
Türkiye, 7 Haziran’da tarihinin en kritik seçimlerinden birini gerçekleştirdi. Tüm saldırılara, AKP hükümetinin devletin tüm imkanlarını seferber ederek HDP’yi baraj altında bırakma çabasına rağmen HDP ezici bir zafer kazandı. 54 milyon 792 bin seçmenden 47 milyon 466 bin 600’ü oy kullandı. 46 milyon 136 bin oy geçerli sayıldı.
Resmi olmayan sonuçlara göre, Meclis 4 partiden oluştu.
13 yılık tek başına iktidarını kaybeden AKP, yüzde 40’lara geriledi.
CHP oy kaybetti
CHP, yüzde 0.9 oran kayıpla yüzde 24.96’lık oy oranında kaldı. 2011’de 135 vekil çıkaran CHP’nin sandalye sayısı 132’ye geriledi.
2011’de 53 milletvekilini Meclis’e gönderen MHP ise, oy oranını yüzde 16.29’e yükselterek 80 vekil çıkardı.
Hüda Par dersini aldı
İlk kez bir genel seçimde bağımsız adaylar Meclis’e giremezken, Kürdistan’da 9 merkezde oy göstererek HDP’ye karşıt faaliyet yürüten Hüda Par da dersini aldı. Hüda Par, geçmiş yıllardaki oylarının bile gerisine düştü.
Türkiye’nin sorunlarına ürettiği çözüm önerileri, adayları, performansı ve seçim süreci boyunca maruz kaldığı saldırılar ile seçimlerin temel aktörü olan HDP, sonuçlar itibariyle de 2015 genel seçimlerine damgasını vurdu. Barajı yıkarak AKP’nin tek başına iktidar olmasının önüne geçen HDP, parti olarak ilk kez Meclis’e girdi.
Hükümet nasıl kurulacak?
Seçimlerde hiçbir parti tek başına hükümet kuracak sandalyeye ulaşmadığı için 3 seçenek gündemde. Koalisyon, azınlık hükümeti ve bu her iki seçenek gerçekleşmez ise erken seçim, Türkiye'nin önünde bulunan seçenekler arasında yer alıyor.
HDP’nin ezici başarısı
HDP antidemokratik seçim barajını geçmekle kalmadı; Kürdistan’dan Türkiye’ye oylarını yükselten tek parti oldu. Yüzde 13.12’lik oy oranıyla 6 milyon 52 bin oy alan HDP, 80 vekili Meclis’e gönderdi. 2011 seçimlerine bağımsız adaylarla giren Kürt siyasi hareketi yüzde 6.58 oyla 35 milletvekili çıkarmıştı. Böylece HDP, bir önceki genel seçimlere oranla yüzde 6.62’lik bir artış kaydetmiş oldu.
Türkiye metropolleri umutlu
HDP parti olarak girdiği ilk seçimde Türkiye metropollerinde de büyük başarı kazandı. Bütün Türkiye kentlerinden oy alan HDP’yi, özellikle İstanbul’daki oylar Meclis’e taşıdı. İstanbul’da 3 bölgede 1 milyon 59 bin oy alan HDP, 11 vekil çıkardı. Aynı zamanda da MHP’nin önüne geçerek İstanbul’da üçüncü parti oldu. HDP, Türkiye’nin diğer iki büyük şehri Ankara ve İzmir’de de oylarını 2’ye katladı. Adana ve Mersin’de 1 olan vekil sayısı 2’ye yükseldi. HDP, Antalya, Bursa, Kocaeli gibi kentlerde de vekil çıkararak Türkiyelileşme iddiasını gösterdi.
İlk kez vekil çıkardığı kentler
HDP birçok ilde hem oy oranını artırdı hem de ilk kez milletvekili çıkardı. HDP, Antep’te 15,20, Ardahan’da 30,16, Erzurum’da 17.75, Antalya’da 6.94, İzmir’de 10.31, Kocaeli’nde 7.37, Ankara’da 5.23 ve Bursa’da ise 5.41’li oranla oylarını katlayarak birer milletvekili çıkardı.
14 kentte birinci
HDP, Amed, Ağrı, Ardahan, Batman, Bitlis, Dersim, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Van’da birinci parti olurken, Urfa, Bingöl ve Adıyaman’da ise ikinci parti oldu.
Kars ve Ardahan’da HDP ilk kez birinci parti olurken, HDP, Kars’ta yüzde 44.00 ile 2 milletvekili çıkardı, AKP ise, yüzde 26.64 ile bir milletvekili çıkardı. Ardahan’da ise, HDP yüzde 30,37, AKP yüzde 26,22 oy oranı ile 1’er vekil çıkardı.
Amed kaledir
Seçim gününden sadece 2 gün önce, 35 yıllık çatışma sürecinde bile görülmeyen bir saldırı ile büyük bir katliamın hedeflendiği Amed, AKP’ye en ağır cevabı verdi. 11 vekilin bulunduğu kentte HDP oyların yüzde 79.06’sını alarak 10 vekili Meclis’e gönderdi. 2011 seçimlerinde 230 bin oy olan AKP’nin oyları 112 bine, yüzde 14’lük bir orana düştü.
AKP ‘tek’ledi
“Tek bayrak, tek vatan, tek millet” söylemini ağızlarında düşürmeyen AKP, Kürdistan’ın birçok kentinde tek koltukta kaldı. Amed’de HDP 10, AKP 1, Van’da HDP 7 AKP 1, Mardin’de HDP 5 AKP 1, Batman’da HDP 3, AKP 1, Bitlis’te HDP 2, AKP 1, Muş’ta HDP 2, AKP 1, Kars’ta HDP 2, AKP 1, Siirt’te HDP 2, AKP 1 milletvekili aldı.
