Kadınlar ülkedeki yolsuzluğa, kadına şiddete, yoksulluk ve işsizliğe karşı verdikleri mücadele sırasında otoriteler tarafından, fahişe, lezbiyen olarak yansıtılıyor. Ama onlar amansız mücadelelerini tüm toplumsal ve devletten gelen baskılara karşı sürdürmeye devam edeceklerini ifade ediyor.

SELMA AKKAYA

Ekim 2018… Haiti Tabarre belediye başkanı Nice Simon ülkede ‘büyük bir işadamı’ olarak bilinen biri tarafından şiddete maruz kalıyor. Şiddet kamuya açık bir alanda yaşanmasına karşın polis harekete geçmiyor. Çünkü belediye başkanı olan Simon bir kadın.

Simon duruma dikkat çekmek için önce basın toplantısı yapıyor, ardından suç duyurusunda bulunuyor. İşadamı Yves Léonard tarafından dövüldüğünü ve tecrit edildiğini ilan ettiği bir basın toplantısı düzenleyen Simon, şiddeti uygulayandan daha fazla baskı görüyor. Söz konusu basın açıklaması ve Nice Simon’un yapmış olduğu suç duyurusunun ardından hukuken bir tutuklama kararı çıkmasına karşı Leonard, tutuklanmıyor. Kentlerin bilinen yerlerinde fotoğrafları dolaşıma girmesine rağmen, o insanların gözü önünde polise üç bin Euro içinde zarf uzatarak dolaşmaya devam etti. Ocak 2019 tarihinde ise hükümetin önemli isimleri tarafından yapılan müdahalelerle Yves Léonard’a karşı tutuklama emri iptal ediliyor ve Nice Simon’ın şikayeti böylelikle havada kalıyor.

Haiti’nin resmi

Simon, Leonard’ın asıl yüzüne ışık tutmak için yeniden Haiti’de geçtiğimiz günlerde bir basın toplantısı düzenliyor. Kendisine destek veren SOFA kadın örgütü yaşanan gelişmeleri dünyanın birçok yerinde bulanan kadına mail yoluyla ulaştırmaya çalışıyor. Simon yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanıyor; Léonard’ın cezasız kalmasını kavramak için önce bu ülkeye bakmak gerekiyor. Leonard Cumhurbaşkanı Jovenel Moïse’nin yanı sıra Başbakan Jean Henry Ceant’e yakın bir isim. Ayrıca Cumhurbaşkanı tarafından kiralanan villanın da sahibidir. Yves Leonard’ın servetinin kökeni bilinmemektedir ve yasadışı faaliyetleri herkes tarafından biliniyor. Onun cezasız kalması artık doğallaşmış bu kirli ilişkilerin ürünü. Yolsuzlukla sarmalanan Haiti’nin resmidir. Bir kadın olarak bu suç duyurusunu yapmamın sebebi, bu yolsuzluk ve kirle bulanan ilişkilerin yargı üzerindeki etkisini somut olarak göstermek amacındaydım. Sonuç değişmedi. Leonard korundu.”

‘Kadınlar savaş vermek durumunda’

   

Feminist Pascale Solages, yapılan basın toplantısında Haiti’de şiddet gören bir kadının yapmış olduğu başvurunun işe yaraması için kime karşı bu suç duyurusunda bulunulduğunun önemli olduğunu belirterek; “Başka bir deyişle, yaygın yolsuzluk bağlamında ilişkilere sahip birine dava açamadığımızı gördük. Buna, kadınların bu davaları adalete teslim etmelerini engelleyen toplumsal, aile ve dini baskı da eklenmektedir. Haiti’te kadınlar tüm bunlara karşı bir savaş vermek durumunda” ifadelerini kullanıyor.

