- CHP Milletvekili Sezgin Tanrıkulu tarafından 2023 yılı Haziran ayı hak ihlalleri raporu açıklandı. Rapora göre, Haziran ayında 357 kişi işkenceye maruz kaldı. Tanrıkulu, raporda Cumartesi Anneleri’ne de dikkat çekti.
AKP hükümetleri dönemini kapsayan 2002-2023 tarihleri arasında birçok hak ihlali yaşandı ve yaşanmaya devam ediyor. Tanrıkulu, Haziran ayına ilişkin hak ihlalleri raporunu açıkladı. Rapora göre, 399 kişi katıldığı eylem ve etkinliklerde gözaltına alındı, 12’si tutuklandı.
190 kişinin yaşam hakkı ihlal edildi
Rapora göre, Haziran ayında 190 kişinin yaşam hakkı ihlal edildi. Yaşam hakkı ihlallerinde 159 ölümle iş cinayetleri yer alırken, iş cinayetlerini 25 ölümle kadın cinayetleri izledi. Rapora göre 3 kişi “resmi hata ve ihmal” sonucu, 2 kişi cezaevi koşulları, 1 kişi de güvenlik güçlerinin neden olduğu olayda hayatını kaybetti.
Çocuklara işkence yapıldı
Rapora göre Haziran ayında 357 kişi işkenceye maruz kaldı. Bu işkence olaylarının 32’si cezaevinde oldu. İşkence görenlerden 5’i çocuktu. Rapora göre 6 gazeteciye soruşturma açıldı, 1 gazeteci tutuklandı, 4 gazeteci gözaltına alındı. Yaptığı haberlerden dolayı hakkında dava açılan 4 gazeteci de bu davada mahkum oldu. Ayrıca 4 gazeteci saldırıya uğradı. 521 habere erişim engeli kararı verildi.
15 etkinlik yasaklandı
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını kullanan yurttaşlar da rapora göre hak ihlaline uğradı. 15 eylem ve etkinlik yasaklandı. 23 eylem ve etkinliğe kolluk müdahalesi oldu.
Tanrıkulu, raporunda müdahale edilen eylem ve etkinliklerde Cumartesi Anneleri’nin durumuna dikkat çekerek, “Anayasa Mahkemesi’nin 2 ayrı kararı olmasına rağmen maalesef Galatasaray Meydanı’nda toplanamıyorlar ve her hafta bu sivil itaatsizlik eylemi nedeniyle gözaltına alınıyorlar. Kısacası Türkiye’nin her yerinde, 81 ilinde, her tarafta, cinsiyet, yaş, inanç farkı gözetmeksizin, ağır insan hakları ihlalleri haziran ayında da devam etti. Bu ihlallerle mücadele etmeye, dayanışma göstermeye ve teşhir etmeye devam edeceğiz” diye konuştu. ANKARA
*****
31 yıl sonra tahliye
Türkiye Komünist Partisi/Birlik (TKP-B) ve Türkiye Devrim Partisi'nin lider kadrolarından Mehmet Aytunç Altay, 31 yıllık tutukluluğunun ardından İzmir-Kırıklar 1 Nolu F Tipi Cezaevi'nden tahliye edildi. Arkadaşları ve akrabaları tarafından cezaevinden alınan Mehmet Aytunç Altay, "Halen içeride tutulmakta olan mahpus arkadaşlarımızın dışarıda mücadeleye devam edenlere selamlarını iletiyorum" dedi.
M. Aytunç Altay, 1993 yılında İstanbul’da gözaltına alındı. Uzun süreli ve işkenceye dayalı bir sorgunun ardından ifade vermeyişi “örgüt tavrı” olarak değerlendirilip İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi yedek hakimliğince müebbet hapis cezasına mahkûm edildi.
Katılmadığı Kongre’den ceza
M. Aytunç Altay hakkındaki suçlamalardan biri de, Türkiye Komünist Partisi/Birlik’in 1986 Haziran ayında yapılan ve bir ay süren yurt dışındaki ikinci kongresine “katılması” oldu.
Altay o tarihlerde sıkıyönetim mahkemesinden aldığı ceza nedeniyle Sağmalcılar Cezaevi’nde tutukluydu. Fakat mahkeme, "örgüt yöneticiliğinden" tutuklanan Altay’ı, TCK 146/1. Madde'den yani mevcut Anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüsten cezalandırdı.
Toplam 35 yıl
2001’e gelindiğinde ise AİHM sürecinde kritik bir gelişme yaşandı. Türkiye, tarafı olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHM) 3. maddesinde yer alan “işkence ve kötü muamele yasağını ihlal etmekten”, 5. Maddede yer alan “kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkını ihlal etmekten” ve 6. Maddede yer alan "adil yargılanma hakkını ihlal etmekten” ötürü mahkûm edildi. Ancak buna rağmen yeniden yargılama başvurusu reddedildi.
Temyiz sonrası Yargıtay’ın zorlamasıyla yapılan yeniden yargılamada ise aynı yönde hüküm verildi. Altay’ın avukatının Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvuru da reddedildi. Sonuç olarak Mehmet Aytunç Altay, sıkıyönetim mahkemeleri süreci de sayıldığında, 35 yıla yakın bir süre cezaevinde kalmış oldu. İZMİR
*****
21 milyon 783 bin kişi icralık
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, hayat pahalılığı ve yüksek enflasyonun, vatandaşı borçlanmaya yönelttiğini, borcunu ödeyemediği için icralık olanların sayısının ise her ay arttığını belirtti. Resmi veriler üzerinden icra dairelerine gelen dosya sayılarındaki artışa dikkat çeken Gürer, “1 Ocak- 18 Ağustos 2023 tarihleri arasında icra dairelerine gelen yeni dosya sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 59 oranında artarak 8 milyon 947 bin oldu” dedi.
Gürer, ağustos ayı itibariyle UYAP üzerinden açılan ve icra dairelerinde derdest bulunan dosya sayısının 21 milyon 783 bin olduğuna dikkat çekti.
İnsanlar borçlanarak yaşıyor
Borçlanma maliyetlerindeki artışa rağmen vatandaşların bankalar ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borç bakiyesinin 4-11 Ağustos haftasında 25,1 milyar lira artarak 2 trilyon 343 milyar liraya ulaştığını belirten Gürer, “Söz konusu haftada tüketici kredilerinde 6,9 milyar, kredi kartı borç bakiyesinde ise 18,2 milyar liralık artış yaşandı. Yıl başından bu yana tüketici kredileri yüzde 30,4 artarak 1 trilyon 461 milyar liraya, kredi kartı borç bakiyesi ise yüzde 94,4 oranında artarak 882 milyar liraya kadar çıktı” dedi.
CHP’li Gürer, bankaların zamanında tahsil edilemediği için icra takibine aldıkları vatandaşlardan olan kredi alacaklarının da yılbaşından bu yana 7,1 milyar liralık artışla 37,4 milyar liraya çıktığına işaret etti. ANKARA
