Genç fotoğrafçı Arif Temel, Kürdistan’ın doğal ve tarihi zenginliklerini çektiği fotoğraflarla belgelemek istiyor. Zoolojide ‘Vulpes Vulpes Kurdistanica’ olarak adı geçen Kürdistan’ın kızıl tilkisini görüntülemek için kamp çalışmalarına da katılan Temel, olumsuz çevre koşullarının, kızıl tilkinin yaşamını etkilediğini belirtiyor. 2008 yılından bu yana fotoğrafçılık yapan genç fotoğrafçı Arif Temel, 1991 yılında Mêrdîn-Şemrex (Mazıdağı) ilçesinin Mendêla köyünde doğdu. Ailesi,1993 yılında Amed’e zorunlu göç etti.
İlhamı Albert Gabriel
Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nde öğrenimime devam eden Temel, fotoğrafçılığa olan ilgisini şu sözlerle ifade ediyor: „Geçen zamanların ve durağan anların en çok görsel yanlarını seviyor ve benimsiyorum. Görselliğin hafızamda uyandırdığı etkiler, edebiyat ya da güzel sanatların uyandırdığı etkilerden çok daha baskın. Bu düşünsel özelliğim, fotoğrafa başlamama etkide bulunan başlıca nedenlerden biridir. Bunun yanı sıra, fotoğrafçılığın felaket, savaş ve yıkımları anlatmada ve bahsi geçen fenomenleri geleceğe taşımada daha etkili olduğunu düşünüyorum. Tabii ki bu saydıklarım fotoğrafçılığa başlamama yardım eden faktörlerden sadece birkaçı. Kaynağını gündelik hayattan alan etkenleri ve yakın ya da uzak çevremden gördüğüm, insan bünyesi üzerinde farklı ruh hallerine yol açan yaşam pratiklerini zihnimde görsel şekilde canlı tutma ve hatırlayamadığım ancak yine de olağan hayata yansıyan durumları da fotoğrafçılık yaşamıma katkıda bulunan öğeler arasında sayabiliriz. Daha çok zamanın ruhuna direnen mimari öğeleri ilerleyen yüzyıllara aktarmak, halkımın üzerinde yaşamını idame ettiği toprakların mevsimsel değişimlerini belgelemek adına çeşitli kareler üzerinde çalışıyorum. Bu çalışmalarımda, Fransız arkeolog ve mimar Albert Gabriel’in çalışmaları bana büyük ilham kaynağı olmuştur. Ayrıca çokça beğendiğim edebi eserler ve müzik grupları deneysel-kompozisyonel çalışmalarıma esin kaynağı oldu.“
Fotoğrafları Maaf Barzani’nin kitabında
Arşiv haline getirdiği çalışmalarını 2009 yılından bu yana „Fotoiz“ ve „Fotokritik“ gibi fotoğraf sitelerinde paylaşan Temel’in birçok fotoğrafı çeşitli şekillerde ödüllendirildi. Bağımsız tiyatrolar, özerk kuruluşlar ve çeşitli sanatsal faaliyetlerin tanıtım, çalışma ve gösterilerinde fotoğrafları yer alan Temel’in, Mêrdîn, Semsûr, Heskîf ve Amed fotoğraflarından oluşan 50 kadar belge çalışması, Güney Kürdistanlı klasik Kürt edebiyatçısı Maaf Barzani’nin yayımlayacağı Kürdistan’ın dört parçasının tanıtımını yapan kitapta kullanılacak. Yine, Amed Büyükşehir Belediyesi Kültür Turizm Daire Başkanlığı’na sunmuş olduğu ve şu anda bireysel olarak üzerinde çalışma yürüttüğü, Kürdistan coğrafyasındaki tarihi-mimari yapıları, doğal güzellikleri, halkın günlük-yıllık uğraşlarını, yöresel giyim-kuşamını ve yöresel yemekleri konu alan bir belge-kitap projesi için çeşitli yerlere gidip çekimler yapıyor.
Bu proje kapsamında Temel, yakın zamanda Şemrex’e bağlı İkisu köyüne gidip, bağ bozumu sürecini konu alan yeni bir belgeleme çalışmasına başlayacak.
İki günlük fotoğraf kampı
Geçtiğimiz günlerde, adı dünya zooloji literatüründe „Vulpes vulpes Kurdistanica“ olarak geçen ‘Kürdistan Kızıl Tilki’sini görüntülemek üzere Mêrdîn kırsalındaki iki günlük fotoğraf kampına katılan genç fotoğrafçı Temel, doğa tahribatı ve diğer negatif olgulardan kaynaklı Kürdistan Kızıl Tilkilerinin habitatlarının zarar gördüğünü soyledi. Temel, „Bu kampa, gazeteci ve profesyonel fotoğrafçıların yanı sıra fotoğraf sanatına meraklı doğa aktivistleri de katıldı“ dedi.
‘Türde azalma var’
Temel, kamp sürecini şöyle anlatıyor: „Kamp sürecinde yaban hayatını yakından takip etme fırsatı bulduk ve bununla ilgili belge niteliğinde birçok fotoğraf çektik. Dünya zooloji literatüründe ‘Vulpes vulpes Kurdistanica’ olarak geçen ‘Kürdistan Kızıl Tilki’sinin isminden Türk devleti tarafından ‘Kurdistanica’ teriminin silinmiş olmasıyla ilgimi çeken bir hayvan. Ancak ne yazık ki yasak avlanma ve yetki sahibi kişilerin bu duruma alenen göz yumması nedeniyle, türde gözle görülür bir azalma saptadık. Kürdistan Kızıl Tilkileri bu dezavantajlı durumlardan ötürü kamp bölgesinin dışına çıkmışlardı ve üzülerek belirtiyorum, üç yıl önce rahat şekilde çekebildiğimiz tilkileri ne yazık ki görme fırsatımız dahi olmadı. Fakat söz konusu canlıyı net bir şekilde belgeleyebilmek için kış bitiminde yeni bir kamp düzenleyeceğiz.“
Temel yakın süreçte Agirî’de bulunan ‘Qesra Îshak Paşa’ ve ‘Ehmedê Xanî Türbesi’, Erzerom’da bulunan ‘Tortum Şelalesi’, Wan’da bulunan ‘Akdamar Kilisesi’ ve ‘Muradiye Şelalesi’, Bedlîs -Tetwan’da bulunan ‘Nemrut Krater Gölü’ ve Semsûr’da bulunan Nemrut Dağı heykellerini kapsayan bir fotoğraf gezisi gerçekleştirmeyi düşünüyor. Bu gezi sırasında çekeceği fotoğrafları, bölgede daha önce çekmiş olduğu fotoğraflarla bir sergi açacak.
SUNA KÖSE