Serhat sildi
HDP’nin diğer seçimlere oranla oylarını en fazla arttırdığı bölge Serhat oldu. Erzurum dışında Serhat’ın tüm kentlerinde AKP’yi adete silen HDP, oy oranını yüzde 20’ye yakın arttırdı. Van, Ardahan, Ağrı, Hakkari, Bitlis, Iğdır, Muş ve Kars’ta HDP AKP’yi sıfırladı. HDP Van’da tarihi bir zafere imza atarak, yüzde 53 olan oy oranını yüzde 74’e kadar çıkararak, 8 milletvekilinden 7’sini kazandı. Bir önceki büyük seçimde HDP ile AKP arasında 40 bin olan oy farkı 275 bine çıktı.
Rekor Başkale’de
Türkiye rekorunu geçen dönem elinde tutan Başkale, bu seçimde de yüzde 97.5 oy alarak rekorunu egale ederken, bu ilçede HDP 26 bin oy aldı, AKP ise sadece 320 oy aldı.
Batman ve Mardin tartışmalı
Batman'da YSK tarafından yapılan hatalar, HDP'nin kentte 4'üncü milletvekilini çıkarmasının önünü aldı. 4'üncü milletvekilini çıkarması için AKP ile arasındaki oy farkı 290 olan HDP'nin kent merkezinde bazı sandıklarda aldığı 532 oy diğer partilere kaydırıldı. HDP sonuçlara itiraz ederken, Med Nuçe'ye katılan HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş da Batman ve Mardin'de sonuçların lehlerine değişebileceğini belirtti. n HABER MERKEZİ
5 kent sıfır çekti
Kürdistan’da oylarını neredeyse 3’e katlayan HDP, Iğdır, Şırnak, Hakkari, Dersim ve Ağrı’da rakiplerini sıfırlayarak, tüm milletvekillerini aldı. Hakkari’de yüzde 87.7 ile 3 vekilin 3’ünü, , Iğdır’da yüzde 55.94 ile 2 vekilin 2’sini, Şırnak’ta yüzde 83.93 ile 4 vekilin 4’ünü, Dersim’de yüzde 60.06 ile 2 vekilin 2’sini, Ağrı‘da yüzde 76.94 ile 4 vekilin 4’ünü de HDP kazandı.
Hakkari ve Şırnak yarıştı
İller bazında ise HDP’nin en fazla oy oranı Hakkari ve Şırnak’taydı. Hakkari’de yüzde 85.17 oy alan HDP 3 vekil, Şırnak’ta yüzde 83.93 oy oranıyla 4 vekil çıkardı.
Provokasyonlara yanıt
Seçim sürecinde saldırı ve provokasyonların hedefinde olan kentler de AKP’ye dersini verdi.
Diyadin’de yüzde 90
Diyadin provokasyonu ile iç savaş provasının yapıldığı Ağrı’da HDP 4’te 4 yaptı. HDP tüm ilçelerde de birinci çıkarak rekor oylar aldı. HDP eski İlçe Eşbaşkanı Cezmi Budak, HPG’liler Serhat Kızılay ve Yıldırım Bat’ın katledildiği Diyadin’de halk AKP’ye adeta ders verdi. İlçede HDP’nin oy oranı yüzde 90’a ulaştı.
Öge’nin köyünde fire yok
Bingöl’ün Karlıova ilçesinde 3 Haziran’da seçim çalışması yürütttüğü sırada aracından indirilerek infaz edilen Hamdullah Öge’nin köyü Yorgançayır’da kullanılan 224 oydan 214’ü geçerli sayılırken, askerlerin kullandığı 4 oyun haricinde oyların tümü HDP’ye gitti.
Erzurum bugüne hasretti
Yıllardır faşist saldırıların altında olan, son olarak 4 Haziran’daki HDP mitingi ardından bir kişinin canlı canlı yakılmak istendiği, onlarca kişinin yaralandığı Erzurum’un da yüzü geldi. HDP kentte ilk kez vekil çıkardı. Özellikle Erzurum ilçelerinde patlama yaşandı. HDP, Karayazı‘da yüzde 96, Karaçoban’da yüzde 89, Tekman’da yüzde 91, Hınıs’ta yüzde 65, Köprüköy’de yüzde 43 ile birinci parti, Şenkaya’da yüzde 19, Çat’ta yüzde 31, Horasan yüzde 17 ile ikinci parti olarak dikkat çekti.
Katliamcılara geçit yok
Katliamların yaşandığı Kürdistan kentleri de AKP ve CHP sıfır çekti. Savaş uçaklarıyla 34 Kürdün katledildiği Roboski’nin bağlı olduğu Şırnak’ta 4’te 4, 36 gerillanın savaş uçaklarıyla yaşamını yitirdiği Geliyê Teyarê’nin bağlı olduğu Hakkari’de 3’te 3, Tendürek provokasyonunun yaşandığı Ağrı‘da 4’te 4 ve 1937-1938 Dersim Soykırımı’nda onbinlerce kişinin katledildiği Dersim’de 2’de 2 yaptı. HDP farklı halkların bir arada yaşadığı Iğdır’da da 2’de 2 yaparak, kentte bir ilke imza attı.