayan anadilde eğitim çalışması, şimdilerde şehir merkezi ve köylerinde toplam bin 489 öğretmenin görev yaptığı 176 okulda 18 bin öğrenciyle devam ediyor.
Arap çocukları için 7 okul
Daha çok Kobanê kent merkezine bağlı köylerde yaşayan Araplar için de şu ana kadar 7 okul açılmış durumda. Bu okullarda eğitim Arapça verilirken, sadece bir ders Kürtçe veriliyor. Arap ve Kürtlerin birlikte yaşadıkları köylerdeki okullarda ise Kürt öğrenciler Kürtçe, Arap öğrenciler Arapça eğitim gördükleri gibi bütün öğrenciler hem Arapça hem de Kürtçe ders de alıyor. Ayrıca İngilizce ve Fransızca da yabancı dil dersleri olarak okutuluyor.
Kürt dili yok sayılıyordu
Eğitimin önemi ve buna ilişkin yürütülen çalışmalar hakkında bilgi veren Kobanê Kantonu Eğitim Konseyi Başkanı Nisrîn Kınan, öncelikle devrim öncesi durumu hatırlattı. Devrimden önce BAAS rejimi tarafından Kürt dilinin yok sayıldığını belirten Kınan, hangi halktan olursa olsun çocukların rejimin okuluna gittiği zaman sadece Arapça eğitim gördüğünü, bunu da toplumu tek bir kalıba soktuğunu ifade etti. Ancak Kürt halkının özgürlük mücadelesiyle birlikte verdiği anadil mücadelesinde çok ağır bedeller ödediğini dile getiren Kınan, şunları söyledi: “Nasıl ki askeri anlamda gizlice bir örgütlenme yürütülüyorsa aynı zamanda dil mücadelesi de yürütülüyordu. Tek odalı evlerde, gizlice sokak köşelerinde sadece harfleri öğretmek için yapılan çalışmalar bugün bu aşamaya geldi.” Kınan, eğitim için verilen mücadelenin DAİŞ saldırıları sonucu halkın Kuzey Kürdistan’a göç etmesiyle bir dönem sekteye uğrasa da halkın geri dönüşüyle birlikte, hem Kuzey Kürdistan dil kurumları sayesinde, hem de Efrîn ve Cizîr kantonlarının yardımlarıyla söz konusu zaman zarfındaki kaybı telafi aşamasına geldiklerini ifade etti.
‘Tirs koletî ye’
Duvarlarında “Tirs koletî ye (Korku köleliktir)”, “Zimanê me hebûna me ye”, “Bi kurdî bixwîn in”, “Pir guhdar bike, hindik bipeyiv”, “Pirtûk zarokên mêjî ne” yazıları bulunan ve ismini Kobanê’nin direniş sembollerinden biri olan Miştenur Tepesi’nden alan Dibistana Miştenûr öğrencisi Emîne El Hemo, kendi ana dilinde eğitim alan öğrencilerden biri. 8’inci sınıf öğrencisi olan Emîne El Hemo, çetelerin saldırısıyla Kuzey Kürdistan’a göç etmek zorunda kalan bir ailenin çocuğu. Oradayken okulunu çok özlediğini belirten Hemo, şimdi kendi anadiliyle eğitim gördüğü için çok sevinçli olduğunu söylüyor.
En başından bu yana dil çalışmalarının içinde yer alanlardan biri olan Miştenur Okulu yöneticilerinden Welat Êto ise hem Kürtçe hem de Arapça öğretmeni. Êto, verdikleri mücadelenin boşa gitmediğini çocukların ilk günün heyecanıyla okullarına devam etmesinden anladıklarını, bu nedenle verdikleri özgürlük ve dil mücadelesini her geçen gün büyütme kararlılığında olduklarını ifade etti. Doğru ve özgür öğrenme, özgür ifade Okulun “Netewa Demokratik (Demokratik Ulus)” dersi öğretmeni olan Seîd Heto ise neden bu dersin verdiklerini ve önemini “Demokratik Özerklik esası üzerine bu dersi veriyoruz. Toplumun ahlak ve değerleri nelerdir, öğrencilerin önüne koyuyor. Ancak öğrenciler gibi toplum da kendisi için iyi olanını seçer ve özgür bir şekilde bunu ifade eder” sözleriyle ifade etti. Heto, bu sözlerinin yanı sıra verdiği dersi, okulun duvarında yazılı bulunan ünlü düşünür Eflatun’un “Korku köleliktir” sözüyle özetledi.