Hasankeyf'teki yıkılmaya yüz tutan tarihi Sultan Süleyman ve Koç camileri sular altında bırakılacağı gerekçesiyle onarılmıyor.
Tarihi 12 bin yıllık Hasankeyf ilçesini yok edecek Ilısu Barajı çalışmaları devam ederken, ilçe merkezinde bulunan tarihi ibadethaneler ve eserler bakımsızlıktan yok olmayla karşı karşıya. İlçe merkezinde binlerce yıldır ayakta kalmayı başaran tarihi ibadethaneler, tamamıyla yıkılarak harabeye dönüşmüş durumda. Sultan Süleyman ve Koç Camii bunlar arasında. Hasankeyf'teki Sultan Süleyman Cami'nin, Eyyubi mimarisinin bir örneğini oluşturduğu belirtiliyor. Yazılı kaynaklarda, cami inşaatının yapımının üç evrede gerçekleştirildiğine yer veriliyor. Harabeye dönüşen caminin önündeki tabelada yer alan bilgiye göre, 1407 yılında Eyübi Sultanı Süleyman tarafından imar edilmiş.
Yok olmayla yüz yüze kalan bir diğer eser ise çevresinde odaların bulunduğu geniş avlulu Koç Cami. Yine cami önündeki tabelaya göre, yapının, mimari ve bezeme özellikleri itibariyle XII. yüzyıl, Büyük Selçuklu eseri olduğunun muhtemel olduğu ifade ediliyor.
Onarım yapılmıyor
Batman Turizm Tanıtım Derneği Başkanı Emin Bulut, camilerde daha önce onarımlar yapıldığını, ancak onarılan bütün taşların yeniden düştüğünü belirterek, tarihi yapıların kaderine terkedildiğini dile getirdi. Bulut, "Onarım için kullanılan harç orijinal olmadığı için iki defa onarım yapılmasına rağmen, tekrar yıkıldı. Hiçbir bakım yapılmıyor. 'Zaten sular altında kalacak, onarıma gerek yok' diyerek, bakım yapmıyorlar. Sadece camilerin minarelerini numaralandırıp yeni Hasankeyf'e götürecekler" dedi. Camilerin tarihine dikkat çeken Bulut, Mezopotamya'da önemli bir geçmişe sahip olduklarını söyledi. Bulut, şunları belirtti: ''Koç cami Eyübilerin ilk resmi camisidir. O dönemde camiyi mescit, külliye, medrese ve dini ilimler faaliyetler için kullanılmıştır. Her iki camin de çok güzel süslemeli taşlarla yaptırılmış"
'Acil restorasyon yapılmalı'
Devletin sular altında bırakmak istemesine rağmen, Hasankeyf'in korunması için mücadelelerini sürdürdüklerini belirten bulut, Hasankeyf'in tanıtımı, sular altında kalmaması ve tarihi mekanları yok olmaması için çalışma yürüttüklerini belirtti. Hasankeyf'e sahip çıkma konusunda kamuoyundaki duyarlılığın yetersiz olduğunu, yetkililerin önem vermediğini söyleyen Bulut, sözlerini şöyle sürdürdü: "Biz defalarca kamuoyunun sahip çıkması için açıklama ve eylem yaptık ama kimse sahip çıkmadı. Hasankeyf sular altında kalmasın ve tarihi eserler yok olmasın diye şimdiye yetkililerle görüşme yaptık. Maalesef şimdiye kadar hiçbir yetkili bizim çalışmalarımıza olumlu cevap vermedi. Batman Müze Müdürlüğü Hasankeyf'in yok olmasına göz yumuyor. Müze müdürlüğü Hasankeyf'te birkaç taş Batman'a getirerek, müze yapıyoruz diyorlar. Biz de diyoruz ki; tarihi yerinde korumak ve geliştirmek güzeldir.'' Dünyanın en büyük açık hava müzesinin Hasankeyf olduğunu vurgulayan Bulut, yetkililere şu çağrıda bulundu: ''Onları göreve çağırıyoruz. Bütün tarihi eserleri korusunlar. Kaymaklık ve valinin bir an önce restorasyonu yeniden başlatması gerekiyor. Hasankeyf bütün Ortadoğu ve dünyaya açılacak en önemli turizm kapısıdır."
BİLAL GÜLDEM/DİHA/BATMAN