Kanitirkane, Komaka ve Nahşivan köylerinde yaşayan Esma Ana, 1990’lı yıllarda KDP-YNK savaşlarına, 2000’de YNK-PKK arasındaki savaşa da tanıklık etmiş. İki erkek kardeşinden birini savaşta, diğerini de iki aşiret arasında çıkan bir kavgada yitirmiş. Irak ve Güney Kürdistan’da savaşta yakınlarını kaybeden birçok kadın gibi o da baştan ayağa siyah giyinmiş.

Esma Ana’yla sohbet ederken 80 yıllık acı ve yaşanmışlığa tanıklık eden o yüzü fotoğraflamak istiyoruz; panikle karşı çıkıyor. Hayatı boyunca hiç fotoğraf çektirmediğini söyleyerek, “fotoğraf çekmek günahtır, hiç çekmedim. Çocukların çekmesine de izin vermedim. İlerleyen dakikalarda da hep tetikte bekliyor, gelinlerinin arkasına yüzünü saklayarak bizimle sohbete devam ediyor. Fırsat kollayıp Esma Ana’nın gizliden de olsa bir fotoğrafını çekiyoruz. Esma ananın gizliden çektiğimiz bu fotoğrafı, belki de ondan geriye kalacak tek kare olacak. 

HEWLER ŞAHİN/ROZA AMED-ANF/BEHDİNAN