Kadın örgütleri askerlerin hedefinde

Haiti’de uzun yıllardır mücadele yürüten SOFA ve Nègès Mawon kadın örgütleri konuya dair birçok açıklamayı dünyanın birçok noktasında kadına ulaştırmaya çalışırken, bu bilgilere ulaştık. Kadınlar, verdikleri mücadele sırasında otoriteler tarafından, fahişe, lezbiyen olarak yansıtılıyorlar. Yaptıkları basın toplantıları sırasında askerler onları işaret ederek, “fahişeler” diye bağırıyor. Ama onlar kadın mücadelesini yürütmeye devam edeceklerini ifade ediyorlar.

Deneyimleri birleştiren ağ

Haiti’te feministlerin mücadelesi son yüzyıla dayanıyor. Nègès Mawon, eylem yöntemleri, gösterileri, sanat kullanımı veya toplumsal cinsiyete dayalı şiddet mağdurlarının içinde yer aldığı genç bir feminist örgüt olsa da, SOFA, tarihi feminist yapıların bir parçası. SOFA, Haiti’de uzun yıllar süren Duvalier diktatörlüğünün yıkılmasından birkaç gün sonra 22 Şubat 1986’da kuruldu. SOFA, ülkedeki en önemli feminist örgüt. Aktivistlerinin yürütmüş olduğu amansız mücadele, 33 yıl süren çalışma ve örgütlenmenin yanı sıra önemli bir ağa da dayanıyor. Özellikle de ülkenin her yerinde cinsel, aile içi veya ekonomik şiddet mağduru kadınları yasal olarak destekleyen merkezler kurmuş bulunuyor. Büyük yasal ve politik savaşlar yürütürken, yoksulluk ve işsizlikle de mücadele eden kadın örgütü, toplumdaki kadınların deneyimlerini bütünleştiren bir ağ niteliğinde.

Ülkedeki ilk feminist örgüt

Haiti feminist hareketi bugün tüm baskı ve yaşananlara karşı güçlü bir ağ kurmuşsa bunu yüzyılı aşkın kadın mücadelesine borçlu. 1915’de Yurtseverler Birliği’nde Amerikan işgaline karşı aktif birçok kadın ilk feminist çalışmaları başlatıyor ve 1934 yılında, ilk Haiti feminist örgütü olan, Kadın Sosyal Eylem Birliği resmi olarak kuruluyor. Faaliyetlerini işçi sınıfında yoğunlaştırsa da asıl olarak kadın işçiler için akşam kursları, toplumsal kooperatif fonu, ülke çapında konferanslar, kütüphane oluşturma, işçi evlerinin açılması, kızlar okullar, eşit işe eşit ücret talebi için çeşitli platformlar o yıllarda yürütülen çalışmalar arasında. Söz konusu mücadele daha sonra Duvaliers’in diktatörlüğü, döneminde yaşanan baskıyla daha çok gizli bir ağ şeklinde devam etse de asıl olarak diktatörlüğün yıkılmasıyla kadın mücadelesi bu kez 80’li yılların sonuna doğru SOFA olarak örgütlenmeye başlıyor.

Nègès Mawon

SOFA, feminist uygulamalara duyarlı kırsal toplumun içerisinden aktivistler ile önde gelen Haiti kadın sosyologları, ekonomistleri ve araştırmacıları bir araya getiren bir örgütlenme. 2015 yılında kurulan Nègès Mawon, ise daha çok genç öğrenci kadınların oluşturduğu bir örgütlenme ağına sahip. Sosyal medya ağını kullanarak Haitili kadınları hem örgütleme hem de onların sesini dünyaya duyurmaya çalışıyorlar. Genç sanatçı kadınlar performanslarıyla sokaklarda kadın sorunu, şiddet mağduru kadınların yaşamlarını yansıtıyor. Bu sanatsal etkinlikler sırasında elde ettikleri gelirleri ise mağdur kadınların hukuk süreçlerine kullanıyorlar.

Amansız mücadele sürüyor

Yolsuzluk, yoksulluk, işsizlik ve krizin pençesindeki Haiti’de kadınlar bütün bunlarla mücadele ederken aynı zamanda şiddete karşı amansız mücadelelerini tüm toplumsal ve devletten gelen baskılara karşı sürdürmeye devam edeceklerini ifade ediyor!