Federe Kürdistan halkı, Türkiye, İran ve Irak’ın tüm tehditlerine rağmen sandığa giderek, bağımsızlık refarandumu için oy verdi.

Federe Kürdistan yönetiminin bağımsızlık için referandum yapılacağı kararının ardından yapılan pazarlıklar sonuç vermeyince dün referanduma gidildi. Referanduma karşı olan Goran da son anda halka sadıklara gidip ‘Evet’ demelerini istedi. Irak, Türkiye ve İran’ın tehditlerini sürdürmesi halkın katılımını arttırdı. Türk Cumhurbaşkanı da tehditlerine devam etti. 

Federe Kürdistan halkı bağımsızlık referandumunda oy kullanmak için dün sandık başına gitti. Yaklaşık 5,5 milyon nüfusa sahip olan Federe Kürdistan’da 2013’teki Irak Parlamentosu seçimleri sırasında 2,8 milyon seçmen oy kullanmıştı. Statüsü belirlenmeyen bölgelerin de referandum oylamasına dahil edilmesi üzerine 5 milyondan fazla seçmenin oy kullanabileceği tahmin ediliyordu.

Oy kullanma merkezlerine giden seçmenlere referandumda, ”Kürdistan bölgesinin ve Kürdistan dışında kalan Kürt yerleşimlerinin bağımsız devlet olmasını destekliyor musunuz?” sorusu soruldu. Bağımsızlık referandumu, Erbil, Süleymaniye, Duhok, Kerkük, Halepçe, Selahaddin’in Tuzhurmatu ilçesi, Diyala’nın Xanekin ilçesi, Mendeli, Celewla ve Karatepe kasabaları ile Musul’un Şengal, Mahmur, Tilkeyf, Hemdaniye, Şeyhan ilçeleri ve  Zummar, Rabia, Nemrud ve Bertille kasabalarında gerçekleşti.

 Federe Kürdistan dışında yaşayan seçmenler ise elektronik sistem üzerinden oylamaya katıldı. Federe Kürdistan’da 7 bin, tartışmalı bölgelerde ise 5 bin olmak üzere toplam 12 bin noktada oylar kullanıldı. Yüksek Seçim ve Referandum Komisyonu’nun verilerine göre kentlere göre oy kullanacak nüfus dağılımı ise şu şekildei: Hewlêr’de 1 milyon 200 bin, Süleymaniye’de 1 milyon 280 bin, Kerkük’te 750 bin, Duhok’ta 800 bin, Musul’da 750 bin iken diğer yerlerde ise bu sayı 420 bin civarında.

Süleymaniye’de son hamle

Diğer kentlerde olduğu gibi Süleymaniye’de de oy verme işlemi olağan akışında devam etti. Goran ve Komela’nın son güne kadar ‘Hayır’ oyunu kullanacağını ifade ettiği Süleymaniye’de, dün son anda yaptıkları açıklama sonucunda katılım oranı arttı. İki parti de önceki gece ‘Evet’ diyeceklerini açıklamıştı. Açıklamaların yanı sıra özellikle Türkiye, Irak ve İran’ın baskı ve sert açıklamalarının da Süleymaniyelilerin sandığa daha fazla ilgi göstermesini beraberinde getirdi. Ayın tavır diğer bölgelerde de görüldü.

 ‘Artık bağımsızlık zamanı’ 

Süleymaniye kentinde yüzlerce sandık noktasından biri olan Pîramegirûn Kız Lisesi’ne oy vermek için gelen yurttaşlar, duvarlara asılan listelerden isimlerini ve oy kullanacakları sandık numaralarını inceledi. Ardından güvenlik noktasından geçen seçmenler, oy işlemlerini gerçekleştirdi. Oy işlemlerinin ardından mikrofonu uzattığımız seçmenlerden 39 yaşındaki Ebdî Îbrahim, ‘Evet’ yönünde oy kullandığını ifade etti. İbrahim, “Artık bağımsızlık zamanıdır. İnşallah Kürdistan daha güzel günler yaşayacak” dedi.

Seçmenlerden 25 yaşındaki Beyan Hadî de, ‘Evet’ oyu kullananlardan. Boyalı parmağını gösteren Hadi, “Kürdistan’ın özgürlüğü için ‘Evet’ dedim. Daha güzel olması dışında biz Kürtlerin ‘Evet’ deme şansımız yoktur” şeklinde konuştu.

Neden bu kadar sorun oluyor?

Sandıkta ‘Evet’ oyu verenlerden biri de 37 yaşındaki Aso Nasır. Kürtlerin özgürlüğü, dili ve kültürü için oy kullandığını ifade eden Nasır, “Türkiye, Irak, İran ve diğer devletler tüm güçleri ile Kürdistan’ın üzerine geldiler. Özgürlük Kürtler için olunca neden bu kadar sorun oluyor? Ölene kadar da ‘Evet’ diyeceğim. Bijî Kurd û Kurdistan” dedi. 

Federe Kürdistan’da oy verme işlemi saat 18.00’e kadar devam etti.

Sokak ağzıyla saldırdı

Bu arada Irak ve İran tehditler eşliğinde yaptırımlara başlarken Türk Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan da dün kürtleri hedef aldı. Referanduma göz yummayacaklarını belirten Erdoğan, ”Irak’taki cari hukuka da uygun olmayan referandumun, sonucuna bakmaksızın yok hükmünde kabul ediyoruz, gayrimeşrudur diyoruz. Siyasi olarak ekonomik olarak ticari olarak güvenlik noktasında bütün adımları atıyoruz atacağız” dedi. 

Vana ve kapı tehdidi

Kara ve hava güçleriyle gerekleri adımları attıklarını kaydeden Erdoğan, tehditlerini şöyle sürdürdü: ”Hava Kuvvetlerimiz şu anda aynı durumda. Sınırlarda şu anda sadece Irak tarafına geçişe müsaade var. Bu hafta içinde gereken tedbirleri açıklayacağız. Artık giriş çıkış bunlar da kapatılacak. Bundan sonra Kuzey Irak yerel yönetimi bakalım petrolünü hangi kanallarla nereye satacak. Vana bizde, vanayı kapattığımız anda o iş de bitti.”

‘Bir gece ansızın gelebiliriz’

Federe Kürdistan yönetiminin geri adım atmasının olmazsa olmaz olduğunu söyleyen Erdoğan, tehditlerinin kapsamını genişleterek, şöyle devam etti: ”Suriye’de de terör devleti kurulmasına izin vermeyeceğiz. Kuzey Suriye’de PYD devlet kuracakmış bunların hepsi onlar için kuru bir rüya. Dedim ya bir gece ansızın gelebiliriz. Bunu Fırat Kalkanı Harekatı’nda yaptık. Tüm seçenekler önümüzdedir masa üzerindedir. Gerektiğinde Irak’ta da bu tür adımları atmaktan geri durmayacağız.’’ 

SÜLEYMANİYE